Ṣíṣe ètò kúkúrú, sísọ àti títẹ́tí nínú ìjíròrò for Primary 1

Class: Primary 1
Term: Second Term
Week: 8
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Gbígbọ́ àti Sísọ
Focal competence: Kíkópa nínú ìjíròrò
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Ṣíṣe ètò ìjíròrò
• Sísọ
• Títẹ́tí

Previous Lesson: Ìtumọ̀ ìjíròrò àti yíyan koko-ọrọ̀ tó yẹ
Topic: Ìjíròrò: Ètò Ati Sísọ
Subject Matter: Ṣíṣe ètò kúkúrú, sísọ àti títẹ́tí nínú ìjíròrò

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain

• Ṣe àlàyé bí a ṣe ń ṣe ètò kúkúrú fún ohun tí a fẹ́ sọ.
• Dárúkọ àwọn ọ̀nà tí a lè gbà sọ èrò ní kedere.

Affective Domain

• Tẹ́tí sí àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn pẹ̀lú ìfọkànsí nígbà ìjíròrò.
• Kópa nínú ìjíròrò pẹ̀lú ìgboyà.

Psychomotor Domain

• Ṣe ètò kúkúrú fún koko-ọ̀rọ̀ tí a fún wọn.
• Sọ èrò wọn ní kedere nípa koko-ọ̀rọ̀ kan.

Social Domain

• Ṣe ìjíròrò pẹ̀lú àwọn gbólóhùn kékeré.
• Tọ́ka sí àwọn kókó pàtàkì nínú ìjíròrò.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Kíkà Àti Ìṣe Yoruba Fun Ilé Ìwé Aláwọ̀-púpà Kìíní
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àwòrán/káàdì koko-ọrọ̀
• Àwọn àpẹẹrẹ gbólóhùn kékeré

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó kọ́ àwọn ọmọ ilé-ìwé bí wọ́n ṣe lè bá ara wọn sọ̀rọ̀ dáadáa. Ó ran wọ́n lọ́wọ́ láti lè sọ èrò wọn jáde, kí wọ́n sì tún lè tẹ́tí sí àwọn ẹlòmíràn, èyí tí ó ṣe pàtàkì fún ìbáṣepọ̀ tó dára.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn ọmọ ilé-ìwé ti mọ bí wọ́n ṣe ń sọ àwọn gbólóhùn kékeré ní èdè Yorùbá, wọ́n sì ti mọ bí wọ́n ṣe ń bá ara wọn sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tó rọrùn.

Lesson Content/Board Summary

Ìjíròrò: Ètò Ati Sísọ

Kí Ni Ìjíròrò?

Ìjíròrò jẹ́ bí àwọn ènìyàn ṣe ń bá ara wọn sọ̀rọ̀ nípa nǹkan kan. Wọ́n ń sọ èrò wọn, wọ́n sì ń tẹ́tí sí èrò àwọn ẹlòmíràn.

Bí A Ṣe Lè Ṣe Ètò Kúkúrú Fún Ohun Tí A Fẹ́ Sọ

Kí o tó sọ̀rọ̀, ó dára kí o kọ́kọ́ ronú nípa ohun tí o fẹ́ sọ. Ṣe ètò kúkúrú nínú ọkàn rẹ tàbí lórí ìwé. Àwọn nǹkan tí o lè ṣe ni:

1. Ronú nípa koko-ọ̀rọ̀ náà.
2. Ṣe àkójọpọ̀ àwọn kókó pàtàkì tí o fẹ́ sọ.
3. Mọ ohun tí o fẹ́ kí àwọn ènìyàn gbọ́.

Bí A Ṣe Lè Sọ Èrò Ní Kedere

Nígbà tí o bá ń sọ̀rọ̀, ríi dájú pé ohun tí o sọ yé àwọn ènìyàn. Àwọn nǹkan tí o lè ṣe ni:

1. Sọ̀rọ̀ ní jẹ́jẹ́ kí ohùn rẹ sì hàn kedere.
2. Máa lo àwọn ọ̀rọ̀ tí ó rọrùn tí gbogbo ènìyàn lè gbọ́.
3. Má ṣe yára sọ̀rọ̀ jù.
4. Wo ojú ẹni tí o bá ń bá sọ̀rọ̀.

Bí A Ṣe Lè Tẹ́tí Sí Èrò Ẹlẹgbẹ́

Ó ṣe pàtàkì láti tẹ́tí sí ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀. Nígbà tí o bá ń tẹ́tí, o gbọ́dọ̀:

1. Má ṣe dá ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀ lẹ́nu.
2. Fi ojú wo ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀.
3. Gbìyànjú láti gbọ́ ohun tí ó ń sọ.
4. Ronú nípa ohun tí ó ń sọ.

Ṣíṣe Ìjíròrò Pẹ̀lú Àwọn Gbólóhùn Kékeré

Nígbà ìjíròrò, ó dára láti lo àwọn gbólóhùn kékeré tí ó rọrùn. Àwọn àpẹẹrẹ ni:

1. “Mo gbọ́ ohun tí o sọ.”
2. “Èmi náà rò bẹ́ẹ̀.”
3. “Kí ló dé tí o fi rò bẹ́ẹ̀?”
4. “Ṣé o lè tún sọ bẹ́ẹ̀?”

Títọ́ka Sí Kókó Inú Ìjíròrò

Lẹ́yìn ìjíròrò, o gbọ́dọ̀ lè tọ́ka sí àwọn ohun pàtàkì tí a sọ. Èyí fi hàn pé o gbọ́ ohun tí a sọ dáadáa. Àpẹẹrẹ:

1. “Kókó pàtàkì ni pé a gbọ́dọ̀ fọwọ́ wẹ́.”
2. “Àwọn kókó tí a sọ ni…”

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Question and Answer, Explanation, Group Work, Guided Practice

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè/Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn ọmọ ilé-ìwé, yóò sì bi wọ́n pé “Ṣé ẹ mọ bí a ṣe ń bá ara wa sọ̀rọ̀ nípa nǹkan kan?” Yóò tún bi wọ́n pé “Kí ni ìjíròrò?”

Pupils’ Activity: Àwọn ọmọ ilé-ìwé yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti sọ ohun tí wọ́n mọ̀ nípa ìjíròrò.

Learning Point: Ìgbàsílẹ̀ ìjíròrò

Step 2: Ṣíṣe Ètò Kúkúrú Fún Ohun Tí A Fẹ́ Sọ

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Àlàyé/Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé pé kí a tó sọ̀rọ̀, ó dára kí a kọ́kọ́ ṣe ètò kúkúrú. Yóò fi àpẹẹrẹ hàn bí a ṣe lè ronú nípa koko-ọ̀rọ̀ kan kí a tó sọ̀rọ̀ lórí rẹ̀. Fún àpẹẹrẹ, “Kí ni orúkọ rẹ?” “Kí ni o fẹ́ jẹ?”

Pupils’ Activity: Àwọn ọmọ ilé-ìwé yóò tẹ́tí sí àlàyé olùkọ́, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti ṣe ètò kúkúrú fún àwọn gbólóhùn kékeré tí olùkọ́ bá fún wọn.

Learning Point: Ètò sísọ̀rọ̀

Step 3: Sísọ Èrò Ní Kedere

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣàfihàn/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ́ àwọn ọmọ ilé-ìwé bí wọ́n ṣe lè sọ èrò wọn ní kedere. Yóò fi hàn bí wọ́n ṣe lè sọ̀rọ̀ ní jẹ́jẹ́, kí ohùn wọn sì hàn kedere, kí wọ́n sì wo ojú ẹni tí wọ́n bá ń bá sọ̀rọ̀. Yóò fún wọn ní àpẹẹrẹ àwọn gbólóhùn kékeré láti sọ.

Pupils’ Activity: Àwọn ọmọ ilé-ìwé yóò ṣe àṣàrò sísọ̀rọ̀ ní kedere, wọ́n yóò sì sọ àwọn gbólóhùn kékeré tí olùkọ́ fún wọn.

Learning Point: Sísọ̀rọ̀ kedere

Step 4: Títẹ́tí Sí Èrò Ẹlẹgbẹ́

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣàfihàn/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé pàtàkì títẹ́tí sí àwọn ẹlẹgbẹ́. Yóò kọ́ wọn pé kí wọ́n má ṣe dá ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀ lẹ́nu, kí wọ́n sì fi ojú wo ẹni náà. Yóò fún wọn ní àkókò láti tẹ́tí sí ara wọn nígbà tí wọ́n bá ń sọ̀rọ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn ọmọ ilé-ìwé yóò tẹ́tí sí ara wọn nígbà tí wọ́n bá ń sọ̀rọ̀, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti má dá ara wọn lẹ́nu.

Learning Point: Títẹ́tí dáadáa

Step 5: Ṣíṣe Ìjíròrò Pẹ̀lú Àwọn Gbólóhùn Kékeré

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pín àwọn ọmọ ilé-ìwé sí ẹgbẹ́ kékeré. Yóò fún wọn ní koko-ọ̀rọ̀ kékeré kan láti jiroro lórí rẹ̀, fún àpẹẹrẹ “Àwọn nǹkan tí a fi ń jẹun ní ilé.” Yóò tọ́ wọn sọ́nà láti lo àwọn gbólóhùn kékeré.

Pupils’ Activity: Àwọn ọmọ ilé-ìwé yóò kopa nínú ìjíròrò ẹgbẹ́, wọ́n yóò sì lo àwọn gbólóhùn kékeré láti sọ èrò wọn.

Learning Point: Ìjíròrò ẹgbẹ́

Step 6: Títọ́ka Sí Kókó Inú Ìjíròrò

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Ìdámọ̀/Ìṣàkójọpọ̀

Teacher’s Activity: Lẹ́yìn ìjíròrò ẹgbẹ́, olùkọ́ yóò bi àwọn ọmọ ilé-ìwé láti sọ àwọn kókó pàtàkì tí wọ́n jiroro lórí rẹ̀. Yóò ran wọ́n lọ́wọ́ láti ṣe àkójọpọ̀ àwọn èrò wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn ọmọ ilé-ìwé yóò sọ àwọn kókó pàtàkì tí wọ́n jiroro lórí rẹ̀ nínú ẹgbẹ́ wọn.

Learning Point: Ìdámọ̀ kókó

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni o gbọ́dọ̀ ṣe kí o tó sọ̀rọ̀?
2. Báwo ni o ṣe lè sọ èrò rẹ ní kedere?
3. Kí ni o gbọ́dọ̀ ṣe nígbà tí ẹlẹgbẹ́ rẹ bá ń sọ̀rọ̀?
4. Sọ àpẹẹrẹ gbólóhùn kékeré kan tí o lè lò nínú ìjíròrò.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìṣàgbéyẹ̀wò ìjíròrò

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: The teacher guides pupils to copy the essential Board Summary notes about Ṣíṣe ètò kúkúrú, sísọ àti títẹ́tí nínú ìjíròrò into their notebooks.

Pupils’ Activity: Pupils copy the notes carefully into their notebooks.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀

Step 9: Conclusion

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Consolidation

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún tẹnu mọ́ pàtàkì sísọ̀rọ̀ dáadáa, títẹ́tí, àti ṣíṣe ètò kí a tó sọ̀rọ̀. Yóò gbóríyìn fún àwọn ọmọ ilé-ìwé fún kíkópa wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn ọmọ ilé-ìwé yóò tún sọ àwọn kókó pàtàkì tí wọ́n kọ́, wọ́n yóò sì fi ọpẹ́ hàn fún olùkọ́.

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Kọ àwọn ìdáhùn sí àwọn ìbéèrè wọ̀nyí sínú ìwé àkọsílẹ̀ rẹ:

1. Kí ni ìjíròrò?
2. Sọ ọ̀nà méjì tí o lè gbà ṣe ètò kúkúrú fún ohun tí o fẹ́ sọ.
3. Sọ ọ̀nà méjì tí o lè gbà sọ èrò rẹ ní kedere.
4. Kí ni o gbọ́dọ̀ ṣe nígbà tí ẹlẹgbẹ́ rẹ bá ń sọ̀rọ̀?
5. Kọ gbólóhùn kékeré méjì tí o lè lò nínú ìjíròrò.

Lesson Keywords

• Ìjíròrò – Ìbánisọ̀rọ̀ láàárín àwọn ènìyàn.
• Ètò – Ìgbékalẹ̀ ohun tí a fẹ́ ṣe tàbí sọ.
• Kedere – Ohun tí ó yé tí kò sì sí iyèméjì nínú rẹ̀.
• Títẹ́tí – Gbígbọ́ ohun tí a ń sọ pẹ̀lú ìfọkànsí.
• Gbólóhùn kékeré – Àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ tí ó ní ìtumọ̀.

Differentiation

Fún àwọn ọmọ ilé-ìwé tí wọ́n yára gbọ́, olùkọ́ lè fún wọn ní koko-ọ̀rọ̀ tí ó nira díẹ̀ láti jiroro lórí rẹ̀, kí wọ́n sì tún sọ àwọn kókó pàtàkì síi. Fún àwọn tí wọ́n lọ́ra díẹ̀, olùkọ́ yóò tún fi àwọn àpẹẹrẹ hàn wọ́n, yóò sì ran wọ́n lọ́wọ́ láti lo àwọn gbólóhùn kékeré púpọ̀ síi.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube: “Ìjíròrò Yorùbá fún ọmọ ilé-ìwé Primary 1” or “Bí a ṣe ń sọ̀rọ̀ ní Yorùbá fún àwọn ọmọdé”

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn àwòrán tàbí káàdì koko-ọ̀rọ̀ sílẹ̀ kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìfáwọ́lé tí ó rọrùn láti mọ ohun tí àwọn ọmọ ilé-ìwé mọ̀ tẹ́lẹ̀. Tẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ ẹ̀kọ́ náà lẹ́sẹẹsẹ, kí o sì ríi dájú pé o fún àwọn ọmọ ilé-ìwé ní àkókò tó pọ̀ láti ṣe àṣàrò. Ṣe àmójútó ìjíròrò ẹgbẹ́ láti ríi dájú pé gbogbo ọmọ ilé-ìwé kopa. Ṣe àtúnṣe àwọn àṣìṣe tí wọ́n bá ṣe lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Nígbà tí wọ́n bá ń kọ àkọsílẹ̀, ríi dájú pé wọ́n kọ gbogbo kókó pàtàkì sínú ìwé wọn. Fún àwọn ọmọ ilé-ìwé tí wọ́n ní ìṣòro, o lè lo àwọn àpẹẹrẹ tí ó rọrùn síi, kí o sì fún wọn ní àkókò púpọ̀ síi. Fún àwọn tí wọ́n yára gbọ́, o lè fún wọn ní iṣẹ́ tí ó nira díẹ̀ láti ṣe. Ríi dájú pé gbogbo ọmọ ilé-ìwé lóye pàtàkì ìjíròrò àti bí a ṣe ń fi ọwọ́ bọ̀wọ̀ fún ara ẹni nígbà ìjíròrò.