Note for teachers using this lesson plan

Ẹ̀kọ́ yìí dá lórí bí a ṣe ń kíni ní ilẹ̀ Yorùbá àti pàtàkì rẹ̀. Kí o múra àwọn àwòrán àti àwọn kaadi ìkíni sílẹ̀ dáadáa láti fi kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Rí i dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ bí wọ́n ṣe ń kíni lọ́nà tó tọ́, wọ́n sì lè fi sílò nínú ìgbésí ayé wọn.

Class: JSS 1
Term: First Term
Week: 10
Age: 12 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: ÀṢÀ
Focal competence: Sísọ bí a ṣe ń kíni ní ilẹ̀ Yorùbá ní ọ̀nà tí ó gbámúsẹ́, wọn sì lè ṣe àmúlò èyí nínú iṣe ojoojúmọ́
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀ wáyé nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń sọ̀rọ̀ tí wọ́n sì ń ṣàpèjúwe ipò tí ó yẹ kí wọn wà tí wọn bá ń kí àgbàlagbà. Ìbọ̀wọ̀ fún ẹlòmíràn jẹ yọ bí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣe ń júwe bí ó ṣe yẹ kí wọ́n kí àgbàlagbà
Skills:

Ìtọ́ka-àmúyẹ àti àkàkún inú ẹ̀kọ́ Ìmọ̀: 1. Ohun tí ìkíni jẹ́. 2. Pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá. 3. Ipò tí ó yẹ kí ọmọ wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà. 4. Bí ó ti yẹ kí ọmọdé ṣe kí ẹgbẹ́ rẹ̀. Ìmọ̀ọ̀ṣe Àṣehàn bí ó ti yẹ kí ọmọkùnrin tàbí ọmọbìnrin wà tí ó bá ń kí àgbàlagbà

Previous Lesson: Àmúlò gbólóhùn tí ó yẹ nínú ìjíròrò and Ìtọ́kasí irú gbólóhùn tí a lò
Topic: ÌKíNi Ní Ilẹ̀ YorùBá
Subject Matter: Ohun tí ìkíni jẹ́, Pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

sọ ohun tí ìkíni jẹ́;
sọ pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá;
ṣàlàyé ohun tí ìkíni túmọ̀ sí.

Psychomotor Domain

sọ ipo tí ó yẹ kí ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà;
ṣàlàyé bí ó ti yẹ kí ọmọdé ṣe kí ẹgbẹ́ rẹ̀;
ṣàpèjúwe ipò tí ó yẹ kí ọmọ wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà;
ṣàlàyé bí ó ti yẹkí ọmọdé ṣe kí ẹgbẹ́ rẹ̀.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
Relevant State Unified Scheme of Work
Ìwé Yorùbá Kíkà fún JSS 1
The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

Ìkọ́ni
Àwòrán tí ń fi ìpò ọmọkùnrin tí ó ń kí àgbàlagbà hàn
Àwòrán tí ó ń fi ipò ọmọbìnrin tí ó ń kí àgbàlagbà hàn
Káàdì pélébé pélébé tí a kọ ìkíni onírúurú àkókò sí

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí pé ó kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa àṣà ìkíni Yorùbá, èyí tí ó jẹ́ apá kan pàtàkì nínú ìbáṣepọ̀ láwùjọ. Yóò ràn wọ́n lọ́wọ́ láti fi ọ̀wọ̀ hàn àti láti mọ bí wọ́n ṣe ń bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀ lọ́nà tó tọ́.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa àṣà Yorùbá àti bí wọ́n ṣe ń bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀ ní ìgbésí ayé wọn.

Lesson Content/Board Summary

ÌKíNi Ní Ilẹ̀ YorùBá

Ohun tí ìkíni jẹ́

Ìkíni jẹ́ ọ̀nà kan tí a fi ń fi ìfẹ́, ọ̀wọ̀, àti ìbáṣepọ̀ hàn sí ara wa láwùjọ. Ó jẹ́ ọ̀rọ̀ tàbí ìṣe tí a máa ń fi hàn láti fi mọ̀ pé a rí ènìyàn, a sì fẹ́ kí ó dára fún un. Àwọn Yorùbá ka ìkíni sí ohun pàtàkì nínú àṣà wọn.

Pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá

Ìkíni ṣe pàtàkì gan-an láwùjọ Yorùbá nítorí àwọn ìdí wọ̀nyí:

Ó ń fi ọ̀wọ̀ hàn: Nígbà tí a bá kí àgbàlagbà, a ń fi hàn pé a bọ̀wọ̀ fún wọn.
Ó ń mú ìbáṣepọ̀ dára: Ìkíni ń mú kí àwọn ènìyàn súnmọ́ ara wọn, ó sì ń mú kí àlàáfíà wà láwùjọ.
Ó ń fi ẹ̀kọ́ ìdílé hàn: Ọmọ tí ó bá mọ bí ó ṣe ń kíni dára, ó ń fi hàn pé ó gbà ẹ̀kọ́ tó dára láti ilé.
Ó ń tọ́ka sí àṣà àti ìṣe: Ìkíni jẹ́ apá kan pàtàkì nínú àṣà Yorùbá tí ó gbọ́dọ̀ tẹ̀ síwájú.
Ó ń mú ìfẹ́ hàn: Nígbà tí a bá kí ènìyàn, a ń fi hàn pé a fẹ́ràn wọn, a sì bìkítà fún wọn.

Ipò tí ó yẹ kí ọmọ wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà

Ní ilẹ̀ Yorùbá, ipò tí ọmọdé gbọ́dọ̀ wà nígbà tí ó bá ń kí àgbàlagbà fi ọ̀wọ̀ hàn. Ó yàtọ̀ fún ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin.

Fún Ọmọkùnrin

Ọmọkùnrin yóò tẹrí ba, yóò sì wólẹ̀ tàbí yóò kúnlẹ̀ nígbà tí ó bá ń kí àgbàlagbà.
Ó gbọ́dọ̀ lo ọ̀rọ̀ ìkíni tó tọ́ gẹ́gẹ́ bí àkókò.
Kò gbọ́dọ̀ fi ọwọ́ bọ́ àgbàlagbà láìgbàṣẹ.

Fún Ọmọbìnrin

Ọmọbìnrin yóò kúnlẹ̀, yóò sì tẹrí ba nígbà tí ó bá ń kí àgbàlagbà.
Ó gbọ́dọ̀ lo ọ̀rọ̀ ìkíni tó tọ́ gẹ́gẹ́ bí àkókò.
Kò gbọ́dọ̀ fi ọwọ́ bọ́ àgbàlagba láìgbàṣẹ.

Bí ó ti yẹ kí ọmọdé ṣe kí ẹgbẹ́ rẹ̀

Ìkíni láàrin àwọn ọmọdé tí wọ́n jẹ́ ẹgbẹ́ ara wọn kò fi bẹ́ẹ̀ ní ìgbòkègbodò púpọ̀ bíi ti ìkíni àgbàlagbà. Síbẹ̀, ó gbọ́dọ̀ ní ọ̀wọ̀ díẹ̀.

Wọ́n lè kí ara wọn pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ìkíni bíi “Bawo ni?”, “Ẹ kú àárọ̀ o”, “Ẹ kú alẹ́ o”, tàbí “Ẹ kú ìrọ̀lẹ́ o”.
Wọ́n lè fi ọwọ́ gbá ara wọn tàbí kí wọ́n fi ọwọ́ gbá ọwọ́ ara wọn.
Kò gbọ́dọ̀ sí ìwà àìbọ̀wọ̀ nínú ìkíni wọn.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Ìjíròrò, Ìfihàn, Ìdánilẹ́kọ̀ọ́, Ìbéèrè àti Ìdáhùn, Àlàyé, Ìṣàkíyèsí, Ìṣeṣe.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè/Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ náà nípa bíbéèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bóyá wọ́n mọ ohun tí ìkíni jẹ́ àti bí wọ́n ṣe máa ń kí àwọn ènìyàn ní ilé tàbí ní agbègbè wọn. Yóò sì sọ fún wọn pé èkọ́ òní yóò dá lórí ìkíni ní ilẹ̀ Yorùbá.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́ nípa ìkíni.

Learning Point: Ìmọ̀ ìkíni àtijọ́

Step 2: Ohun tí ìkíni jẹ́

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Àlàyé/Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí ìkíni jẹ́ ní ìtumọ̀ rẹ̀ ní Yorùbá. Yóò fi àwọn àpẹẹrẹ ìkíni onírúurú hàn lórí kaadi.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n yóò sì tún àwọn ọ̀rọ̀ ìkíni náà sọ lẹ́yìn olùkọ́.

Learning Point: Ìtumọ̀ ìkíni Yorùbá

Step 3: Pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Ìjíròrò/Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá, yóò sì gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti fi àwọn ìdí mìíràn kún un.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ̀lé àlàyé náà, wọ́n yóò sì sọ àwọn ìdí mìíràn tí ìkíni fi ṣe pàtàkì.

Learning Point: Pàtàkì ìkíni láwùjọ

Step 4: Ipò tí ó yẹ kí ọmọkùnrin wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwòrán ọmọkùnrin tí ó ń kí àgbàlagbà hàn. Yóò ṣàlàyé ipò tí ó yẹ kí ọmọkùnrin wà nígbà tí ó bá ń kí àgbàlagbà (wíwólẹ̀ tàbí kíkúnlẹ̀).

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwòrán náà, wọ́n yóò sì ṣe àfarawé ipò náà.

Learning Point: Ìkíni ọmọkùnrin sí àgbà

Step 5: Ipò tí ó yẹ kí ọmọbìnrin wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn/Ìṣeṣe

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwòrán ọmọbìnrin tí ó ń kí àgbàlagbà hàn. Yóò ṣàlàyé ipò tí ó yẹ kí ọmọbìnrin wà nígbà tí ó bá ń kí àgbàlagbà (kíkúnlẹ̀ àti títẹríba).

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwòrán náà, wọ́n yóò sì ṣe àfarawé ipò náà.

Learning Point: Ìkíni ọmọbìnrin sí àgbà

Step 6: Bí ó ti yẹ kí ọmọdé ṣe kí ẹgbẹ́ rẹ̀

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Àlàyé/Ìdánilẹ́kọ̀ọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé bí ó ti yẹ kí àwọn ọmọdé ṣe kí àwọn ẹgbẹ́ wọn, yóò sì fi àwọn ọ̀rọ̀ ìkíni tó tọ́ hàn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti kí ara wọn.

Learning Point: Ìkíni láàrin ẹgbẹ́

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

Kí ni ìkíni?
Sọ àwọn pàtàkì ìkíni méjì láwùjọ Yorùbá.
Ipò wo ni ọmọkùnrin gbọ́dọ̀ wà tí ó bá ń kí àgbàlagbà?
Báwo ni ọmọbìnrin ṣe gbọ́dọ̀ kí àgbàlagbà?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìmọ̀ ìkíni Yorùbá

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sọ́nà láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì láti orí pátákó sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn nípa ìkíni Yorùbá.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà sí inú ìwé wọn.

Learning Point: Àkọsílẹ̀ ìkíni Yorùbá

Step 9: Conclusion

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Ìparí ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún fi ìdí ẹ̀kọ́ náà múlẹ̀, yóò sì gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ níyànjú láti máa lo ìkíni lọ́nà tó tọ́ ní gbogbo ìgbà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ ìparí ẹ̀kọ́ náà, wọ́n yóò sì ṣe ìlérí láti fi sílò.

Learning Point: Ìlò ìkíni tó tọ́

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Dáhùn àwọn ìbéèrè wọ̀nyí sí inú ìwé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ rẹ:

Kọ àwọn ọ̀rọ̀ ìkíni mẹ́ta tí o lè lò láti kí àwọn ẹgbẹ́ rẹ.
Ṣàlàyé ìyàtọ̀ tó wà láàrin bí ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin ṣe ń kí àgbàlagbà.
Kí ló dé tí ìkíni fi ṣe pàtàkì nínú àṣà Yorùbá?

Lesson Keywords

Ìkíni – Ọ̀nà tí a fi ń fi ọ̀wọ̀ àti ìfẹ́ hàn sí ènìyàn.
Àṣà – Ìṣe àti ìgbésí ayé tí ó jẹ́ ti àwọn ènìyàn kan.
Ọ̀wọ̀ – Ìfẹ́ àti ìbọ̀wọ̀ tí a fi ń bọ̀wọ̀ fún àwọn àgbàlagbà tàbí ẹlòmíràn.
Wíwólẹ̀ – Ìṣe tí ọmọkùnrin máa ń ṣe láti fi kí àgbàlagbà.
Kíkúnlẹ̀ – Ìṣe tí ọmọbìnrin máa ń ṣe láti fi kí àgbàlagbà.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò fi bẹ́ẹ̀ gbọ́ èdè Yorùbá dáadáa, olùkọ́ yóò tún ṣàlàyé ní èdè Gẹ̀ẹ́sì díẹ̀. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yára gbọ́, olùkọ́ yóò gba wọ́n níyànjú láti kọ oríṣiríṣi ìkíni sílẹ̀ fún àwọn àkókò tó yàtọ̀.

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn àwòrán àti kaadi ìkíni sílẹ̀ dáadáa kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìbéèrè láti mọ bí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣe mọ̀ nípa ìkíni. Lẹ́yìn náà, ṣàlàyé ìtumọ̀ àti pàtàkì ìkíni ní àwùjọ Yorùbá. Fi àwọn àwòrán hàn láti ṣàlàyé ipò tí ó yẹ kí ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin wà nígbà tí wọ́n bá ń kí àgbàlagbà, kí o sì jẹ́ kí wọ́n ṣe àfarawé rẹ̀. Rí i dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ ló ń kópa nínú ìṣeṣe ìkíni. Ṣàyẹ̀wò ìmọ̀ wọn pẹ̀lú àwọn ìbéèrè, kí o sì tọ́ wọn sọ́nà láti kọ àkọsílẹ̀ pàtàkì sí inú ìwé wọn. Parí ẹ̀kọ́ náà pẹ̀lú ìtọ́ni láti máa lo ìkíni lọ́nà tó tọ́ ní gbogbo ìgbà. Ṣe àkíyèsí àwọn àṣìṣe tí wọ́n lè ṣe nígbà tí wọ́n bá ń ṣe ìfarawé ìkíni, kí o sì tún tọ́ wọn sọ́nà.

Ohun tí ìkíni jẹ́ and Pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá for JSS 1

Note for teachers using this lesson plan

Specific Objectives

Cognitive Domain

Psychomotor Domain

Reference Materials

Instructional Materials

Rationale for the Lesson

Prerequisite/Previous Knowledge

Lesson Content/Board Summary

ÌKíNi Ní Ilẹ̀ YorùBá

Ohun tí ìkíni jẹ́

Pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá

Ipò tí ó yẹ kí ọmọ wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà

Fún Ọmọkùnrin

Fún Ọmọbìnrin

Bí ó ti yẹ kí ọmọdé ṣe kí ẹgbẹ́ rẹ̀

Teaching Methods/Instructional Techniques

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Step 2: Ohun tí ìkíni jẹ́

Step 3: Pàtàkì ìkíni láwùjọ Yorùbá

Step 4: Ipò tí ó yẹ kí ọmọkùnrin wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà

Step 5: Ipò tí ó yẹ kí ọmọbìnrin wà bí ó bá ń kí àgbàlagbà

Step 6: Bí ó ti yẹ kí ọmọdé ṣe kí ẹgbẹ́ rẹ̀

Step 7: Evaluation/Review

Step 8: Note-Taking

Step 9: Conclusion

Continuous Assessment/Further Study

Lesson Keywords

Differentiation

Suggested Lesson Videos

Teacher Guide for Using This Lesson Plan