Ìkíni àti ìdáhùn ní ayẹyẹ tàbí iṣẹlẹ̀ tí kọ́ríkúlùmù tọ́ka sí for Primary 1

Class: Primary 1
Term: Third Term
Week: 4
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Àṣà
Focal competence: Lílo ìkíni ní ipo tó yẹ
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Kíkí òbí/àgbàlagbà bí ó ti yẹ
• Ìwà tó yẹ nígbà ìkíni

Previous Lesson: Ìkíni òbí/àgbàlagbà àti ìlànà rẹ̀
Topic: Ìkíni Ní Ayẹyẹ Ati Ìṣẹ̀Lẹ̀
Subject Matter: Ìkíni àti ìdáhùn ní ayẹyẹ tàbí iṣẹlẹ̀ tí kọ́ríkúlùmù tọ́ka sí

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain

• yan ìkíni tó yẹ fún ayẹyẹ/iṣẹlẹ̀;

Affective Domain

• sọ ìkíni náà lọ́nà tó yẹ;

Psychomotor Domain

• dáhùn ìkíni ní ọ̀nà tó yẹ.

Social Domain

• ṣe àfihàn ìwà tó yẹ nígbà ìkíni òbí tàbí àgbàlagbà.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìkẹ́kọ̀ọ́ Èdè Yorùbá fún Ilé-ẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́rẹ̀ Kíláàsì Kìíní
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Káàdì ipo (Situation cards)
• Àwọn àwòrán àwọn ayẹyẹ àti iṣẹlẹ̀ oríṣiríṣi (Pictures of various celebrations and events)

Rationale for the Lesson

Ẹkọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe lè máa lo ìkíni tó tọ́ ní àwọn ayẹyẹ àti iṣẹlẹ̀ oríṣiríṣi. Ó ran wọ́n lọ́wọ́ láti ní ìbáṣepọ̀ rere pẹ̀lú àwọn ènìyàn, ó sì fi ìwà ọmọlúwàbí kọ́ wọn nínú àṣà Yorùbá.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ bí wọ́n ṣe ń kí ènìyàn ní àwọn àkókò kan bíi ìdájí, ọ̀sán àti ìrọ̀lẹ́.

Lesson Content/Board Summary

Ìkíni Ní Ayẹyẹ Ati Ìṣẹ̀Lẹ̀

Ìkíni àti Ìdáhùn ní Ayẹyẹ àti Iṣẹlẹ̀

Ìkíni jẹ́ ọ̀nà kan tí a fi ń fi ọ̀wọ̀ hàn, tí a sì fi ń bára wa sọ̀rọ̀. Ó ṣe pàtàkì láti yan ìkíni tó yẹ fún ipò kọ̀ọ̀kan, kí a sì dáhùn lọ́nà tó tọ́.

Àwọn ìkíni àti ìdáhùn fún àwọn ayẹyẹ àti iṣẹlẹ̀ kan:

1. Ní Ìdájí:
   • Ìkíni: Ẹ kú àárọ̀.
   • Ìdáhùn: Àárọ̀ yín o.
2. Ní Ọ̀sán:
   • Ìkíni: Ẹ káàsán.
   • Ìdáhùn: Ọ̀sán yín o.
3. Ní Ìrọ̀lẹ́:
   • Ìkíni: Ẹ káalẹ́ tàbí Ẹ kú ìrọ̀lẹ́.
   • Ìdáhùn: Àalẹ́ yín o tàbí Ìrọ̀lẹ́ yín o.
4. Nígbà Tí Ènìyàn Bá Ṣe Iṣẹ́:
   • Ìkíni: Ẹ kú iṣẹ́.
   • Ìdáhùn: Àṣẹ́yọ tàbí Àwa pẹ̀lú.
5. Nígbà Tí Ènìyàn Bá Dé:
   • Ìkíni: Ẹ káàbọ̀.
   • Ìdáhùn: Ẹ ṣeun.
6. Ní Ayẹyẹ Ìgbéyàwó:
   • Ìkíni: Ẹ kú ìgbéyàwó.
   • Ìdáhùn: Àdúpe.
7. Ní Ayẹyẹ Ọjọ́ Ìbí:
   • Ìkíni: Ẹ kú ọjọ́ ìbí.
   • Ìdáhùn: Ẹ ṣeun.
8. Ní Ayẹyẹ Ọdún (Kérésìmesì, Ìyẹdùn):
   • Ìkíni: Ẹ kú ọdún.
   • Ìdáhùn: Ọdún a yá wa si.

Ìwà Tó Yẹ Nígbà Ìkíni

Nígbà tí a bá ń kí àwọn òbí tàbí àgbàlagbà, ó ṣe pàtàkì láti fi ọ̀wọ̀ hàn. Àwọn ìwà tí ó yẹ ni:

1. Àwọn ọmọbìnrin yóò kúnlẹ̀.
2. Àwọn ọmọkùnrin yóò tẹríba tàbí wọ́n á wólẹ̀.
3. Díwọ̀n ohùn rẹ.
4. Wo ojú ẹni tí o ń kí.
5. Sọ̀rọ̀ kedere.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Ìjíròrò, Àfihàn, Ìṣeṣe, Ìbéèrè àti Ìdáhùn, Àlàyé, Ìṣàkíyèsí, Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Olùkọ́.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé/Ìbéèrè

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ìkíni oríṣiríṣi bíi “Ẹ kú àárọ̀” àti “Ẹ kú ilé.” Ó yóò béèrè pé “Kí ni ìkíni?” àti “Nígbà wo la máa ń kí ènìyàn?”

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìkíni náà, wọ́n á sì gbìyànjú láti dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́ nípa ìkíni.

Learning Point: Ìrántí ìkíni àtijọ́

Step 2: Ìdámọ̀ Àwọn Ayẹyẹ àti Iṣẹlẹ̀

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìjíròrò

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwọn àwòrán àwọn ayẹyẹ àti iṣẹlẹ̀ oríṣiríṣi hàn (bíi ayẹyẹ ìgbéyàwó, ayẹyẹ ọjọ́ ìbí, àwọn ènìyàn tó ń ṣiṣẹ́). Ó yóò pe orúkọ àwọn ipò wọ̀nyí, ó á sì jíròrò wọn pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwọn àwòrán náà, wọ́n á sì gbìyànjú láti dá orúkọ àwọn ayẹyẹ àti iṣẹlẹ̀ tí wọ́n rí.

Learning Point: Ìdámọ̀ àwọn ayẹyẹ

Step 3: Yíyan Ìkíni Tó Yẹ

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pe àwọn ipo ayẹyẹ/iṣẹlẹ̀ kan, ó á sì kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe lè yan ìkíni tó yẹ fún ipò kọ̀ọ̀kan. Fún àpẹẹrẹ, “Nígbà tí ènìyàn bá ń ṣiṣẹ́, kí ni a máa ń sọ?”

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò yan ìkíni tó yẹ fún ipò kọ̀ọ̀kan tí olùkọ́ bá pè, wọ́n á sì sọ wọ́n jáde.

Learning Point: Yíyan ìkíni tó tọ́

Step 4: Sísọ Ìkíni Lọ́nà Tó Yẹ

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi hàn bí a ṣe ń sọ àwọn ìkíni náà lọ́nà tó yẹ, pẹ̀lú ohùn tó tọ́ àti ìfaradà. Ó yóò jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tún un sọ lẹ́yìn rẹ̀ ní ẹ̀ẹ̀kan-ẹ̀ẹ̀kan.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tún àwọn ìkíni náà sọ lẹ́yìn olùkọ́, wọ́n á sì gbìyànjú láti sọ wọ́n lọ́nà tó tọ́.

Learning Point: Sísọ ìkíni pẹ̀lú ọ̀wọ̀

Step 5: Dídáhùn Ìkíni Lọ́nà Tó Yẹ

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe lè dáhùn ìkíni ní ọ̀nà tó yẹ. Fún àpẹẹrẹ, “Bí ènìyàn bá kí ọ pé ‘Ẹ kú iṣẹ́,’ kí ni o máa dáhùn?”

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣe ìṣe ìkíni àti ìdáhùn pẹ̀lú olùkọ́ àti àwọn ọmọléyìn wọn.

Learning Point: Ìdáhùn ìkíni tó tọ́

Step 6: Ìwà Tó Yẹ Nígbà Ìkíni

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Àlàyé/Àfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àwọn ìwà tó yẹ nígbà tí a bá ń kí àgbàlagbà. Ó yóò fi hàn bí àwọn ọmọbìnrin ṣe ń kúnlẹ̀ àti bí àwọn ọmọkùnrin ṣe ń tẹríba tàbí wólẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣe àfihàn ìwà tó yẹ nígbà ìkíni bí olùkọ́ ṣe fi hàn wọ́n.

Learning Point: Ìwà ọmọlúwàbí nígbà ìkíni

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Sọ ìkíni tó yẹ fún ayẹyẹ ọjọ́ ìbí.
2. Bí ènìyàn bá kí ọ pé “Ẹ káàbọ̀,” kí ni o máa dáhùn?
3. Kí ni àwọn ọmọbìnrin máa ń ṣe nígbà tí wọ́n bá ń kí àgbàlagbà?
4. Sọ ìkíni tó yẹ fún àkókò ìrọ̀lẹ́.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìmọ̀ nípa ìkíni àti ìwà

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí ọ̀nà láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì tí ó wà lórí pátákó sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà sí inú ìwé wọn pẹ̀lú ìṣọ́ra.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀ ìkíni

Step 9: Conclusion

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìparí Ẹkọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún tẹnu mọ́ ìkíni àti ìdáhùn tó yẹ ní àwọn ayẹyẹ àti iṣẹlẹ̀ oríṣiríṣi, ó á sì rọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti máa lo wọn ní ojoojúmọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́, wọ́n á sì ṣe ìlérí láti máa lo ohun tí wọ́n kọ́.

Learning Point: Ìmúrasílẹ̀ fún ìkíni

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework
Instruction: Kọ àwọn ìkíni mẹ́ta tí o lè lò ní ilé tàbí ní agbègbè rẹ, pẹ̀lú ìdáhùn wọn.

1. Ìkíni kan fún ìdájí.
2. Ìkíni kan fún ìrọ̀lẹ́.
3. Ìkíni kan fún ènìyàn tó ń ṣiṣẹ́.

Lesson Keywords

• Ìkíni – Ọ̀nà tí a fi ń fi ọ̀wọ̀ hàn tàbí bẹ̀rẹ̀ ìjíròrò.
• Ayẹyẹ – Àkókò ìdùnnú tàbí ìṣe pàtàkì.
• Iṣẹlẹ̀ – Ohun kan tí ó ṣẹlẹ̀ tàbí ipò kan.
• Ìdáhùn – Ohun tí a sọ lẹ́yìn ìkíni.
• Ọ̀wọ̀ – Fífi ìgbowólórí hàn sí ènìyàn.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì mọ̀ dáadáa, olùkọ́ yóò tún àwọn ìkíni náà sọ lọ́pọ̀ ìgbà, yóò sì jẹ́ kí wọ́n tún un sọ lẹ́yìn rẹ̀. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yára gbọ́, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn ipò tó le koko díẹ̀ síi láti fi ìkíni hàn, yóò sì jẹ́ kí wọ́n kọ àwọn ìkíni mìíràn tí wọ́n mọ̀.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube: Yoruba greetings for kids Primary 1

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́, rí i dájú pé o ti múra àwọn káàdì ipò tàbí àwọn àwòrán tó yẹ sílẹ̀ kí o tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìkíni tí ó wọ́pọ̀ láti mú ìfẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dìde. Nígbà tí o bá ń kọ́ wọn nípa yíyan ìkíni àti ìdáhùn, lo àwọn àpẹẹrẹ tó wà nínú ìwé àkọsílẹ̀ pátákó, kí o sì jẹ́ kí wọ́n ṣe ìṣeṣe. Tẹnu mọ́ ìwà ọmọlúwàbí nígbà ìkíni, paapaa kíkúnlẹ̀ tàbí títẹríba fún àgbàlagbà. Nígbà tí o bá ń ṣe ìdánwò, rí i dájú pé àwọn ìbéèrè rẹ bá ohun tí o kọ́ wọn mu. Jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ àwọn àkọsílẹ̀ lẹ́yìn ìdánwò láti fi ìkẹ́kọ̀ọ́ náà sọ̀rọ̀. Rọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti máa lo àwọn ìkíni wọ̀nyí ní ilé àti ní agbègbè wọn láti fi mú ẹ̀kọ́ náà dúró ṣinṣin.