Ìtumọ̀ sílébù àti bí kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì ṣe ń darapọ̀ for Primary 1

Class: Primary 1
Term: Second Term
Week: 1
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Èdè: Ìwé-kíkà àti Kíkọ
Focal competence: Ṣíṣẹ̀dá sílébù
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìbáṣepọ̀; Àròjinlẹ̀; Ìbọ̀wọ̀
Skills:

• Pípe àwọn sílébù tí a ṣẹ̀dá
• Sísọ kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì pọ̀ láti ṣẹ̀dá sílébù kan

Previous Lesson: Àtúnyêwò Êkö
Topic: Ìṣẹ̀Dá Sílébù
Subject Matter: Ìtumọ̀ sílébù àti bí kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì ṣe ń darapọ̀

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• ṣàlàyé ìtumọ̀ sílébù ní ipele wọn;
• ṣe ìdámọ̀ kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì nínú sílébù;

Psychomotor Domain

• darapọ̀ lẹ́tà láti ṣẹ̀dá sílébù kan.

Social Domain

• kópa nínú ìṣẹ̀dá sílébù pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìkẹ́kọ̀ọ́ Èdè Yorùbá Titun fún Ilé-ẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́rẹ̀ 1
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Káàdì lẹ́tà (Letter cards)
• Àtẹ alífábẹ́ẹ̀tì (Alphabet chart)
• Àwọn àwòrán tí ó fi sílébù hàn

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí pé ó máa jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìpìlẹ̀ bí a ṣe ń ka àti kọ èdè Yorùbá. Ṣíṣẹ̀dá sílébù jẹ́ ọ̀nà pàtàkì láti kọ́ bí a ṣe ń kọ ọ̀rọ̀ àti bí a ṣe ń pè wọ́n jáde, èyí sì máa ran wọ́n lọ́wọ́ nínú ìwé kíkà àti kíkọ.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì Yorùbá díẹ̀ díẹ̀ tẹ́lẹ̀, wọ́n sì lè dá fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì mọ̀.

Lesson Content/Board Summary

Ìṣẹ̀Dá Sílébù

Ìtumọ̀ Sílébù

Sílébù jẹ́ apá kan ọ̀rọ̀ tí a lè pè ní ẹ̀ẹ̀kan péré, tí ó sì ní ohùn fáwẹ́lì kan nínú.

Àpẹẹrẹ:

1. Bí a bá pè ọ̀rọ̀ “ilé”, a lè pè é ní “i” àti “lé”. “i” jẹ́ sílébù kan, “lé” sì jẹ́ sílébù mìíràn.
2. Nínú ọ̀rọ̀ “bàtà”, a ní “bà” àti “tà”.

Kọ́ńsọ́náńtì àti Fáwẹ́lì

Lẹ́tà méjì pàtàkì ló wà nínú èdè Yorùbá tí wọ́n ń fi ṣẹ̀dá sílébù:

1. Fáwẹ́lì: Àwọn fáwẹ́lì ni a, e, ẹ, i, o, ọ, u. Wọ́n lè dá dúró gẹ́gẹ́ bí sílébù.
2. Kọ́ńsọ́náńtì: Àwọn kọ́ńsọ́náńtì ni b, d, f, g, gb, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ṣ, t, w, y. Kọ́ńsọ́náńtì kò lè dá dúró gẹ́gẹ́ bí sílébù.

Bí a ṣe ń darapọ̀ Kọ́ńsọ́náńtì àti Fáwẹ́lì láti Ṣẹ̀dá Sílébù

Láti ṣẹ̀dá sílébù, a máa ń darapọ̀ kọ́ńsọ́náńtì kan pẹ̀lú fáwẹ́lì kan.

Àpẹẹrẹ:

1. Kọ́ńsọ́náńtì ‘b’ + Fáwẹ́lì ‘a’ = sílébù ‘ba’
2. Kọ́ńsọ́náńtì ‘d’ + Fáwẹ́lì ‘e’ = sílébù ‘de’
3. Kọ́ńsọ́náńtì ‘f’ + Fáwẹ́lì ‘i’ = sílébù ‘fi’
4. Kọ́ńsọ́náńtì ‘g’ + Fáwẹ́lì ‘o’ = sílébù ‘go’
5. Kọ́ńsọ́náńtì ‘p’ + Fáwẹ́lì ‘ọ’ = sílébù ‘pọ̀’
6. Kọ́ńsọ́náńtì ‘s’ + Fáwẹ́lì ‘u’ = sílébù ‘su’

Àwọn fáwẹ́lì náà lè jẹ́ sílébù fúnra wọn, bíi ‘a’, ‘e’, ‘i’, ‘o’, ‘u’.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Individual Practice

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè/Ìṣàfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú orin alífábẹ́ẹ̀tì Yorùbá. Yóò béèrè pé “Ẹ rántí àwọn lẹ́tà tí a kọ́ tẹ́lẹ̀?” Yóò fi àwọn káàdì lẹ́tà fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì hàn wọ́n.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn, wọ́n á sì kọ orin alífábẹ́ẹ̀tì pẹ̀lú olùkọ́. Wọ́n á dá àwọn lẹ́tà mọ̀.

Learning Point: Ìrántí lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì

Step 2: Ìṣàlàyé Ìtumọ̀ Sílébù

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé/Ìṣàfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ sílébù ní ọ̀nà tó rọrùn fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Yóò lo àpẹẹrẹ bíi “ilé” àti “bàtà” láti fi hàn bí a ṣe ń pín ọ̀rọ̀ sí sílébù.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀, wọ́n á sì tún àwọn àpẹẹrẹ náà pè lẹ́yìn olùkọ́.

Learning Point: Ìtumọ̀ sílébù

Step 3: Ìdámọ̀ Kọ́ńsọ́náńtì àti Fáwẹ́lì

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìdámọ̀/Ìṣàfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwọn káàdì lẹ́tà hàn, yóò sì tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti dá fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì mọ̀. Yóò kọ àwọn fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì sí orí pátákó.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tọ́ka sí àwọn lẹ́tà náà, wọ́n á sì pè wọ́n jáde bóyá fáwẹ́lì ni tàbí kọ́ńsọ́náńtì.

Learning Point: Ìdámọ̀ fáwẹ́lì àti kọ́ńsọ́náńtì

Step 4: Darapọ̀ Kọ́ńsọ́náńtì àti Fáwẹ́lì (Ìgbésẹ̀ Kìíní)

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣàfihàn/Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi káàdì kọ́ńsọ́náńtì kan hàn (fun apẹẹrẹ ‘b’), lẹ́yìn náà yóò fi káàdì fáwẹ́lì kan hàn (fun apẹẹrẹ ‘a’). Yóò darapọ̀ wọ́n, yóò sì pè wọ́n jáde gẹ́gẹ́ bí sílébù ‘ba’. Yóò ṣe àpẹẹrẹ díẹ̀ mìíràn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo olùkọ́, wọ́n á sì tún sílébù tí olùkọ́ pè pè lẹ́yìn rẹ̀.

Learning Point: Ìdarapọ̀ lẹ́tà sí sílébù

Step 5: Darapọ̀ Kọ́ńsọ́náńtì àti Fáwẹ́lì (Ìgbésẹ̀ Kejì)

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìtọ́sọ́nà/Ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pín àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí ẹgbẹ́ kékeré. Yóò fún ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan ní àwọn káàdì lẹ́tà. Yóò tọ́ wọn láti darapọ̀ kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì láti ṣẹ̀dá sílébù tuntun.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣiṣẹ́ ní ẹgbẹ́, wọ́n á sì darapọ̀ àwọn lẹ́tà láti ṣẹ̀dá sílébù. Wọ́n á pè àwọn sílébù tí wọ́n ṣẹ̀dá jáde.

Learning Point: Ṣíṣẹ̀dá sílébù ní ẹgbẹ́

Step 6: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Olúkúlùkù

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìtọ́sọ́nà/Ìṣàkóso

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì sí orí pátákó, yóò sì pe àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kan láti wá darapọ̀ wọ́n láti ṣẹ̀dá sílébù.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wá síwájú, wọ́n á sì darapọ̀ àwọn lẹ́tà láti ṣẹ̀dá sílébù. Àwọn yòókù á tún pè wọ́n jáde.

Learning Point: Ṣíṣẹ̀dá sílébù fúnra ẹni

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni sílébù?
2. Sọ orúkọ fáwẹ́lì mẹ́ta.
3. Sọ orúkọ kọ́ńsọ́náńtì mẹ́ta.
4. Darapọ̀ lẹ́tà ‘k’ àti ‘e’ láti ṣẹ̀dá sílébù kan.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìlóye Ìṣẹ̀Dá Sílébù

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: The teacher guides pupils/students to copy the essential Board Summary notes on Ìtumọ̀ Sílébù and bí a ṣe ń darapọ̀ Kọ́ńsọ́náńtì àti Fáwẹ́lì into their notebooks.

Pupils’ Activity: Pupils/students copy the notes carefully into their notebooks.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀ sílébù

Step 9: Conclusion

Time: 2 minutes

Teaching Skill: Ìparí ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún àwọn kókó pàtàkì ẹ̀kọ́ náà sọ ní ṣókí, yóò sì yìn àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fún ìkópa wọn. Yóò rọ̀ wọ́n láti máa lo àwọn sílébù tí wọ́n kọ́ nínú ọ̀rọ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn, wọ́n á sì sọ pé “Ó dára jù!”

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́ sílébù

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Ṣe àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ wọ̀nyí nínú ìwé àkọsílẹ̀ rẹ:

1. Darapọ̀ àwọn kọ́ńsọ́náńtì wọ̀nyí pẹ̀lú fáwẹ́lì ‘a’: d, f, g, h.
2. Darapọ̀ àwọn kọ́ńsọ́náńtì wọ̀nyí pẹ̀lú fáwẹ́lì ‘o’: j, k, l, m.
3. Kọ sílébù mẹ́ta tí o lè ṣẹ̀dá pẹ̀lú lẹ́tà ‘i’.

Lesson Keywords

• Sílébù – Apá kan ọ̀rọ̀ tí a lè pè ní ẹ̀ẹ̀kan péré.
• Fáwẹ́lì – Àwọn lẹ́tà tí ohùn wọn jáde láìsí ìdíwọ́ (a, e, ẹ, i, o, ọ, u).
• Kọ́ńsọ́náńtì – Àwọn lẹ́tà tí ohùn wọn ní ìdíwọ́ díẹ̀ (b, d, f, g, gb, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ṣ, t, w, y).
• Ìṣẹ̀dá – Ṣíṣe nǹkan tuntun.
• Darapọ̀ – Kíkó nǹkan pọ̀.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì lóye dáadáa, olùkọ́ yóò tún fi àwọn káàdì lẹ́tà hàn wọ́n, yóò sì máa darapọ̀ wọ́n lọ́pọ̀ ìgbà. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yara lóye, olùkọ́ lè fún wọn ní àwọn ọ̀rọ̀ méjì tàbí mẹ́ta láti pín sí sílébù.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube: Yoruba syllables Primary 1

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn káàdì lẹ́tà sílẹ̀ dáadáa kí ó tó wá sí kíláàsì. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣàfihàn àwọn lẹ́tà alífábẹ́ẹ̀tì Yorùbá, lẹ́yìn náà ṣàlàyé ìtumọ̀ sílébù ní ọ̀nà tó rọrùn. Fi hàn wọ́n nípa bí kọ́ńsọ́náńtì àti fáwẹ́lì ṣe ń darapọ̀ láti di sílébù, kí o sì lo àwọn àpẹẹrẹ tó pọ̀. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fúnra wọn àti ní ẹgbẹ́. Ríi dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ ló ń kópa. Nígbà tí wọ́n bá ti lóye, tọ́ wọn láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì sílébù sí inú ìwé wọn. Máa ṣe àyẹ̀wò ìlóye wọn nígbà gbogbo nípa bíbèèrè àwọn ìbéèrè tó rọrùn.