Àkọ́lé, àkọ́lé kékeré, nọ́ńbà ojú-ìwé àti ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà for Primary 1

Class: Primary 1
Term: First Term
Week: 4
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Ìgbáradì fún Ilé-ẹ̀kọ́
Focal competence: Mímọ bí a ṣe ń bẹ̀rẹ̀ kíkà
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Ṣíṣe ìdámọ̀ páálì ojú-ìwé àti ẹ̀yìn ìwé
• Ṣíṣe ìdámọ̀ òkè ìwé àti ìsàlẹ̀ ìwé
• Sísọ apá ibi tí ó yẹ kí a ti bẹ̀rẹ̀ ìwé-kíkà

Previous Lesson: Páálì ojú-ìwé àti ẹ̀yìn ìwé and òkè àti ìsàlẹ̀ ìwé
Topic: Atọ́Nà Ìwé Kíkà: Àkọ́Lé Ati Ibẹ̀Rẹ̀ Kíkà
Subject Matter: Àkọ́lé, àkọ́lé kékeré, nọ́ńbà ojú-ìwé àti ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils will be able to:

Cognitive Domain

• tọ́ka sí àkọ́lé ìwé;
• tọ́ka sí nọ́ńbà ojú-ìwé;
• fi ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà hàn;
• sọ ìyàtọ̀ láàárín àkọ́lé ìwé àti ẹ̀ka-àkọ́lé;
• fi hàn bí nọ́mbà ojú-ìwé ṣe rí.

Affective Domain

• nífẹ̀ẹ́ sí kíkà ìwé;
• ṣe ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn.

Psychomotor Domain

• fi ọwọ́ tọ́ka sí àkọ́lé ìwé;
• fi ọwọ́ tọ́ka sí nọ́ńbà ojú-ìwé;
• fi ọwọ́ tọ́ka sí ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Ìwé kíkà
• Pátákó àti àkọ́mọ̀rò
• Àwọn àwòrán ìwé pẹ̀lú àkọ́lé àti nọ́ńbà ojú-ìwé

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó máa ń ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti mọ àwọn apá pàtàkì ìwé kíkà. Yóò jẹ́ kí wọ́n mọ bí wọ́n ṣe lè tọ́ka sí àkọ́lé, nọ́ńbà ojú-ìwé àti ibi tí wọ́n ti lè bẹ̀rẹ̀ kíkà. Èyí yóò mú kí kíkà ìwé rọrùn fún wọn.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa ìwé àti bí wọ́n ṣe ń rí.

Lesson Content/Board Summary

Atọ́Nà Ìwé Kíkà: Àkọ́Lé Ati Ibẹ̀Rẹ̀ Kíkà

Àkọ́lé Ìwé

Àkọ́lé ìwé ni orúkọ tí wọ́n fi sí ìwé kan. Ó máa ń wà ní iwájú ìwé tàbí lórí páálì ìwé. Ó máa ń sọ ohun tí ìwé náà dá lé.

Àkọ́lé Kékeré (Ẹ̀ka-àkọ́lé)

Àkọ́lé kékeré tàbí ẹ̀ka-àkọ́lé ni orúkọ tí wọ́n fi sí apá kan nínú ìwé tàbí orí kókó kan. Ó máa ń jẹ́ kí a mọ ohun tí apá yẹn dá lé nínú ìwé.

Ìyàtọ̀ Láàárín Àkọ́lé Ìwé àti Àkọ́lé Kékeré

Àkọ́lé ìwé ni orúkọ gbogbo ìwé náà, ṣùgbọ́n àkọ́lé kékeré ni orúkọ apá kan tàbí orí kókó kan nínú ìwé náà.

Nọ́ńbà Ojú-ìwé

Nọ́ńbà ojú-ìwé ni nọ́ńbà tí ó wà ní ojú kọ̀ọ̀kan nínú ìwé. Ó máa ń ran wá lọ́wọ́ láti mọ ojú-ìwé tí a wà tàbí ojú-ìwé tí a fẹ́ lọ.

Nọ́ńbà ojú-ìwé máa ń rí báyìí:

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
5. 5

Ibi Tí A Ti Bẹ̀rẹ̀ Kíkà

Ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà ni apá òkè tàbí apá òsì ojú-ìwé, níbi tí àwọn ọ̀rọ̀ ti bẹ̀rẹ̀. A máa ń kà láti òsì sí ọ̀tún àti láti òkè wá sí ìsàlẹ̀.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Observation

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè/Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò béèrè nípa ẹ̀kọ́ tí wọ́n kọ́ tẹ́lẹ̀, yóò sì ṣí ẹ̀kọ́ tuntun náà sílẹ̀. Yóò sọ fún wọn pé ẹ̀kọ́ òní ni àkọ́lé ìwé, nọ́ńbà ojú-ìwé àti ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè, yóò sì gbọ́.

Learning Point: Ìgbáradì fún ẹ̀kọ́ tuntun

Step 2: Ìdámọ̀ Àkọ́lé Ìwé

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìtọ́nisọ́nà

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò mú ìwé kíkà kan wá, yóò sì fi àkọ́lé ìwé náà hàn àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Yóò ṣàlàyé pé orúkọ ìwé náà ni àkọ́lé rẹ̀. Yóò béèrè pé kí wọ́n tọ́ka sí àkọ́lé lórí ìwé tiwọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àkọ́lé ìwé náà, yóò sì gbìyànjú láti tọ́ka sí i lórí ìwé tiwọn.

Learning Point: Mímọ àkọ́lé ìwé

Step 3: Ìdámọ̀ Nọ́ńbà Ojú-ìwé

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò yí ojú-ìwé ìwé náà, yóò sì fi nọ́ńbà ojú-ìwé kọ̀ọ̀kan hàn. Yóò ṣàlàyé ìdí tí nọ́ńbà ojú-ìwé fi ṣe pàtàkì, pé ó máa ń ran wá lọ́wọ́ láti mọ ojú-ìwé tí a wà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tọ́ka sí nọ́ńbà ojú-ìwé lórí ìwé tiwọn.

Learning Point: Mímọ nọ́ńbà ojú-ìwé

Step 4: Ìdámọ̀ Ibi Ìbẹ̀rẹ̀ Kíkà

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣí ìwé sí ojú-ìwé kan, yóò sì fi ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà hàn. Yóò kọ́ wọn bí a ṣe ń bẹ̀rẹ̀ kíkà láti òsì sí ọ̀tún àti láti òkè wá sí ìsàlẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ̀lé olùkọ́, yóò sì fi ibi tí wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ kíkà hàn lórí ìwé tiwọn.

Learning Point: Mímọ ibi ìbẹ̀rẹ̀ kíkà

Step 5: Ìyàtọ̀ Àkọ́lé àti Àkọ́lé Kékeré

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé/Ìfiwéra

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àkọ́lé ìwé kan hàn àti àkọ́lé kékeré kan nínú ìwé náà. Yóò ṣàlàyé ìyàtọ̀ láàárín méjèèjì, pé àkọ́lé ìwé ni orúkọ gbogbo ìwé, àkọ́lé kékeré sì ni orúkọ apá kan.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ ìyàtọ̀ láàárín àkọ́lé ìwé àti àkọ́lé kékeré.

Learning Point: Ìyàtọ̀ àkọ́lé àti àkọ́lé kékeré

Step 6: Àfihàn Nọ́ńbà Ojú-ìwé

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn nọ́ńbà ojú-ìwé díẹ̀ sí orí pátákó, yóò sì fi bí wọ́n ṣe rí hàn. Yóò béèrè pé kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ àwọn nọ́ńbà wọ̀nyí sí orí ìwé wọn láti fi hàn pé wọ́n ti mọ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn nọ́ńbà ojú-ìwé sí orí ìwé wọn.

Learning Point: Kíkọ nọ́ńbà ojú-ìwé

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Tọ́ka sí àkọ́lé ìwé rẹ.
2. Tọ́ka sí nọ́ńbà ojú-ìwé márùn-ún lórí ìwé rẹ.
3. Fi ibi tí o ti bẹ̀rẹ̀ kíkà hàn lórí ojú-ìwé kan.
4. Kí ni ìyàtọ̀ láàárín àkọ́lé ìwé àti àkọ́lé kékeré?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìwádìí ìmọ̀ ẹ̀kọ́

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: The teacher guides pupils to copy the essential Board Summary notes about àkọ́lé, àkọ́lé kékeré, nọ́ńbà ojú-ìwé àti ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà into their notebooks.

Pupils’ Activity: Pupils copy the notes carefully into their notebooks.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́

Step 9: Conclusion

Time: 2 minutes

Teaching Skill: Consolidation

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún sọ àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà ní ṣókí, yóò sì parí ẹ̀kọ́ náà nípa rírọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti máa lo ohun tí wọ́n kọ́ nígbà tí wọ́n bá ń kàwé.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́, yóò sì béèrè ìbéèrè tí wọ́n bá ní.

Learning Point: Àkópọ̀ ẹ̀kọ́

Continuous Assessment/Further Study

Type: Iṣẹ́ Àṣekágbá Ilé

Instruction: Fi ọwọ́ tọ́ka sí àwọn nǹkan wọ̀nyí nínú ìwé kíkà rẹ, kí o sì kọ wọ́n sí inú ìwé rẹ.

1. Àkọ́lé ìwé rẹ.
2. Nọ́ńbà ojú-ìwé mẹ́ta tí ó tẹ̀lé ara wọn.
3. Ibi tí o ti máa bẹ̀rẹ̀ kíkà lórí ojú-ìwé kan.

Lesson Keywords

• Àkọ́lé – Orúkọ ìwé tàbí apá kan nínú ìwé.
• Àkọ́lé kékeré – Orúkọ orí kókó kan nínú ìwé.
• Nọ́ńbà ojú-ìwé – Nọ́ńbà tí ó wà ní ojú kọ̀ọ̀kan nínú ìwé.
• Ibi ìbẹ̀rẹ̀ kíkà – Apá ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ sí kà ní ojú-ìwé.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò gbọ́ dáadáa: Olùkọ́ yóò tún fi àwọn apá ìwé náà hàn wọ́n léraléra, yóò sì rọ̀ wọ́n láti tọ́ka sí i. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yá: Olùkọ́ yóò béèrè pé kí wọ́n sọ àwọn àkọ́lé kékeré mìíràn tí wọ́n lè rí nínú ìwé wọn, tàbí kí wọ́n kọ àwọn nọ́ńbà ojú-ìwé tí ó ga sí i.

Suggested Lesson Videos

Search YouTube for “Yoruba Primary 1 book parts” or “Àkọ́lé ìwé fún àwọn ọmọdé”.

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ yẹ kí ó múra pẹ̀lú àwọn ìwé kíkà tó tó fún gbogbo akẹ́kọ̀ọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ṣíṣe àfihàn àkọ́lé ìwé, lẹ́yìn náà nọ́ńbà ojú-ìwé, àti ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ kíkà. Jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣe àfihàn pẹ̀lú ìwé tiwọn. Ṣàlàyé ìyàtọ̀ láàárín àkọ́lé ìwé àti àkọ́lé kékeré. Ríi dájú pé wọ́n mọ bí nọ́ńbà ojú-ìwé ṣe rí. Gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti béèrè ìbéèrè. Nígbà tí wọ́n bá ti parí ìdánilẹ́kọ̀ọ́, wọ́n lè kọ àkọsílẹ̀ sí inú ìwé wọn. Ríi dájú pé o ṣàyẹ̀wò àwọn ìwé àkọsílẹ̀ wọn láti ríi pé wọ́n kọ ohun tí ó tọ́ sílẹ̀.