Ìkíni òbí/àgbàlagbà àti ìlànà rẹ̀ for Primary 1

Class: Primary 1
Term: Third Term
Week: 3
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Àṣà
Focal competence: Kíkí òbí àti àgbàlagbà
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Kíkí òbí/àgbàlagbà bí ó ti yẹ
• Ìwà tó yẹ nígbà ìkíni

Previous Lesson: Dídáhùn ìkíni àti ìwà tó yẹ nígbà ìkíni
Topic: Ìkíni: Òbí Ati Àgbàlagbà
Subject Matter: Ìkíni òbí/àgbàlagbà àti ìlànà rẹ̀

Àwọn Àfojúsùn Pàtó

Ní òpin ẹ̀kọ́ yìí, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò lè:

Cognitive Domain

• sọ ìdí tí a fi ń kí òbí/àgbàlagbà;

Affective Domain

• fi ìwà ìbọ̀wọ̀ hàn nígbà ìkíni;

Psychomotor Domain

• kí òbí tàbí àgbàlagbà lọ́nà tó yẹ.

Àwọn Ìwé Ìtọ́kasí

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìkẹ́kọ̀ọ́ Èdè Yorùbá fún Ilé Ìwé Aláwọ̀kọ́bẹ̀rẹ̀ 1
• The HeadTeacher Scheme of work

Àwọn Ohun Èlò Ìkọ́ni

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àwòrán àwọn ènìyàn tó ń kíra wọn
• Àwòrán àwọn ọmọdé tó ń kí àwọn òbí tàbí àgbàlagbà
• Àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ fún àfihàn

Ìdí Tí A Fi Kọ́ Ẹ̀kọ́ Yìí

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó ń kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa àṣà ìkíni Yorùbá. Ó máa jẹ́ kí wọ́n mọ bí wọ́n ṣe lè fi ìbọ̀wọ̀ hàn sí àwọn òbí àti àgbàlagbà, èyí tó ṣe pàtàkì nínú àṣà wa. Ẹ̀kọ́ yìí yóò tún ràn wọ́n lọ́wọ́ láti ní ìwà ọmọlúwàbí tó dára.

Ìmọ̀ Ìṣáájú

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa kíkí àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn àti àwọn ọ̀rọ̀ ìkíni kékeré bíi “Ẹ káàárọ̀”.

Àkójọ Ẹ̀kọ́/Àkọsílẹ̀ Ojú Pátákó

Ìkíni: Òbí Ati Àgbàlagbà

Ìdí Tí A Fi Ń Kí Òbí/Àgbàlagbà

A máa ń kí òbí àti àgbàlagbà nítorí àwọn ìdí wọ̀nyí:

1. Fún ìbọ̀wọ̀: Láti fi hàn pé a bọ̀wọ̀ fún wọn.
2. Fún ìfẹ́: Láti fi hàn pé a fẹ́ràn wọn.
3. Fún àṣà: Ó jẹ́ apá kan pàtàkì nínú àṣà Yorùbá wa.
4. Fún ìtọ́jú: Wọ́n ti tọ́ wa dàgbà, wọ́n sì ń tọ́ wa sọ́nà.
5. Fún ìdàgbàsókè: Ìkíni ń mú kí ìbáṣepọ̀ dára láàárín àwọn ènìyàn.

Àwọn Ìlànà Ìkíni sí Òbí/Àgbàlagbà

Bí a ṣe ń kí òbí àti àgbàlagbà lọ́nà tó yẹ nìwọ̀nyí:

1. Àwọn ọkùnrin a máa dọ̀bálẹ̀ fún àwọn àgbàlagbà.
2. Àwọn obìnrin a máa kúnlẹ̀ fún àwọn àgbàlagbà.
3. Kí a fi ọwọ́ méjèèjì kí wọn nígbà tí a bá ń kí wọn lójú dé ojú.
4. Kí a lo àwọn ọ̀rọ̀ ìkíni tó yẹ bíi “Ẹ káàárọ̀”, “Ẹ káàsán”, “Ẹ káalẹ́”, “Ẹ kúùrọ́lẹ́”, “Ẹ kú iṣẹ́”, àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
5. Kí a máa rẹlẹ̀ nígbà tí a bá ń kí wọn.

Ìwà Tó Yẹ Nígbà Ìkíni

Àwọn ìwà tí ó yẹ kí a fi hàn nígbà tí a bá ń kí òbí tàbí àgbàlagbà ni:

1. Kí a rẹlẹ̀, kí a máa tẹríba.
2. Kí a máa wo ojú wọn nígbà tí a bá ń sọ̀rọ̀ sí wọn.
3. Kí a máa sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ọ̀wọ̀ àti ìrẹ̀lẹ̀.
4. Kí a máa fi ọwọ́ méjèèjì gba ohun tí wọ́n bá fún wa.
5. Kí a máa dúpẹ́ lẹ́yìn ìkíni.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Observation, Role-play.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè àti Ìdáhùn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ nípa bíbéèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe máa ń kí àwọn òbí wọn tàbí àwọn àgbàlagbà tí wọ́n bá rí. Yóò tún béèrè ìdí tí wọ́n fi ń kí wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n á sì sọ bí wọ́n ṣe máa ń kí àwọn àgbàlagbà.

Learning Point: Ìgbàsílẹ̀ Ìmọ̀ Ìṣáájú

Step 2: Ìdí Tí A Fi Ń Kí Òbí/Àgbàlagbà

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Àlàyé àti Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àwọn ìdí pàtàkì tí a fi ń kí òbí àti àgbàlagbà, bíi fún ìbọ̀wọ̀, ìfẹ́, àṣà, àti ìtọ́jú. Yóò lo àwòrán láti fi kún àlàyé rẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n á sì wo àwọn àwòrán tí olùkọ́ fi hàn.

Learning Point: Ìdí Ìkíni Àgbàlagbà

Step 3: Àwọn Ìlànà Ìkíni fún Ọkùnrin

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àfihàn àti Ìtọ́sọ́nà

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi hàn bí àwọn ọkùnrin ṣe máa ń dọ̀bálẹ̀ láti kí àgbàlagbà. Yóò pe akẹ́kọ̀ọ́ ọkùnrin kan láti ṣe àfihàn náà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wòran, àwọn ọkùnrin yóò sì gbìyànjú láti dọ̀bálẹ̀ bí olùkọ́ ṣe fi hàn.

Learning Point: Ìlànà Ìkíni Ọkùnrin

Step 4: Àwọn Ìlànà Ìkíni fún Obìnrin

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àfihàn àti Ìtọ́sọ́nà

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi hàn bí àwọn obìnrin ṣe máa ń kúnlẹ̀ láti kí àgbàlagbà. Yóò pe akẹ́kọ̀ọ́ obìnrin kan láti ṣe àfihàn náà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wòran, àwọn obìnrin yóò sì gbìyànjú láti kúnlẹ̀ bí olùkọ́ ṣe fi hàn.

Learning Point: Ìlànà Ìkíni Obìnrin

Step 5: Ìwà Tó Yẹ Nígbà Ìkíni

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Àlàyé àti Ìṣàpẹẹrẹ

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àwọn ìwà mìíràn tó yẹ kí a fi hàn nígbà ìkíni, bíi kíkí pẹ̀lú ọwọ́ méjèèjì, títẹríba, àti sísọ̀rọ̀ pẹ̀lú ọ̀wọ̀. Yóò fi àwòrán hàn láti ran wọ́n lọ́wọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀, wọ́n á sì ṣe àfihàn díẹ̀ lára àwọn ìwà náà.

Learning Point: Ìwà Ìbọ̀wọ̀ Nígbà Ìkíni

Step 6: Àtúnyẹ̀wò àti Ìṣe Àfihàn

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣe Àfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti ṣe àfihàn ìkíni òbí tàbí àgbàlagbà nípa lílo gbogbo ohun tí wọ́n ti kọ́. Olùkọ́ yóò tọ́ wọ́n sọ́nà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣe àfihàn ìkíni pẹ̀lú ìwà ọmọlúwàbí, wọ́n á sì fi gbogbo ohun tí wọ́n kọ́ hàn.

Learning Point: Ìṣe Àfihàn Ìkíni

Step 7: Ìgbéléwọ̀n/Àtúnyẹ̀wò

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Sọ ìdí kan tí a fi ń kí òbí tàbí àgbàlagbà.
2. Bí ọkùnrin bá fẹ́ kí àgbàlagbà, kí ni ó yẹ kí ó ṣe?
3. Bí obìnrin bá fẹ́ kí àgbàlagbà, kí ni ó yẹ kí ó ṣe?
4. Sọ ìwà méjì tó yẹ kí a fi hàn nígbà ìkíni.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìmọ̀ Ìkíni Àgbàlagbà

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sọ́nà láti kọ àkọsílẹ̀ pàtàkì tí ó wà lójú pátákó sínú ìwé àkọsílẹ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àkọsílẹ̀ náà dáadáa sínú ìwé wọn.

Learning Point: Kíkọ Akọsílẹ̀ Ẹ̀kọ́

Step 9: Conclusion

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Ìparí Ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún tẹnu mọ́ kókó ẹ̀kọ́ náà, ó á sì rọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti máa fi ìwà ìbọ̀wọ̀ hàn sí àwọn òbí àti àgbàlagbà nígbà gbogbo.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dúpẹ́ lọ́wọ́ olùkọ́, wọ́n á sì ṣèlérí láti máa fi àṣà ìkíni tó yẹ hàn.

Learning Point: Ìfìdí Kókó Ẹ̀kọ́ Múlẹ̀

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Ṣe àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ wọ̀nyí nínú ìwé àkọsílẹ̀ rẹ:

1. Kí ni ìdí tí o fi ń kí bàbá àti ìyá rẹ?
2. Sọ àwọn ọ̀rọ̀ ìkíni mẹ́ta tí o lè lò láti kí àgbàlagbà.
3. Ṣe àwòrán bí ọkùnrin ṣe ń dọ̀bálẹ̀ àti bí obìnrin ṣe ń kúnlẹ̀ láti kí àgbàlagbà.

Àwọn Ọ̀rọ̀ Kókó Ẹ̀kọ́

• Ìkíni – Ọ̀nà tí a gbà fi ìbọ̀wọ̀ hàn sí ènìyàn.
• Òbí – Bàbá àti ìyá ẹni.
• Àgbàlagbà – Ènìyàn tí ó ti dàgbà ju ẹni lọ.
• Ìbọ̀wọ̀ – Fífì ọlá hàn sí ènìyàn.
• Dọ̀bálẹ̀ – Ìlànà ìkíni àwọn ọkùnrin ní Yorùbá.
• Kúnlẹ̀ – Ìlànà ìkíni àwọn obìnrin ní Yorùbá.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì mọ̀ dáadáa, olùkọ́ yóò tún fi àwòrán àti àfihàn ṣe àlàyé síwájú sí i, yóò sì tún fún wọn ní àkókò púpọ̀ láti ṣe àfihàn. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ti mọ̀ dáadáa, olùkọ́ yóò bẹ wọ́n láti sọ àwọn ọ̀rọ̀ ìkíni mìíràn tí wọ́n mọ̀, tàbí kí wọ́n ṣe àfihàn ìkíni fún àwọn ènìyàn oríṣiríṣi bíi olùkọ́ tàbí alága ìjọba ìbílẹ̀.

Suggested Lesson Videos

Search YouTube for: Yoruba greetings for kids Primary 1

Ìtọ́sọ́nà Olùkọ́ Fún Lílo Ètò Ẹ̀kọ́ Yìí

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn àwòrán tó yẹ sílẹ̀ kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìbéèrè láti mọ ìwọ̀n ìjìnlẹ̀ ìmọ̀ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa ìkíni. Fi àwọn ìlànà ìkíni hàn nípa lílo àfihàn àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fúnra wọn. Ríi dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ̀ọ̀kan gbìyànjú láti ṣe àfihàn ìkíni ní ọ̀nà tó yẹ. Ṣe àlàyé ìdí tí a fi ń kí àgbàlagbà dáadáa. Gbàgbọ́ pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lè ṣe àṣìṣe díẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, nítorí náà, máa tọ́ wọ́n sọ́nà pẹ̀lú sùúrù. Nígbà tí ẹ̀kọ́ bá parí, jẹ́ kí wọ́n kọ àkọsílẹ̀ lójú pátákó sínú ìwé wọn kí wọ́n lè máa fi ṣe àtúnyẹ̀wò. Máa ṣàyẹ̀wò ìjìnlẹ̀ òye wọn nígbà gbogbo nípa bíbéèrè àwọn ìbéèrè tó rọrùn.