Darapọ̀ sílébù méjì láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ for Primary 1

Class: Primary One
Term: Second Term
Week: 3
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba
Curriculum Theme: Èdè: Ìwé-kíkà àti Kíkọ
Focal competence: Ṣíṣẹ̀dá ọ̀rọ̀
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Kíka àwọn ọ̀rọ̀ tí a ṣẹ̀dá pẹ̀lú sílébù méjì

Previous Lesson: Ṣíṣẹ̀dá àti pípe sílébù kan láti ara lẹ́tà méjì
Topic: Ìṣẹ̀Dá Ọ̀Rọ̀ Yorùbá
Subject Matter: Darapọ̀ sílébù méjì láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• darapọ̀ sílébù méjì láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀;
• ṣe ìdámọ̀ ọ̀rọ̀ tí a ṣẹ̀dá;
• ṣàgbékalẹ̀ sílébù oní kọ́ńsónáǹtì àti fáwẹ́lì.

Affective Domain

• nífẹ̀ẹ́ sí kíkọ́ àti kíkà ọ̀rọ̀ Yorùbá;
• kópa nínú ìdánilẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ìfẹ́.

Psychomotor Domain

• lo káàdì sílébù láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀;
• ka àwọn ọ̀rọ̀ tí a ṣẹ̀dá pẹ̀lú sílébù méjì.

Social Domain

• fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé ẹ̀kọ́ Yorùbá fún Ilé-ẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́rẹ̀ Kíláàsì Kìíní
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Káàdì sílébù (Syllable cards)
• Àwọn àwòrán ohun èlò tó ní orúkọ sílébù méjì
• Bọ́ọ̀dù àti àkókò

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ ìpìlẹ̀ fún mímọ̀wé kíkà àti kíkọ ní èdè Yorùbá. Ó máa ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti mọ bí wọ́n ṣe ń darapọ̀ àwọn ohun tí wọ́n ti kọ́ nípa sílébù láti di ọ̀rọ̀ tó ní ìtumọ̀. Èyí yóò mú kí wọ́n ní agbára láti ka àti láti kọ èdè Yorùbá dáadáa nígbà tí wọ́n bá dàgbà.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ àwọn fáwẹ́lì àti kọ́ńsónáǹtì Yorùbá. Wọ́n tún ti mọ bí wọ́n ṣe ń ka àwọn sílébù kan ṣoṣo ní èdè Yorùbá.

Lesson Content/Board Summary

Ìṣẹ̀Dá Ọ̀Rọ̀ Yorùbá

Darapọ̀ Sílébù Méjì Láti Ṣẹ̀dá Ọ̀rọ̀

Ìṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ túmọ̀ sí gbígba àwọn sílébù papọ̀ láti di ọ̀rọ̀ kan tó ní ìtumọ̀. Nínú èdè Yorùbá, a lè darapọ̀ sílébù méjì láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ tó kéré jù lọ.

Àwọn àpẹẹrẹ:

1. bà + tà = bàtà (shoe)
2. ò + jà = òjà (market)
3. ì + yà = ìyà (suffering)
4. ì + wé = ìwé (book)
5. kà + wé = kàwé (read book/study)
6. dá + jí = dájì (wake up early)
7. fọ́ + kọ́ = fọ́kọ́ (break hoe)

Ìdámọ̀ Ọ̀rọ̀ Tí A Ṣẹ̀dá

Lẹ́yìn tí a bá ti darapọ̀ sílébù, ó ṣe pàtàkì láti mọ̀ bóyá ọ̀rọ̀ tí a ṣẹ̀dá náà ní ìtumọ̀ nínú èdè Yorùbá. Bí kò bá ní ìtumọ̀, kò jẹ́ ọ̀rọ̀.

Àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀ tó ní ìtumọ̀:

1. bàtà
2. òjà
3. ìwé
4. kàwé

Sílébù Oní Kọ́ńsónáǹtì àti Fáwẹ́lì

Nínú èdè Yorùbá, sílébù sábà máa ń ní kọ́ńsónáǹtì kan àti fáwẹ́lì kan. Sílébù lè bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú fáwẹ́lì tàbí kọ́ńsónáǹtì.

1. Sílébù tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú kọ́ńsónáǹtì (CV): bà, tà, kà, wé, jà, dá, fọ́, kọ́.
2. Sílébù tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú fáwẹ́lì (V): ò, ì.

Kíka Àwọn Ọ̀rọ̀ Tí A Ṣẹ̀dá Pẹ̀lú Sílébù Méjì

Lẹ́yìn tí a bá ti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ pẹ̀lú sílébù méjì, ó ṣe pàtàkì láti lè ka wọ́n dáadáa. Kíka àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí yóò ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti mọ̀wé kíkà.

Àwọn ọ̀rọ̀ láti kà:

1. bàtà
2. òjà
3. ìyà
4. ìwé
5. kàwé
6. dájì
7. fọ́kọ́

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Individual Practice

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Review

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àti wọ́n yóò dáhùn. Olùkọ́ yóò béèrè àwọn ìbéèrè nípa sílébù kan ṣoṣo tí wọ́n ti kọ́ tẹ́lẹ̀ láti mọ bí wọ́n ṣe rántí wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́ nípa sílébù kan ṣoṣo.

Learning Point: Ìgbàpadà sílébù

Step 2: Darapọ̀ Sílébù Méjì

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Demonstration/Explanation

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi káàdì sílébù méjì hàn (fún àpẹẹrẹ, ‘bà’ àti ‘tà’). Yóò wá darapọ̀ wọ́n láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ ‘bàtà’ níwájú àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Yóò ṣàlàyé pé bí a bá darapọ̀ sílébù méjì, a lè ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ tuntun.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo olùkọ́ bí ó ti ń fi hàn bí a ṣe ń darapọ̀ sílébù, wọ́n yóò sì tún un ṣe lẹ́yìn rẹ̀.

Learning Point: Darapọ̀ sílébù méjì

Step 3: Ṣẹ̀dá Ọ̀rọ̀ Tuntun

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Guided Practice

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pín àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí ẹgbẹ́ kékeré, yóò sì fún ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan ní àwọn káàdì sílébù. Yóò kọ́ wọn láti darapọ̀ sílébù méjì láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ tuntun. Yóò tọ́ka sí àwọn àpẹẹrẹ bí ‘òjà’, ‘ìwé’, ‘kàwé’.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣiṣẹ́ ní ẹgbẹ́ láti darapọ̀ sílébù lórí àwọn káàdì tí wọ́n ní láti ṣẹ̀dá àwọn ọ̀rọ̀ tuntun.

Learning Point: Ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ tuntun

Step 4: Ìdámọ̀ Ọ̀rọ̀ Yorùbá

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Explanation/Identification

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé pé kò gbogbo ìdarapọ̀ sílébù ló jẹ́ ọ̀rọ̀. Ó gbọ́dọ̀ ní ìtumọ̀. Yóò kọ àwọn ọ̀rọ̀ tó ní ìtumọ̀ àti àwọn tí kò ní ìtumọ̀ sí orí bọ́ọ̀dù, yóò sì ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti ṣe ìdámọ̀ àwọn tó jẹ́ ọ̀rọ̀ gidi.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọ́n yóò sì ṣe ìdámọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tó ní ìtumọ̀ lára àwọn tí olùkọ́ kọ sí orí bọ́ọ̀dù.

Learning Point: Ìdámọ̀ ọ̀rọ̀ Yorùbá

Step 5: Sílébù Kọ́ńsónáǹtì àti Fáwẹ́lì

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Explanation/Classification

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàgbékalẹ̀ sílébù oní kọ́ńsónáǹtì àti fáwẹ́lì. Yóò fi àwọn àpẹẹrẹ hàn bí ‘bà’ (kọ́ńsónáǹtì-fáwẹ́lì) àti ‘ì’ (fáwẹ́lì). Yóò jẹ́ kí wọ́n mọ̀ pé sílébù méjì tó jẹ́ ọ̀rọ̀ lè ní irú sílébù wọ̀nyí.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọ́n yóò sì sọ àwọn sílébù oní kọ́ńsónáǹtì àti fáwẹ́lì bí olùkọ́ ṣe ń béèrè.

Learning Point: Sílébù kọ́ńsónáǹtì/fáwẹ́lì

Step 6: Kíkà Àwọn Ọ̀rọ̀ Sílébù Méjì

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Reading Practice

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn ọ̀rọ̀ sílébù méjì tí wọ́n ti ṣẹ̀dá sí orí bọ́ọ̀dù. Yóò ka wọ́n lẹ́ẹ̀kan, lẹ́yìn náà yóò jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ka wọ́n lẹ́ẹ̀kan-lẹ́ẹ̀kan àti ní àpapọ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ka àwọn ọ̀rọ̀ sílébù méjì lẹ́yìn olùkọ́, wọ́n yóò sì ka wọ́n fúnra wọn.

Learning Point: Kíkà ọ̀rọ̀ sílébù méjì

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Darapọ̀ sílébù ‘dá’ àti ‘jí’ láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀.
2. Ṣe ìdámọ̀ ọ̀rọ̀ tí a ṣẹ̀dá nínú àwọn wọ̀nyí: ‘bàtà’, ‘kàwé’, ‘tòbà’.
3. Sọ àpẹẹrẹ sílébù oní kọ́ńsónáǹtì àti fáwẹ́lì kan.
4. Ka ọ̀rọ̀ ‘òjà’ àti ‘ìyà’.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìṣàyẹ̀wò òye ẹ̀kọ́

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: The teacher guides pupils/students to copy the essential Board Summary notes on Ìṣẹ̀Dá Ọ̀Rọ̀ Yorùbá into their notebooks.

Pupils’ Activity: Pupils/students copy the notes carefully into their notebooks.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́

Step 9: Conclusion

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Reinforcement

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún fi ìṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ pẹ̀lú sílébù méjì hàn nípa lílo àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ mìíràn. Yóò gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ níyànjú láti máa gbìyànjú láti ṣẹ̀dá àwọn ọ̀rọ̀ tuntun pẹ̀lú sílébù méjì ní ilé.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tún ṣe àwọn ọ̀rọ̀ tí wọ́n ti kọ́, wọ́n yóò sì gbà láti máa gbìyànjú ní ilé.

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Ṣẹ̀dá àwọn ọ̀rọ̀ méjì pẹ̀lú sílébù méjì, kí o sì kọ wọ́n sínú ìwé àkọsílẹ̀ rẹ.

1. Darapọ̀ sílébù ‘fún’ àti ‘mi’. Kí ni ọ̀rọ̀ tí o rí?
2. Darapọ̀ sílébù ‘ṣe’ àti ‘wúrà’. Kí ni ọ̀rọ̀ tí o rí?
3. Ka àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí: ‘ilé’, ‘ọ̀bẹ̀’, ‘òkúta’.

Lesson Keywords

• Sílébù – Ohùn kan tí a lè pín ọ̀rọ̀ sí.
• Ọ̀rọ̀ – Àpapọ̀ àwọn sílébù tó ní ìtumọ̀.
• Kọ́ńsónáǹtì – Lẹ́tà tí a fi ń ṣẹ̀dá ohùn tí afẹ́fẹ́ kò lè jáde láìsí ìdíwọ́.
• Fáwẹ́lì – Lẹ́tà tí a fi ń ṣẹ̀dá ohùn tí afẹ́fẹ́ lè jáde láìsí ìdíwọ́.
• Darapọ̀ – Láti fi nǹkan pọ̀ mọ́ra.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n lọ́ra, olùkọ́ yóò lo àwọn káàdì sílébù tó tóbi, yóò sì tún fi hàn léraléra. Yóò fún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ tó rọrùn jù lọ. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yára gbọ́, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn sílébù púpọ̀ sí i láti darapọ̀, yóò sì gba wọ́n níyànjú láti ṣẹ̀dá àwọn ọ̀rọ̀ tó gùn sí i.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube: “Yoruba syllables for beginners Primary 1” or “Kíka sílébù Yorùbá fún ọmọ kékeré”

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn káàdì sílébù tó yẹ sílẹ̀ dáadáa kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìgbàpadà sílébù kan ṣoṣo láti mú ìrántí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sọjí. Fi hàn kedere bí a ṣe ń darapọ̀ sílébù méjì láti ṣẹ̀dá ọ̀rọ̀ tó ní ìtumọ̀. Jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kópa púpọ̀ nínú lílo àwọn káàdì sílébù àti kíkà àwọn ọ̀rọ̀ tí wọ́n ṣẹ̀dá. Ṣe àtúnṣe gbogbo àṣìṣe lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ láti rí i dájú pé wọ́n lóye ohun tí wọ́n ń kọ́. Ní ìparí ẹ̀kọ́, rí i dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ ti kọ àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́ sínú ìwé wọn.