Ìró Èdè (Àmì Ohùn), Àkóónú Iśë 1. Kín Ni Àmì Ohùn? 2 for Primary 2

Class: Primary 2
Term: First Term
Week: 6
Age: 7 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Ìròyìn Èdè Yoruba
Previous Lesson: .
Topic: Ìró Èdè (Àmì Ohùn)
Subject Matter: Kín ni àmì ohùn? Oríṣi àmì ohùn: Ohùn àárín (a kì í fihàn), Ohùn òkè, Ohùn ìsàlẹ̀.

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

• Ṣàlàyé ohun tí à ń pè ní ìró ohùn.
• Mọ oríṣi àmì ohùn mẹ́ta.

Affective Domain:

• Fúnra wọn láti tẹtí sí àlàyé olùkọ́.
• Fi àwọn àmì ohùn sílò dáradára.

Psychomotor Domain:

• Kọ àwọn àpẹẹrẹ ìró ohùn sójú pátákó.
• Pe àwọn ohùn náà tẹ̀lé olùkọ́.

Social Domain:

• Kópa nínú àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ẹgbẹ́ wọn.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 9 Years Basic Education Curriculum for Primary Schools.
• State Unified Scheme of Work for Primary 2.
• Ìwé Akẹ́kọ̀ọ́ Èdè Yorùbá Titun fun Ilé Ìwé Aláwọ̀-púpà 2.
• Online resources on Yoruba tone marks.

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Pátákó funfun tàbí dúdú (Whiteboard or Blackboard)
• Àwọn máàkà tàbí yíìkì (Markers or Chalk)
• Àtẹ (Chart) tí ó fi àmì ohùn hàn pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ.
• Àwọn kaadi ọ̀rọ̀ (Flashcards) tí ó ní àwọn ọ̀rọ̀ pẹ̀lú àmì ohùn.

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí pé ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ bí wọ́n ṣe lè pe àwọn ọ̀rọ̀ Yorùbá dáradára. Òye àmì ohùn yóò ràn wọ́n lọ́wọ́ láti yé ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ àti láti sọ èdè Yorùbá pẹ̀lú ìṣọra.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ̀ díẹ̀ nípa kíkà àti kíkọ àwọn ọ̀rọ̀ Yorùbá díẹ̀.

Lesson Content/Board Summary

Ìró Èdè (Àmì Ohùn)

Kín ni àmì ohùn?

Àmì ohùn ni àwọn àmì kékeré tí a fi sí lórí fáwẹ́lì nínú ọ̀rọ̀ láti fi hàn bí a ṣe gbọ́dọ̀ pe ọ̀rọ̀ náà. Ó ṣe pàtàkì nítorí pé ó lè yí ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ padà.

Oríṣi àmì ohùn

Àwọn oríṣi àmì ohùn mẹ́ta ni wọ̀nyí:

• Ohùn Àárín: A kì í fi àmì ohùn yìí hàn. Ohùn àárín wà ní àárín ohùn òkè àti ohùn ìsàlẹ̀.

Àpẹẹrẹ:

• ba (láti jẹ́)
• ọjà (market)
• owo (money)

• Ohùn Òkè ( ́ ): Àmì ohùn òkè ni èyí tí ó ga. Àmì rẹ̀ dàbí ìlà kékeré tí ó lọ sókè lórí fáwẹ́lì.

Àpẹẹrẹ:

• óbe (soup)
• ilé (house)
• àga (chair)

• Ohùn Ìsàlẹ̀ ( ` ): Àmì ohùn ìsàlẹ̀ ni èyí tí ó rẹlẹ̀. Àmì rẹ̀ dàbí ìlà kékeré tí ó lọ sílẹ̀ lórí fáwẹ́lì.

Àpẹẹrẹ:

• ọ̀kọ̀ (car/husband)
• rẹ̀ (to be tired)
• òkò (stone)

Àpẹẹrẹ tí ó fi hàn bí àmì ohùn ṣe lè yí ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ padà:

• òkò (stone)
• okò (spear)
• ọkọ̀ (car/husband)

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì béèrè àwọn ìbéèrè díẹ̀ lórí kíkà àwọn ọ̀rọ̀ Yorùbá tí wọ́n ti mọ̀.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́.
Learning Point: Ṣíṣe ìgbàsílẹ̀ sí ẹ̀kọ́ tuntun.

Step 2: Ìgbékalẹ̀ Kókó Ẹ̀kọ́

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Exposition/Chalkboard use
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàfihàn kókó ẹ̀kọ́ náà, “Ìró Èdè (Àmì Ohùn)”, yóò sì kọ ọ́ sójú pátákó.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ kókó ẹ̀kọ́ náà sí inú ìwé wọn.
Learning Point: Mímọ kókó ẹ̀kọ́ tuntun.

Step 3: Ìṣàlàyé Kín ni Àmì Ohùn

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Questioning
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí àmì ohùn jẹ́ àti ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì nínú èdè Yorùbá, pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ díẹ̀.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹtí sílẹ̀ dáradára, wọ́n sì lè béèrè ìbéèrè.
Learning Point: Òye sí ìtumọ̀ àmì ohùn.

Step 4: Oríṣi Àmì Ohùn (Ohùn Àárín)

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Demonstration/Pronunciation
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé Ohùn Àárín, yóò sì fi hàn pé a kì í fi àmì rẹ̀ hàn. Yóò fún wọn ní àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀ tí ó ní ohùn àárín bí “ba”, “ọjà”, “owo”.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹtí, wọ́n yóò sì pe àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀ náà tẹ̀lé olùkọ́.
Learning Point: Mímọ ohùn àárín.

Step 5: Oríṣi Àmì Ohùn (Ohùn Òkè)

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Demonstration/Visual Aids
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé Ohùn Òkè, yóò fi àmì rẹ̀ hàn ( ́ ) lórí àtẹ, yóò sì fún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ bí “óbe”, “ilé”, “àga”.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wò, wọ́n yóò sì pe àwọn ọ̀rọ̀ náà tẹ̀lé olùkọ́.
Learning Point: Mímọ ohùn òkè àti àmì rẹ̀.

Step 6: Oríṣi Àmì Ohùn (Ohùn Ìsàlẹ̀)

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Demonstration/Practice
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé Ohùn Ìsàlẹ̀, yóò fi àmì rẹ̀ hàn ( ` ) lórí àtẹ, yóò sì fún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ bí “ọ̀kọ̀”, “rẹ̀”, “òkò”.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wò, wọ́n yóò sì pe àwọn ọ̀rọ̀ náà tẹ̀lé olùkọ́.
Learning Point: Mímọ ohùn ìsàlẹ̀ àti àmì rẹ̀.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kín ni àmì ohùn?
2. Sọ oríṣi àmì ohùn méjì tí o mọ̀.
3. Kọ ọ̀rọ̀ kan tí ó ní Ohùn Òkè.
4. Kọ ọ̀rọ̀ kan tí ó ní Ohùn Ìsàlẹ̀.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Summarization/Assignment
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà nípa títún àwọn kókó pàtàkì sọ, yóò sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní iṣẹ́ ilé.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ iṣẹ́ ilé náà sílẹ̀.
Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́ àti ìdánilójú òye.

Lesson Keywords

• Ìró – Tone
• Àmì Ohùn – Tone Mark
• Ohùn Àárín – Mid Tone
• Ohùn Òkè – High Tone
• Ohùn Ìsàlẹ̀ – Low Tone

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ní ìṣòro díẹ̀, olùkọ́ yóò lò àwọn àpẹẹrẹ tí ó rọrùn, yóò sì tún ṣàlàyé ní kẹ̀rẹ̀kẹ̀rẹ̀. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n tètè gbọ́, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn ọ̀rọ̀ tó nira díẹ̀ láti pè, tàbí wọ́n lè kọ àwọn gbólóhùn kékeré pẹ̀lú àmì ohùn.

Note for teachers using this lesson plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ ríi dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìyàtọ̀ láàárín àwọn oríṣi àmì ohùn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta, pàápàá nípasẹ̀ lílo àwọn àpẹẹrẹ tí ó tọ́. Ìgbàsílẹ̀ ohùn tàbí lílo àwọn ohùn ti olùkọ́ fúnra rẹ̀ ṣe pàtàkì láti jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye kíkọ àti pípe àwọn ohùn náà.