Kíkọ́ ìbéèrè kéékèèké àti dídáhùn rẹ̀ lọ́nà tó yẹ for Primary 1

Class: Primary One
Term: Third Term
Week: 6
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba
Curriculum Theme: Gbígbọ́ àti Sísọ
Focal competence: Ṣíṣe ìbéèrè àti dídáhùn
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀

Skills:

• Ṣíṣe ìdámọ̀ àmì ìbéèrè
• Dídáhùn ìbéèrè bí ó ti yẹ

Previous Lesson: Ìtumọ̀ ìbéèrè àti àmì ìbéèrè
Topic: Ṣíṣe Ìbéèrè Ati Dídáhùn: Ìdáhùn
Subject Matter: Kíkọ́ ìbéèrè kéékèèké àti dídáhùn rẹ̀ lọ́nà tó yẹ

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain

• mọ̀ bí a ṣe ń ṣe ìbéèrè kéékèèké;
• mọ̀ bí a ṣe ń dáhùn ìbéèrè tó rọrùn.

Affective Domain

• fẹ́ràn láti máa bá àwọn ẹlòmíràn sọ̀rọ̀;
• bọ̀wọ̀ fún èrò àwọn ẹlòmíràn nígbà tí wọ́n bá ń dáhùn.

Psychomotor Domain

• ṣe ìbéèrè kéékèèké tó pé;
• dáhùn ìbéèrè tó rọrùn bí ó ti yẹ;
• fi àmì ìbéèrè sí ibi tó yẹ nínú àpẹẹrẹ.

Social Domain

• kópa nínú ìbánisọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìkẹ́kọ̀ọ́ Yorùbá fún Ilé-ẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́rẹ̀ Kíláàsì Kìíní
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Káàdì ìbéèrè
• Àwọn àwòrán tó ní ìbéèrè àti ìdáhùn
• Bọ́ọ̀dù funfun tàbí bọ́ọ̀dù dúdú
• Àkọ́wé

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó máa ń ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti lè bá ara wọn sọ̀rọ̀ dáadáa. Nípa mímọ bí a ṣe ń béèrè àti dáhùn ìbéèrè, wọ́n lè fi èrò wọn hàn, kí wọ́n sì gba ìwífún láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹlòmíràn, èyí tó máa ń mú ìbáṣepọ̀ wọn lágbára.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ̀ díẹ̀ nípa àwọn ọ̀rọ̀ Yorùbá kéékèèké àti bí a ṣe ń kíni.

Lesson Content/Board Summary

Kíkọ́ Ìbéèrè Kéékèèké Àti Dídáhùn Rẹ̀ Lọ́nà Tó Yẹ

Kíkọ́ Ìbéèrè Kéékèèké

Ìbéèrè kéékèèké ni àwọn ọ̀rọ̀ tí a fi ń béèrè nǹkan láti gba ìwífún. Wọ́n sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ ìbéèrè bíi:

1. Kí ni? (What is?)
2. Ta ni? (Who is?)
3. Níbo ni? (Where is?)
4. Ìgbà wo ni? (When is?)
5. Èwo ni? (Which one is?)

Àwọn àpẹẹrẹ ìbéèrè kéékèèké:

1. Kí ni orúkọ rẹ?
2. Ta ni olùkọ́ rẹ?
3. Níbo ni ilé rẹ wà?
4. Ìgbà wo ni o lọ sílé?
5. Èwo ni ìwé rẹ?

Dídáhùn Ìbéèrè Tó Rọrùn

Dídáhùn ìbéèrè ni fífúnni ní ìwífún tí a béèrè. Ó ṣe pàtàkì pé kí ìdáhùn bá ìbéèrè mu, kí ó sì rọrùn láti lóye.

Àwọn àpẹẹrẹ ìdáhùn tó bá àwọn ìbéèrè tẹ́lẹ̀ mu:

1. Orúkọ mi ni Àlàbí.
2. Olùkọ́ mi ni Ìyá Àgbà.
3. Ilé mi wà ní Ìbàdàn.
4. Mo lọ sílé lánàá.
5. Èyí ni ìwé mi.

Lílo Àmì Ìbéèrè (?)

Àmì ìbéèrè (?) ni àmì tí a máa ń fi sí òpin gbogbo ìbéèrè. Ó fi hàn pé ọ̀rọ̀ náà jẹ́ ìbéèrè, kì í ṣe gbólóhùn lásán.

Àpẹẹrẹ lílo àmì ìbéèrè:

1. Kí ni orúkọ rẹ?
2. Níbo ni ìwé rẹ wà?
3. Ta ni ó wá?

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Pair Work.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Ìfáàrà/Ìṣàyẹ̀wò

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì tún ìwé tí wọ́n kọ nígbà àtijọ́ wò díẹ̀. Lẹ́yìn náà, yóò ṣíwájú sí kókó ẹ̀kọ́ tuntun.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìkíni, wọn yóò sì kópa nínú àtúnyẹ̀wò náà.

Learning Point: Ìfáàrà sí kókó ẹ̀kọ́

Step 2: Ìṣàlàyé Ìbéèrè Kéékèèké

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ ìbéèrè kéékèèké àti àwọn ọ̀rọ̀ ìbéèrè tó wọ́pọ̀ (bii Kí ni?, Ta ni?, Níbo ni?).

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọn yóò sì béèrè ìbéèrè tí kò bá yé wọn.

Learning Point: Ìtumọ̀ ìbéèrè kéékèèké

Step 3: Àwọn Àpẹẹrẹ Ìbéèrè Kéékèèké

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Àfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò lo àwọn káàdì ìbéèrè láti fi àwọn àpẹẹrẹ ìbéèrè kéékèèké hàn, yóò sì ka wọ́n sókè.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwọn àpẹẹrẹ náà, wọn yóò sì gbìyànjú láti ka wọ́n pẹ̀lú olùkọ́.

Learning Point: Ìdámọ̀ àwọn ìbéèrè

Step 4: Ìṣàlàyé Ìdáhùn Tó Rọrùn

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé bí a ṣe ń dáhùn ìbéèrè tó rọrùn àti pé ó gbọ́dọ̀ bá ìbéèrè mu.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀, wọn yóò sì gbìyànjú láti lóye bí a ṣe ń dáhùn.

Learning Point: Ìtumọ̀ ìdáhùn tó yẹ

Step 5: Àwọn Àpẹẹrẹ Ìdáhùn Tó Rọrùn

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìbéèrè àti Ìdáhùn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwọn àpẹẹrẹ ìdáhùn tó bá àwọn ìbéèrè tẹ́lẹ̀ mu hàn. Yóò béèrè ìbéèrè, yóò sì pe akẹ́kọ̀ọ́ kan láti dáhùn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ka àwọn ìdáhùn náà, wọn yóò sì gbìyànjú láti dáhùn ìbéèrè olùkọ́.

Learning Point: Àpẹẹrẹ ìdáhùn tó rọrùn

Step 6: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Pẹ̀lú Ìtọ́nisọ́nà

Time: 10 minutes

Teaching Skill: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́/Ìṣiṣẹ́ Papọ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pín àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí méjì-méjì, yóò sì fún wọn ní àwọn ìbéèrè àti ìdáhùn láti ṣe papọ̀. Yóò rìn yíká láti rí i pé wọ́n ń ṣe é lọ́nà tó tọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣiṣẹ́ ní méjì-méjì láti béèrè àti dáhùn ìbéèrè, pẹ̀lú lílo àmì ìbéèrè.

Learning Point: Ṣíṣe ìbéèrè àti dídáhùn

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni ìbéèrè kéékèèké?
2. Fún mi ní àpẹẹrẹ ìbéèrè kan.
3. Àmì wo ni a máa ń fi sí òpin ìbéèrè?
4. Dáhùn ìbéèrè yìí: Kí ni orúkọ rẹ?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìdámọ̀ àti ìdáhùn ìbéèrè

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sọ́nà láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì nípa kíkọ́ ìbéèrè àti dídáhùn rẹ̀ sínú ìwé wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà dáadáa sínú ìwé wọn.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́

Step 9: Conclusion

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Ìparí

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún kókó ẹ̀kọ́ náà gbogbo sọ, yóò sì parí ẹ̀kọ́ náà nípa rírán wọn létí pé kí wọ́n máa lo ohun tí wọ́n kọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sí ìparí ẹ̀kọ́ náà.

Learning Point: Ìfìdí kókó ẹ̀kọ́ múlẹ̀

Continuous Assessment/Further Study

Type: Iṣẹ́ Àṣekára (Homework)

Instruction: Kọ ìbéèrè méjì àti ìdáhùn wọn sínú ìwé rẹ, kí o sì fi àmì ìbéèrè sí ibi tó yẹ.

1. Kí ni àwọ̀ aṣọ rẹ?
2. Níbo ni ìyá rẹ lọ?

Lesson Keywords

• Ìbéèrè – Ọ̀rọ̀ tí a fi ń béèrè nǹkan láti gba ìwífún.
• Ìdáhùn – Ìwífún tí a fúnni lẹ́yìn ìbéèrè.
• Àmì ìbéèrè – Àmì (?) tí a máa ń fi sí òpin gbogbo ìbéèrè.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì lóye dáadáa, olùkọ́ yóò tún ṣàlàyé pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ tó rọrùn jù tàbí kí ó lo àwọn àwòrán púpọ̀ sí i. Fún àwọn tó yá gbọ́, olùkọ́ lè fún wọn ní àwọn ìbéèrè tó nira díẹ̀ láti dáhùn tàbí láti ṣe, tàbí kí wọ́n kọ ìbéèrè mẹ́ta tiwọn fún àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn láti dáhùn.

Suggested Lesson Videos

Search YouTube for “Yoruba language simple questions Primary 1”

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn káàdì ìbéèrè àti àwọn àwòrán tó bá a mu sílẹ̀ kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Ẹ̀kọ́ náà yẹ kí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìfáàrà tó rọrùn, lẹ́yìn náà kí a ṣàlàyé kókó ẹ̀kọ́ náà ní pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́. Rí i dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kópa nínú ìdánilẹ́kọ̀ọ́, pàápàá nígbà tí wọ́n bá ń ṣiṣẹ́ ní méjì-méjì. Ṣe àmójútó wọn láti rí i pé wọ́n ń lo àmì ìbéèrè lọ́nà tó tọ́. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àkọsílẹ̀ lẹ́yìn ìṣàlàyé àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́, kí wọ́n tó parí ẹ̀kọ́ náà. Ṣe àyẹ̀wò ìlóye wọn nígbà gbogbo láti rí i pé gbogbo wọn ló ń tẹ̀lé ẹ̀kọ́ náà.