Ṣíṣe ìdámọ̀ àti fífi àwọ̀ mọ́ ohun tó wà ní àyíká for Primary 1

Class: Primary 1
Term: First Term
Week: 7
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Èdè: Ìwé-kíkà àti Kíkọ
Focal competence: Lílo orúkọ àwọ̀
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Dídárúkọ àwọn àwọ̀
• Ṣíṣe ìdámọ̀ àwọ̀

Previous Lesson: Orúkọ àwọn àwọ̀ pàtàkì
Topic: Àwọ̀: Ìdámọ̀ Ní Àyíká
Subject Matter: Ṣíṣe ìdámọ̀ àti fífi àwọ̀ mọ́ ohun tó wà ní àyíká

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain

• Ṣe ìdámọ̀ àwọ̀ ohun tí a fi hàn.
• Lo orúkọ àwọ̀ nínú ọ̀rọ̀ kékeré.

Affective Domain

• Fi ìfẹ́ hàn sí kíkọ́ àwọn àwọ̀.
• Kópa nínú àwọn iṣẹ́ ṣíṣe tí ó jẹ mọ́ àwọ̀.

Psychomotor Domain

• So ohun pọ̀ mọ́ àwọ̀ rẹ̀.
• Tọ́ka sí àwọn ohun ní àyíká tí ó ní àwọn àwọ̀ ìpìlẹ̀.

Social Domain

• Ṣe ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn akẹ́gbẹ́ nígbà tí wọ́n bá ń dá àwọ̀ mọ̀.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìkẹ́kọ̀ọ́ Yorùbá fún Ilé-ẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́rẹ̀ Kìíní
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àwọn ohun olórawọ̀ (bii bọọlu, ìwé, àga, àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ)
• Káàdì àwọ̀ (pupa, buluu, yellow, dudu, funfun, alawọ ewe)
• Àwọn àwòrán ohun tó ní àwọ̀ oríṣìíríṣìí

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní agbára láti dá àwọn àwọ̀ mọ̀ ní àyíká wọn. Agbára yìí yóò ràn wọ́n lọ́wọ́ láti ṣe ìbánisọ̀rọ̀ dáadáa, kí wọ́n sì tún lè ṣe àlàyé àwọn ohun tó wà ní àyíká wọn. Ó tún mú kí wọ́n ní agbára láti lo èdè Yorùbá dáadáa nígbà tí wọ́n bá ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn àwọ̀.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ bí wọ́n ṣe ń dá àwọn ohun kan mọ̀ ní àyíká wọn, wọ́n sì ti mọ bí wọ́n ṣe ń dárúkọ àwọn ohun kékeré kan ní Yorùbá.

Lesson Content/Board Summary

Àwọ̀: Ìdámọ̀ Ní Àyíká

Kí Ni Àwọ̀?

Àwọ̀ ni ohun tí a fi ń ṣe ìdámọ̀ àwọn ohun tó wà ní àyíká wa. Ó jẹ́ kí a lè rí ìyàtọ̀ láàrin ohun kan àti èkejì.

Àwọn Àwọ̀ Pàtàkì

Àwọn àwọ̀ pàtàkì tí a ó kọ́ lónìí ni:

1. Pupa (Red)
2. Buluu (Blue)
3. Yellow (Yellow)
4. Dudu (Black)
5. Funfun (White)
6. Alawọ ewe (Green)

Ṣíṣe Ìdámọ̀ Àwọ̀ Àti Fífi Orúkọ Mọ́ Ohun Tó Wà Ní Àyíká

A lè dá àwọn àwọ̀ mọ̀ lórí àwọn ohun tó wà ní àyíká wa. Àwọn àpẹẹrẹ ni:

1. Pupa: Bọọlu pupa, ọkọ̀ pupa, tómátò pupa.
2. Buluu: Àga buluu, aṣọ buluu, ọrun buluu.
3. Yellow: Òrùka yellow, ògèdè yellow, oòrùn yellow.
4. Dudu: Bọọdu dudu, irun dudu, bàtà dudu.
5. Funfun: Aṣọ funfun, ìwé funfun, òkúta funfun.
6. Alawọ ewe: Ewé alawọ ewe, koríko alawọ ewe, igi alawọ ewe.

Lílo Orúkọ Àwọ̀ Nínú Ọ̀rọ̀ Kékeré

A lè lo orúkọ àwọ̀ láti ṣe àlàyé àwọn ohun kan nínú gbólóhùn kékeré. Àpẹẹrẹ:

1. Èyí jẹ́ bọọlu pupa.
2. Àga yìí jẹ́ buluu.
3. Ògèdè náà jẹ́ yellow.
4. Bọọdu náà jẹ́ dudu.
5. Aṣọ mi jẹ́ funfun.
6. Ewé yìí jẹ́ alawọ ewe.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Ìfọ̀rọ̀wérọ̀, Ìfihàn, Ìdánilẹ́kọ̀ọ́, Ìbéèrè àti Ìdáhùn, Ìṣeṣe, Ìṣe Àkíyèsí, Ìṣe Àṣàrò

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìwúfún/Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì tún béèrè àwọn ìbéèrè díẹ̀ nípa ẹ̀kọ́ tí wọ́n kọ́ tẹ́lẹ̀. Lẹ́yìn náà, yóò ṣí ẹ̀kọ́ tuntun sílẹ̀ nípa kíkọ orúkọ àwọ̀ sí orí bọọdu.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè olùkọ́, yóò sì tún kí olùkọ́. Wọ́n yóò fetí sí ẹ̀kọ́ tuntun.

Learning Point: Ìṣafihàn ẹ̀kọ́ tuntun

Step 2: Ìfihàn Àwọn Ohun Olórawọ̀

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn/Dídárúkọ

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwọn ohun olórawọ̀ oríṣìíríṣìí hàn àwọn akẹ́kọ̀ọ́ (bii bọọlu pupa, ìwé buluu, ògèdè yellow). Yóò dárúkọ àwọ̀ kọ̀ọ̀kan ní Yorùbá, yóò sì tún jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tún sọ ọ́ lẹ́yìn rẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwọn ohun olórawọ̀ náà, yóò sì tún dárúkọ àwọn àwọ̀ náà lẹ́yìn olùkọ́.

Learning Point: Orúkọ àwọn àwọ̀

Step 3: Ìdámọ̀ Àwọ̀ Ní Àyíká

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣàkíyèsí/Ìdámọ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ka sí àwọn ohun tó wà nínú yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ tí ó ní àwọn àwọ̀ tí wọ́n ti kọ́. Yóò béèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ pé kí wọ́n dá àwọ̀ ohun kọ̀ọ̀kan mọ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tọ́ka sí àwọn ohun tó ní àwọ̀ tí olùkọ́ sọ, yóò sì tún dárúkọ àwọ̀ wọn.

Learning Point: Ìdámọ̀ àwọ̀ ohun

Step 4: Ìṣe Àkópọ̀ Ohun Pọ̀ Mọ́ Àwọ̀ Rẹ̀

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìṣeṣe/Ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pín káàdì àwọ̀ àti káàdì àwòrán ohun fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Yóò kọ́ wọn bí wọ́n ṣe lè so káàdì ohun kọ̀ọ̀kan pọ̀ mọ́ káàdì àwọ̀ tó yẹ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò so káàdì ohun pọ̀ mọ́ káàdì àwọ̀ rẹ̀. Fún àpẹẹrẹ, káàdì bọọlu pupa pọ̀ mọ́ káàdì àwọ̀ pupa.

Learning Point: Ìṣe àkópọ̀ àwọ̀

Step 5: Lílo Orúkọ Àwọ̀ Nínú Ọ̀rọ̀ Kékeré

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣe gbólóhùn/Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe lè lo orúkọ àwọ̀ nínú gbólóhùn kékeré. Yóò kọ àwọn àpẹẹrẹ sí orí bọọdu, yóò sì tún jẹ́ kí wọ́n tún sọ ọ́ lẹ́yìn rẹ̀. Fún àpẹẹrẹ: “Èyí jẹ́ bọọlu pupa.”

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tún sọ àwọn gbólóhùn náà lẹ́yìn olùkọ́, yóò sì tún gbìyànjú láti ṣe tiwọn.

Learning Point: Ìṣe gbólóhùn àwọ̀

Step 6: Ìgbàsílẹ̀ Àwọn Àwọ̀

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Ìṣàkópọ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún dárúkọ àwọn àwọ̀ pàtàkì náà, yóò sì tún béèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ pé kí wọ́n tọ́ka sí àwọn ohun tó ní àwọn àwọ̀ náà ní àyíká wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tún dárúkọ àwọn àwọ̀ náà, yóò sì tún tọ́ka sí àwọn ohun tó ní àwọn àwọ̀ náà.

Learning Point: Ìgbàsílẹ̀ àwọn àwọ̀

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Dárúkọ àwọ̀ mẹ́ta tí o kọ́ lónìí.
2. Àwọ̀ wo ni bọọlu yìí ní? (Olùkọ́ yóò fi bọọlu kan hàn)
3. Ṣe gbólóhùn kékeré kan nípa àwọ̀ kan.
4. Tọ́ka sí ohun kan nínú yàrá tí ó jẹ́ alawọ ewe.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìdámọ̀ àwọ̀ àti lílò

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì tó wà lórí bọọdu sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn. Yóò ríi dájú pé wọ́n kọ ọ́ dáadáa.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà sí inú ìwé wọn pẹ̀lú ìtọ́nisọ́nà olùkọ́.

Learning Point: Àkọsílẹ̀ àwọn àwọ̀

Step 9: Conclusion

Time: 2 minutes

Teaching Skill: Ìparí ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún tẹnu mọ́ àwọn àwọ̀ tí wọ́n kọ́, yóò sì gbani níyànjú láti máa lo àwọn àwọ̀ náà nínú ọ̀rọ̀ wọn lójoojúmọ́. Yóò dúpẹ́ lọ́wọ́ wọn, yóò sì parí ẹ̀kọ́ náà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè, yóò sì dúpẹ́ lọ́wọ́ olùkọ́.

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́ àwọ̀

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Ẹ dá àwọn àwọ̀ wọ̀nyí mọ̀ lórí àwọn ohun tó wà ní ilé yín, kí ẹ sì kọ orúkọ wọn sílẹ̀.

1. Pupa
2. Buluu
3. Yellow
4. Alawọ ewe

Lesson Keywords

• Àwọ̀ – Ohun tí a fi ń ṣe ìdámọ̀ ohun kan láti ara èkejì.
• Pupa – Àwọ̀ kan tí ó dàbí ẹ̀jẹ̀ tàbí tómátò.
• Buluu – Àwọ̀ kan tí ó dàbí ọrun tàbí òkun.
• Yellow – Àwọ̀ kan tí ó dàbí oòrùn tàbí ògèdè.
• Dudu – Àwọ̀ kan tí ó jẹ́ òkùnkùn, tí kò ní ìmọ́lẹ̀.
• Funfun – Àwọ̀ kan tí ó jẹ́ mímọ́, tí ó dàbí ìrì dídì.
• Alawọ ewe – Àwọ̀ kan tí ó dàbí ewé tàbí koríko.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì mọ àwọn àwọ̀ dáadáa, olùkọ́ yóò fi àwọn káàdì àwọ̀ tó tóbi hàn wọ́n, yóò sì máa bá wọn dárúkọ wọn léraléra. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó ti mọ àwọn àwọ̀ dáadáa, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn àwọ̀ mìíràn láti kọ́, yóò sì tún jẹ́ kí wọ́n ṣe àwọn gbólóhùn tó gùn díẹ̀ nípa àwọn àwọ̀.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube: Yoruba colours for kids Primary 1

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Kí ẹ tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ yìí, ríi dájú pé gbogbo ohun èlò ìkọ́ni, bíi àwọn ohun olórawọ̀ àti káàdì àwọ̀, ti wà nílẹ̀. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìfihàn àwọn àwọ̀ kọ̀ọ̀kan, kí ẹ sì jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tún sọ orúkọ wọn lẹ́yìn yín. Lẹ́yìn náà, tọ́ka sí àwọn ohun tó wà ní àyíká yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́, kí ẹ sì jẹ́ kí wọ́n dá àwọ̀ wọn mọ̀. Ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ lórí bí wọ́n ṣe lè so ohun pọ̀ mọ́ àwọ̀ rẹ̀, kí ẹ sì tún kọ́ wọn bí wọ́n ṣe lè lo orúkọ àwọ̀ nínú gbólóhùn kékeré. Ẹ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ààyè láti kọ àkọsílẹ̀ lórí bọọdu nígbà tí wọ́n bá ti parí ìdánilẹ́kọ̀ọ́. Ẹ máa ṣe àyẹ̀wò ìgbákígbà láti ríi dájú pé wọ́n ń gbọ́dòye. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n bá yara gbọ́dòye, ẹ lè fún wọn ní àwọn àwọ̀ mìíràn láti kọ́. Fún àwọn tí kò bá yara gbọ́dòye, ẹ máa fi àwọn ohun èlò tó rọrùn kọ́ wọn, kí ẹ sì máa tún ẹ̀kọ́ náà ṣe fún wọn léraléra.