Ìtumọ̀ ìbéèrè àti àmì ìbéèrè for Primary 1

Class: Primary 1
Term: Third Term
Week: 5
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Gbígbọ́ àti Sísọ
Focal competence: Ṣíṣe ìbéèrè àti dídáhùn
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Ṣíṣe ìdámọ̀ àmì ìbéèrè
• Dídáhùn ìbéèrè bí ó ti yẹ

Previous Lesson: Ìkíni àti ìdáhùn ní ayẹyẹ tàbí iṣẹlẹ̀ tí kọ́ríkúlùmù tọ́ka sí
Topic: Ṣíṣe Ìbéèrè Ati Dídáhùn
Subject Matter: Ìtumọ̀ ìbéèrè, àmì ìbéèrè, ìbéèrè kéékèèké

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• Ṣàlàyé ohun tí ìbéèrè jẹ́ ní ipele wọn.
• Ṣe ìdámọ̀ àmì ìbéèrè.

Psychomotor Domain

• Sọ ìbéèrè kéékèèké.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ẹ̀kọ́ Èdè Yorùbá Titun fún Ilé-Ìwé Alágbàáwọ̀ Kìíní
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Káàdì gbólóhùn
• Àmì ìbéèrè (tí a kọ sára káàdì tàbí tábìlì)
• Àwọn àwòrán tí ó fi àwọn nǹkan tó lè jẹ́ ìdáhùn hàn

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe lè sọ̀rọ̀ dáadáa nípa bí wọ́n ṣe ń béèrè ìbéèrè àti dídáhùn wọn. Ó tún ràn wọ́n lọ́wọ́ láti mọ àmì ìbéèrè tí ó ṣe pàtàkì nínú kíkọ èdè Yorùbá.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa kíkọ àwọn lẹ́tà àti kíkà àwọn ọ̀rọ̀ kéékèèké ní èdè Yorùbá.

Lesson Content/Board Summary

Ṣíṣe Ìbéèrè Ati Dídáhùn

Ìtumọ̀ Ìbéèrè

Ìbéèrè ni ọ̀nà tí a gbà ń béèrè nǹkan tàbí tí a gbà ń wá ìdáhùn sí nǹkan kan. Ó máa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ bíi “Kí ni?”, “Ta ni?”, “Níbo ni?”, “Nígbà wo?”, “Báwo ni?”.

Àmì Ìbéèrè

Àmì ìbéèrè ( ? ) ni àmì tí a máa ń fi sí òpin gbólóhùn ìbéèrè. Ó fi hàn pé ìbéèrè ni a béèrè, kì í ṣe gbólóhùn lásán.

Àwọn Ìbéèrè Kéékèèké

Àwọn ìbéèrè kéékèèké jẹ́ àwọn ìbéèrè tí kò fi bẹ́ẹ̀ gùn tí ó sì rọrùn láti béèrè àti láti dáhùn. Àwọn àpẹẹrẹ ni:

1. Kí ni orúkọ rẹ?
2. Níbo ni ilé rẹ wà?
3. Báwo ni o ṣe wà?
4. Ta ni bàbá rẹ?
5. Kí ni o fẹ́ jẹ?

Teaching Methods/Instructional Techniques

Ìjíròrò, Ìfihàn, Ìbéèrè àti Ìdáhùn, Ìṣàlàyé, Ìdánilẹ́kọ̀ọ́, Ìṣeṣe.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìgbéwọlé/Ìbéèrè

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì béèrè àwọn ìbéèrè kéékèèké kan lórí ohun tí wọ́n ti kọ́ tẹ́lẹ̀. Olùkọ́ yóò tún béèrè àwọn ìbéèrè bíi “Báwo ni o ṣe wà lónìí?” láti mú wọn wọ inú ẹ̀kọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè olùkọ́, yóò sì kí olùkọ́ padà.

Learning Point: Ìgbéwọlé ẹ̀kọ́ tuntun

Step 2: Ìtumọ̀ Ìbéèrè

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé/Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí ìbéèrè jẹ́ ní ọ̀nà tí ó rọrùn láti lóye fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Olùkọ́ yóò lo àwọn àpẹẹrẹ gbólóhùn ìbéèrè kan.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀, yóò sì sọ ohun tí wọ́n gbọ́ nípa ìtumọ̀ ìbéèrè.

Learning Point: Ìtumọ̀ ìbéèrè

Step 3: Ìdámọ̀ Àmì Ìbéèrè

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn/Ìdámọ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àmì ìbéèrè ( ? ) hàn àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lórí tábìlì tàbí káàdì. Yóò ṣàlàyé pé àmì yìí ni a máa ń fi sí òpin gbólóhùn ìbéèrè.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣe ìdámọ̀ àmì ìbéèrè, yóò sì sọ orúkọ rẹ̀.

Learning Point: Ìdámọ̀ àmì ìbéèrè

Step 4: Àwọn Ìbéèrè Kéékèèké

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn/Ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn ìbéèrè kéékèèké kan sára tábìlì, yóò sì tọ́ka sí àmì ìbéèrè tí ó wà ní òpin wọn. Àwọn àpẹẹrẹ bíi “Kí ni orúkọ rẹ?”, “Níbo ni ilé rẹ wà?”

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kà á, yóò sì ṣe àwọn ìbéèrè náà lẹ́yìn olùkọ́.

Learning Point: Àwọn ìbéèrè kéékèèké

Step 5: Ṣíṣe Ìbéèrè

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣeṣe/Ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti béèrè ìbéèrè fún ara wọn, pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn káàdì gbólóhùn tàbí àwòrán. Olùkọ́ yóò ríi dájú pé wọ́n lo àmì ìbéèrè ní òpin gbólóhùn tí wọ́n bá kọ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò béèrè ìbéèrè fún ara wọn ní àwọn ẹgbẹ́ kéékèèké.

Learning Point: Ṣíṣe ìbéèrè

Step 6: Dídáhùn Ìbéèrè

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣeṣe/Ìtọ́nisọ́nà

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti dáhùn àwọn ìbéèrè tí wọ́n ti béèrè. Olùkọ́ yóò tún béèrè àwọn ìbéèrè díẹ̀, kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sì dáhùn wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè tí olùkọ́ béèrè àti àwọn tí àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn béèrè.

Learning Point: Dídáhùn ìbéèrè

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni ìtumọ̀ ìbéèrè?
2. Fi àmì ìbéèrè hàn mí.
3. Béèrè ìbéèrè kéékèèké kan.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìgbéléwọ̀n ẹ̀kọ́

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti kọ àkọsílẹ̀ pàtàkì lórí ìtumọ̀ ìbéèrè, àmì ìbéèrè àti àwọn ìbéèrè kéékèèké sínú ìwé wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àkọsílẹ̀ náà dáadáa sínú ìwé wọn.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀

Step 9: Conclusion

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Ìparí ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún fi ìtumọ̀ ìbéèrè àti àmì ìbéèrè rọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́kàn. Yóò sì gbani níyànjú láti máa lo wọn dáadáa nínú ìbánisọ̀rọ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dúpẹ́ lọ́wọ́ olùkọ́, yóò sì múra sílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ tó ń bọ̀.

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Kọ àwọn ìbéèrè wọ̀nyí sínú ìwé rẹ, kí o sì fi àmì ìbéèrè sí òpin wọn.

1. Kí ni o fẹ́ jẹ lónìí
2. Níbo ni ìyá rẹ lọ
3. Báwo ni orúkọ adarí ilé-ìwé rẹ
4. Ta ni ọ̀rẹ́ rẹ tó dára jùlọ
5. Kí ni àwọ̀ aṣọ rẹ

Lesson Keywords

• Ìbéèrè – Ọ̀rọ̀ tí a fi ń béèrè nǹkan.
• Àmì ìbéèrè – Àmì ( ? ) tí a fi ń fi hàn pé ìbéèrè ni gbólóhùn kan.
• Dídáhùn – Ìgbésẹ̀ tí a fi ń fèsì sí ìbéèrè.
• Kéékèèké – Kéré, tí kò gùn tàbí tó rọrùn.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò gbọ́ yé, olùkọ́ yóò tún ṣàlàyé ìtumọ̀ ìbéèrè àti àmì ìbéèrè pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ púpọ̀ síi. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yá wá, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn gbólóhùn lásán láti yí padà sí gbólóhùn ìbéèrè.

Suggested Lesson Videos

Wá “Yoruba questions for kids” lórí YouTube.

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra sílẹ̀ pẹ̀lú àwọn ohun èlò ìkọ́ni bíi káàdì gbólóhùn àti àmì ìbéèrè kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìgbéwọlé tó rọrùn, lẹ́yìn náà ṣàlàyé ìtumọ̀ ìbéèrè àti àmì ìbéèrè. Fi àwọn àpẹẹrẹ ìbéèrè kéékèèké hàn, kí o sì jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ́ bí wọ́n ṣe ń béèrè àti dídáhùn. Ríi dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ ló kópa nínú ìṣeṣe. Nígbà tí wọ́n bá ti lóye rẹ̀, jẹ́ kí wọ́n kọ àkọsílẹ̀ sínú ìwé wọn. Ṣe àyẹ̀wò láti ríi dájú pé wọ́n ti gbọ́ yé. Ṣe àtìlẹyìn fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò gbọ́ yé, kí o sì fún àwọn tó yá wá ní iṣẹ́ àfikún. Ríi dájú pé àyíká kíláàsì jẹ́ èyí tí ó fún gbogbo ènìyàn láyè láti sọ̀rọ̀ láìsí ìbẹ̀rù.