Ìdámọ̀, pípe àti pínpín alífábẹ́ẹ̀tì sí kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì for Primary 1

Class: Primary 1
Term: First Term
Week: 9
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Èdè: Ìwé-kíkà àti Kíkọ
Focal competence: Pípe alífábẹ́ẹ̀tì
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Pípe àwọn ìró alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá

Previous Lesson: Orúkọ ọjọ́ inú ọ̀sẹ̀ àti bí a ṣe ń tẹ̀lé wọn
Topic: Alífábẹ́ẹ̀tì Èdè Yorùbá
Subject Matter: Ìdámọ̀, pípe àti pínpín alífábẹ́ẹ̀tì sí kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• ṣe ìdámọ̀ àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá;
• pe àwọn ìró lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì náà dáadáa;

Psychomotor Domain

• pín àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì sí kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì.

Social Domain

• fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú àwọn akẹgbẹ́ láti ṣe ìdámọ̀ àti pínpín alífábẹ́ẹ̀tì.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìkẹ́kọ̀ọ́ Èdè Yorùbá fún Ilé-ìwé Alákọ̀bẹ̀rẹ̀ Kíláàsì Kìíní
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àtẹ alífábẹ́ẹ̀tì (Alphabet chart)
• Káàdì lẹ́tà (Letter cards)
• Àwọn àwòrán lẹ́tà (Letter pictures)

Rationale for the Lesson

Ẹkọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ ìpìlẹ̀ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti mọ bí wọ́n ṣe ń ka àti kọ èdè Yorùbá. Ìmọ̀ nípa alífábẹ́ẹ̀tì àti ìró wọn yóò ràn wọ́n lọ́wọ́ láti lè sọ̀rọ̀ àti kọ èdè náà dáadáa. Ó tún jẹ́ kọ́kọ́rọ́ sí ìgbésẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ èdè Yorùbá.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa àwọn lẹ́tà èdè Gẹ̀ẹ́sì àti bí wọ́n ṣe ń pe díẹ̀ lára wọn.

Lesson Content/Board Summary

Alífábẹ́ẹ̀tì Èdè Yorùbá

Ìdámọ̀ àwọn Lẹ́tà Alífábẹ́ẹ̀tì Èdè Yorùbá

Alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá ní lẹ́tà mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n (25). Àwọn lẹ́tà wọ̀nyí ni a fi ń kọ àwọn ọ̀rọ̀ èdè Yorùbá. Ó ṣe pàtàkì láti mọ gbogbo wọn àti bí a ṣe ń pe ìró wọn.

Àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá ni:

1. A a
2. B b
3. D d
4. E e
5. Ẹ ẹ
6. F f
7. G g
8. Gb gb
9. H h
10. I i
11. J j
12. K k
13. L l
14. M m
15. N n
16. O o
17. Ọ ọ
18. P p
19. R r
20. S s
21. Ṣ ṣ
22. T t
23. U u
24. W w
25. Y y

Pípe àwọn Ìró Lẹ́tà Alífábẹ́ẹ̀tì

Gbogbo lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá ní ìró tirẹ̀. Ó ṣe pàtàkì láti mọ bí a ṣe ń pe ìró kálukú lẹ́tà náà fún ìkàwé àti ìkọ̀wé tó tọ́.

1. A – bíi ti ‘a’ nínú ọ̀rọ̀ “àga”
2. B – bíi ti ‘b’ nínú ọ̀rọ̀ “bàtà”
3. D – bíi ti ‘d’ nínú ọ̀rọ̀ “dàdà”
4. E – bíi ti ‘e’ nínú ọ̀rọ̀ “èko”
5. Ẹ – bíi ti ‘e’ nínú ọ̀rọ̀ “ẹran”
6. F – bíi ti ‘f’ nínú ọ̀rọ̀ “fẹ́fẹ́”
7. G – bíi ti ‘g’ nínú ọ̀rọ̀ “gàmbàrí”
8. Gb – bíi ti ‘gb’ nínú ọ̀rọ̀ “gbàgbé”
9. H – bíi ti ‘h’ nínú ọ̀rọ̀ “hàhà”
10. I – bíi ti ‘i’ nínú ọ̀rọ̀ “ìyá”
11. J – bíi ti ‘j’ nínú ọ̀rọ̀ “jẹun”
12. K – bíi ti ‘k’ nínú ọ̀rọ̀ “kòkò”
13. L – bíi ti ‘l’ nínú ọ̀rọ̀ “lálá”
14. M – bíi ti ‘m’ nínú ọ̀rọ̀ “màlúù”
15. N – bíi ti ‘n’ nínú ọ̀rọ̀ “nǹkan”
16. O – bíi ti ‘o’ nínú ọ̀rọ̀ “òkòtó”
17. Ọ – bíi ti ‘o’ nínú ọ̀rọ̀ “ọ̀kọ̀”
18. P – bíi ti ‘p’ nínú ọ̀rọ̀ “pẹ̀lú”
19. R – bíi ti ‘r’ nínú ọ̀rọ̀ “rárá”
20. S – bíi ti ‘s’ nínú ọ̀rọ̀ “sàrà”
21. Ṣ – bíi ti ‘sh’ nínú ọ̀rọ̀ “ṣàṣà”
22. T – bíi ti ‘t’ nínú ọ̀rọ̀ “títí”
23. U – bíi ti ‘u’ nínú ọ̀rọ̀ “òkùnkùn”
24. W – bíi ti ‘w’ nínú ọ̀rọ̀ “wá”
25. Y – bíi ti ‘y’ nínú ọ̀rọ̀ “yàrá”

Pínpín Alífábẹ́ẹ̀tì sí Fáwẹ́lì àti Kọ́ńsọ́náńtì

A lè pín àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá sí ìsọ̀rí méjì: Fáwẹ́lì (Vowels) àti Kọ́ńsọ́náńtì (Consonants).

Fáwẹ́lì (Vowels)

Fáwẹ́lì jẹ́ àwọn lẹ́tà tí a lè pe ìró wọn láìsí ìdíwọ́ kankan láti ẹnu. Wọ́n jẹ́ mẹ́ta (7) nínú alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá.

1. A
2. E
3. Ẹ
4. I
5. O
6. Ọ
7. U

Kọ́ńsọ́náńtì (Consonants)

Kọ́ńsọ́náńtì jẹ́ àwọn lẹ́tà tí a gbọ́dọ̀ lo àwọn apá kan lára ẹnu (bí ètè, ahọ́n tàbí eyín) láti pe ìró wọn. Wọ́n jẹ́ méjìdínlógún (18) nínú alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá.

1. B
2. D
3. F
4. G
5. Gb
6. H
7. J
8. K
9. L
10. M
11. N
12. P
13. R
14. S
15. Ṣ
16. T
17. W
18. Y

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Repetition, Individual Practice

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìkíni/Ìṣíwájú ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì tún béèrè àwọn ìbéèrè díẹ̀ nípa àwọn lẹ́tà èdè Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ti mọ̀ tẹ́lẹ̀. Lẹ́yìn náà, yóò ṣíwájú sí orí ẹ̀kọ́ tuntun, Alífábẹ́ẹ̀tì Èdè Yorùbá.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè olùkọ́, wọn yóò sì gbọ́ nípa ẹ̀kọ́ tuntun.

Learning Point: Ìṣíwájú ẹ̀kọ́ Alífábẹ́ẹ̀tì Yorùbá

Step 2: Ìdámọ̀ àwọn Lẹ́tà Alífábẹ́ẹ̀tì

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn/Ìdámọ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò lo àtẹ alífábẹ́ẹ̀tì àti káàdì lẹ́tà láti fi àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá hàn akẹ́kọ̀ọ́ lẹ́yọ kọ̀ọ̀kan. Yóò pe orúkọ lẹ́tà kọ̀ọ̀kan, yóò sì tún pe ìró rẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwọn lẹ́tà náà, wọn yóò sì gbìyànjú láti tẹ̀lé olùkọ́ láti pe orúkọ àti ìró wọn.

Learning Point: Ìdámọ̀ lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì

Step 3: Pípe àwọn Ìró Lẹ́tà

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún pe àwọn ìró lẹ́tà náà lẹ́ẹ̀kan sí i, yóò sì rọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti tẹ̀lé òun. Yóò tún lo àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀ díẹ̀ fún lẹ́tà kọ̀ọ̀kan.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò pe àwọn ìró lẹ́tà náà lẹ́yìn olùkọ́, wọn yóò sì gbìyànjú láti mọ àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀ náà.

Learning Point: Pípe ìró lẹ́tà

Step 4: Ìgbéyẹ̀wò Fáwẹ́lì (Vowels)

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé/Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí fáwẹ́lì jẹ́, yóò sì fi àwọn lẹ́tà fáwẹ́lì èdè Yorùbá hàn wọ́n lórí àtẹ tàbí káàdì lẹ́tà. Yóò pe orúkọ àti ìró wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ ìṣàlàyé náà, wọn yóò sì tún pe orúkọ àti ìró àwọn fáwẹ́lì.

Learning Point: Ìdámọ̀ àwọn fáwẹ́lì

Step 5: Ìgbéyẹ̀wò Kọ́ńsọ́náńtì (Consonants)

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé/Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí kọ́ńsọ́náńtì jẹ́, yóò sì fi àwọn lẹ́tà kọ́ńsọ́náńtì èdè Yorùbá hàn wọ́n lórí àtẹ tàbí káàdì lẹ́tà. Yóò pe orúkọ àti ìró wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ ìṣàlàyé náà, wọn yóò sì tún pe orúkọ àti ìró àwọn kọ́ńsọ́náńtì.

Learning Point: Ìdámọ̀ àwọn kọ́ńsọ́náńtì

Step 6: Pínpín àwọn Lẹ́tà sí Fáwẹ́lì àti Kọ́ńsọ́náńtì

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìtọ́sọ́nà/Ìwéwèé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní àwọn káàdì lẹ́tà tí wọ́n ti mọ̀ tẹ́lẹ̀, yóò sì tọ́ wọn sọ́nà láti pín wọn sí ẹgbẹ́ fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì lórí pátákó ìkọ̀wé.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò pín àwọn káàdì lẹ́tà náà sí ẹgbẹ́ fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà olùkọ́.

Learning Point: Pínpín lẹ́tà sí ẹgbẹ́

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Fi àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì èdè Yorùbá márùn-ún hàn mí.
2. Pe ìró lẹ́tà ‘Ẹ’ àti ‘Gb’.
3. Ṣe ìdámọ̀ àwọn fáwẹ́lì mẹ́ta nínú àwọn lẹ́tà wọ̀nyí: A, B, E, F, I.
4. Ṣe ìdámọ̀ àwọn kọ́ńsọ́náńtì méjì nínú àwọn lẹ́tà wọ̀nyí: O, P, U, R.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìgbéyẹ̀wò ìmọ̀ alífábẹ́ẹ̀tì

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sọ́nà láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì tí ó wà lórí pátákó ìkọ̀wé sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà dáadáa sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn.

Learning Point: Àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́ Alífábẹ́ẹ̀tì Yorùbá

Step 9: Conclusion

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Ìparí ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún fi ìdí ẹ̀kọ́ náà múlẹ̀ nípa títún ṣe àtúnyẹ̀wò díẹ̀ nípa ìdámọ̀, pípe àti pínpín alífábẹ́ẹ̀tì. Yóò rọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti máa lo àwọn lẹ́tà náà nínú ìkàwé àti ìkọ̀wé wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ ìparí ẹ̀kọ́ náà, wọn yóò sì fi ọpẹ́ hàn.

Learning Point: Ìmúlé ẹ̀kọ́ alífábẹ́ẹ̀tì

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Kọ àwọn ìró lẹ́tà wọ̀nyí sí inú ìwé rẹ, lẹ́yìn náà kí o pín wọn sí Fáwẹ́lì tàbí Kọ́ńsọ́náńtì.

1. A
2. B
3. E
4. Gb
5. I
6. K
7. O
8. Ṣ
9. U
10. Y

Lesson Keywords

• Alífábẹ́ẹ̀tì – Àpapọ̀ àwọn lẹ́tà tí a fi ń kọ èdè kan.
• Fáwẹ́lì – Àwọn lẹ́tà tí a lè pe ìró wọn láìsí ìdíwọ́ láti ẹnu (A, E, Ẹ, I, O, Ọ, U).
• Kọ́ńsọ́náńtì – Àwọn lẹ́tà tí a gbọ́dọ̀ lo apá kan lára ẹnu láti pe ìró wọn (B, D, F, G, Gb, H, J, K, L, M, N, P, R, S, Ṣ, T, W, Y).
• Ìró – Ohùn tí lẹ́tà kan ń ṣe.
• Lẹ́tà – Àmì kọ̀ọ̀kan nínú alífábẹ́ẹ̀tì.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì mọ̀ dáadáa, olùkọ́ yóò lo àwọn káàdì lẹ́tà tó tóbi, yóò sì tún tún àwọn ìró lẹ́tà náà pe fún wọn léraléra. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yára, olùkọ́ lè fún wọn ní iṣẹ́ láti kọ àwọn ọ̀rọ̀ kékeré tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn lẹ́tà tí wọ́n ti kọ́.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube: “Alifabeeti Yoruba fun omode Primary 1”, “Yoruba Alphabet for kids”

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Kí o tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́, rí i dájú pé o ti pèsè gbogbo ohun èlò ìkọ́ni bíi àtẹ alífábẹ́ẹ̀tì àti káàdì lẹ́tà. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣíwájú tó rọrùn, lẹ́yìn náà fi àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì hàn wọ́n lẹ́yọ kọ̀ọ̀kan, kí o sì pe ìró wọn. Rí i pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń tẹ̀lé ọ láti pe ìró náà. Lẹ́yìn náà, ṣàlàyé ìyàtọ̀ láàárín fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì, kí o sì fún wọn ní àǹfààní láti pín àwọn lẹ́tà sí ẹgbẹ́ méjèèjì. Ṣe àyẹ̀wò ìmọ̀ wọn nígbà gbogbo nípa bíbá wọn sọ̀rọ̀ àti nípa fífi àwọn ìbéèrè tó rọrùn béèrè. Rí i dájú pé wọ́n kọ àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́ náà sí inú ìwé wọn nígbà tí o bá ti parí ìṣàlàyé.