Gbólóhùn Kéèkèèké, Àkóónú Iśë 1. Kín Ni Gbólóhùn? 2. Kíkà for Primary 2

Class: Primary 2
Term: 3rd Term
Week: 9
Age: 7 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Yoruba Language
Previous Lesson: Ìfara-Çni, Sípò Ômôlàkejì, Ìfara-Çni, Sípò Ômôlàkejì, Àkóónú Iśë 1. Àśà Ìwà Ômôlúàbí.
Topic: Gbólóhùn Kéèkèèké
Subject Matter: 1. Kín ni gbólóhùn? 2. Kíkà àti kíkọ gbólóhùn kéèkèèké

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

• Ṣe àlàyé ohun tí gbólóhùn túmọ̀ sí.
• Ka àwọn gbólóhùn kéèkèèké.

Affective Domain:

• Fetí sí ohun tí olùkọ́ ń sọ.
• Fara balẹ̀ ka àwọn gbólóhùn náà.

Psychomotor Domain:

• Kọ gbólóhùn kéèkèèké sínú ìwé wọn.

Social Domain:

• Ṣe àjọṣe ní kíkà àwọn gbólóhùn.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 9 Years Basic Education Curriculum
• State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìkẹ́kọ̀ọ́ Àṣàyàn Yorùbá fún Ilé Ẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́rẹ̀.
• https://yoruba.lexilogos.com/
• https://www.bbc.com/yoruba/articles/c0vgq78p9r9o

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Pátákó (board)
• Àlùmọ́ọ̀nì (chalk)
• Àwọn kaadi pẹ̀lú gbólóhùn kéèkèèké (flashcards with simple sentences)
• Àwọn àwòrán tó bá gbólóhùn mu (pictures matching sentences)

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí yóò ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti lóye bí wọ́n ṣe ń fi ọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ dáadáa àti bí wọ́n ṣe ń kọ èdè Yorùbá. Yóò tún ràn wọ́n lọ́wọ́ láti kọ́ bí wọ́n ṣe ń ka àti kọ àwọn gbólóhùn kéèkèèké tí wọ́n máa ń lò lójoojúmọ́.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ bí wọ́n ṣe ń ka àti kọ àwọn lẹ́tà àti àwọn ọ̀rọ̀ Yorùbá.

Lesson Content/Board Summary

Gbólóhùn Kéèkèèké

Kín ni Gbólóhùn?

Gbólóhùn jẹ́ àpapọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó ní ìtumọ̀ tí ó pé. Gbólóhùn gbọ́dọ̀ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú lẹ́tà ńlá, ó sì gbọ́dọ̀ parí pẹ̀lú àmì ìdámọ̀ bíi àmì ìdánudúró (.), àmì ìbéèrè (?) tàbí àmì ìyanu (!).

Kíkà àti Kíkọ Gbólóhùn Kéèkèèké

Gbólóhùn kéèkèèké ni gbólóhùn tí kò gùn púpọ̀ tí ó sì ní ìtumọ̀ tí ó yé. Ó máa ń sábà ní orúkọ àti ìṣe.

Àwọn àpẹẹrẹ gbólóhùn kéèkèèké:

• Ọmọ náà ń gbàwé.
• Olú jẹun.
• Ajá mi ń ṣeré.
• Ìyá mi lọ sí ọjà.
• Bàbá mi kọ́lé.
• Adé rìn lọ sí ilé-ìwé.
• Èmi fẹ́ jẹ àkàrà.

Láti kọ́ gbólóhùn kéèkèèké, a gbọ́dọ̀ ríi dájú pé a fi orúkọ àti ìṣe sí ibi tí ó tọ́, a sì gbọ́dọ̀ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú lẹ́tà ńlá, ká sì fi àmì ìdánudúró parí rẹ̀.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Gbólóhùn Kéèkèèké

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò tún ṣe àtúnyẹ̀wò ẹ̀kọ́ tí wọ́n kọ́ ní ìgbà tó kọjá lórí àwọn ọ̀rọ̀. Olùkọ́ yóò tún bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ tuntun nípa kíkọ́ àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ sí ara pátákó, yóò sì bi wọ́n bí wọ́n ṣe lè fi àwọn ọ̀rọ̀ náà kọ́ gbólóhùn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kí olùkọ́ padà, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti dáhùn ìbéèrè olùkọ́.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ pé a lè fi àwọn ọ̀rọ̀ kọ́ gbólóhùn.

Step 2: Ìtumọ̀ Gbólóhùn

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Àlàyé
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àlàyé ohun tí gbólóhùn jẹ́. Yóò sọ pé gbólóhùn jẹ́ àpapọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó ní ìtumọ̀ tí ó pé. Yóò tún sọ àwọn ohun tí ó máa ń wà nínú gbólóhùn bíi orúkọ àti ìṣe.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n yóò sì bi ìbéèrè tí kò bá yé wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìtumọ̀ gbólóhùn.

Step 3: Àwọn Àpẹẹrẹ Gbólóhùn Kéèkèèké

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Ìfihàn/Ìkọ́ni
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn àpẹẹrẹ gbólóhùn kéèkèèké sí ara pátákó, yóò sì kà wọ́n jáde fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Yóò tún lo àwọn kaadi àti àwòrán láti fi jẹ́ kí gbólóhùn náà yé wọn dáadáa.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kà á lẹ́yìn olùkọ́, wọ́n yóò sì wo àwọn àwòrán náà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn àpẹẹrẹ gbólóhùn kéèkèèké.

Step 4: Kíkà àti Kíkọ Gbólóhùn Kéèkèèké

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Ìmọ̀ràn/Ìṣe
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò darí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti ka àwọn gbólóhùn náà nípa gbígba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti kà á ní ẹnì kọ̀ọ̀kan tàbí ní ẹgbẹ́. Lẹ́yìn náà, olùkọ́ yóò sọ gbólóhùn díẹ̀ fún wọn láti kọ sínú ìwé wọn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kà á, wọ́n yóò sì kọ àwọn gbólóhùn tí olùkọ́ sọ.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ bí wọ́n ṣe ń ka àti kọ gbólóhùn kéèkèèké.

Step 5: Evaluation/Review

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kín ni gbólóhùn?
2. Kọ àwọn gbólóhùn kéèkèèké mẹ́ta (3) sínú ìwé rẹ.
3. Ka gbólóhùn yìí: “Ọmọ náà ń mu omi.”

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 6: Conclusion

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Ìparí Ẹ̀kọ́
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn kókó pàtàkì ẹ̀kọ́ náà. Yóò sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní iṣẹ́ àṣetiléwá láti kọ àwọn gbólóhùn kéèkèèké marùn-ún (5) sínú ìwé wọn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tún gbọ́ àtúnyẹ̀wò ẹ̀kọ́ náà, wọ́n yóò sì kọ iṣẹ́ àṣetiléwá wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rántí àwọn kókó pàtàkì ẹ̀kọ́ náà.

Lesson Keywords

• Gbólóhùn – Àpapọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó ní ìtumọ̀ tí ó pé.
• Kéèkèèké – Kékere tàbí tí kò gùn púpọ̀.
• Kíkà – Ìṣe kíkà ọ̀rọ̀ tàbí gbólóhùn.
• Kíkọ – Ìṣe kíkọ ọ̀rọ̀ tàbí gbólóhùn sílẹ̀.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n tètè lóye, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn gbólóhùn tí ó gùn díẹ̀ láti kà tàbí kọ. Fún àwọn tí wọ́n rí iṣẹ́ náà le, olùkọ́ yóò fi àwọn àwòrán tàbí ohun èlò mìíràn ràn wọ́n lọ́wọ́ láti lóye dáadáa. Olùkọ́ yóò tún fi àkókò púpọ̀ sí i fún wọn láti ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́.

Note for teachers using this lesson plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ ríi dájú pé ó lo àwọn ohun èlò ìkọ́ni tí ó yẹ láti mú kí ẹ̀kọ́ náà dùn mọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Ó tún gbọ́dọ̀ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ púpọ̀ láti lè mọ gbólóhùn kéèkèèké dáadáa. Ríi dájú pé gbogbo àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ló ń kópa nínú ẹ̀kọ́ náà.