Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Ma’anar jumlar tambayau da gina tambayoyi masu kalmomi uku zuwa huɗu for Primary 1

Explore Ma’anar jumlar tambayau da gina tambayoyi masu kalmomi uku zuwa huɗu in Hausa Language for Primary 1.

Published Reading7 min Comments0

Note for teachers using this lesson plan

Malamai su shirya katunan jumloli masu tambayoyi da kuma waɗanda ba tambayoyi ba don gabatarwa da kuma ayyukan aji. Babban manufar wannan darasi ita ce taimaka wa ɗalibai su fahimci ma’anar jumlar tambayau da kuma yadda ake gina tambayoyi masu kalmomi uku zuwa huɗu. Tabbatar cewa ɗalibai sun gane alamar tambaya (?) kuma sun iya amfani da ita daidai. A ƙarshen darasin, ɗalibai ya kamata su iya bayyanawa, ganewa, ginawa, karantawa da rubuta jumlolin tambayau masu sauƙi.

Class: Primary 1
Term: Second Term
Week: 4
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Karatu da Rubutu
Focal competence: Gina jumlar tambayau
Key competencies/values: Kyakkyawar sadarwa; Haɗin-guiwa; Girmamawa
Skills:

  • Ƙwarewa a rubutu da karatu
  • Ƙwarewa da karatu

Previous Lesson: Ma’anar jumlar umurtau da gina jumlolin umurni masu kalmomi uku zuwa huɗu
Topic: Gina Nau’O’In Jumla: Jumlar Tambayau
Subject Matter: Ma’anar jumlar tambayau da gina tambayoyi masu kalmomi uku zuwa huɗu

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

  • bayyana ma’anar jumlar tambayau;
  • gane jumlar tambayau a cikin jumloli daban-daban;

Affective Domain

  • nuna sha’awar koyon yadda ake gina tambayoyi;
  • haɗa kai da abokan aji wajen gina jumlolin tambayau.

Psychomotor Domain

  • gina jumlar tambayau mai kalmomi uku zuwa huɗu;
  • karanta da rubuta jumlar tambayau daidai.

Social Domain

  • yi amfani da jumlolin tambayau wajen sadarwa da mutane.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
  • Relevant State Unified Scheme of Work
  • Littafin Harshen Hausa na Firamare 1
  • The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Katunan jumloli (masu tambaya da waɗanda ba tambaya ba)
  • Allo
  • Allon rubutu
  • Littafin rubutu

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci wani muhimmin nau’in jumla a harshen Hausa. Fahimtar jumlar tambayau zai ba su damar yin tambayoyi da kuma fahimtar tambayoyin da ake yi musu, wanda zai inganta sadarwarsu ta yau da kullum.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai sun san yadda ake gane da kuma karanta wasu nau’ikan jumloli masu sauƙi a darussan da suka gabata.

Lesson Content/Board Summary

Gina Nau’O’In Jumla: Jumlar Tambayau

Ma’anar Jumlar Tambayau

Jumlar tambayau ita ce jumlar da ake amfani da ita wajen yin tambaya. Tana neman amsa daga wani. A ƙarshen kowace jumlar tambayau, ana sa alamar tambaya (?).

Misalan Jumlar Tambayau Masu Kalmomi Uku zuwa Huɗu

Ga wasu misalai na jumlolin tambayau masu kalmomi uku zuwa huɗu:

  1. Me kake ci?
  2. Wa ya zo?
  3. Ina gida yake?
  4. Yaushe za ka dawo?
  5. Nawa ne kudin?
  6. Wane littafi ne?
  7. Wace yarinya ce?

Yadda Ake Gina Tambayoyi Masu Kalmomi Uku zuwa Huɗu

Ana gina jumlar tambayau ta hanyar amfani da kalmomin tambaya a farkon jumlar ko kuma a tsakiya. Wasu daga cikin kalmomin tambaya sun haɗa da:

  1. **Me?** (What?) – Ana amfani da ita wajen tambayar abu. Misali: Me kake kallo?
  2. **Wa?** (Who?) – Ana amfani da ita wajen tambayar mutum. Misali: Wa ya kira ka?
  3. **Ina?** (Where?) – Ana amfani da ita wajen tambayar wuri. Misali: Ina za ka je?
  4. **Yaushe?** (When?) – Ana amfani da ita wajen tambayar lokaci. Misali: Yaushe za ka dawo?
  5. **Nawa?** (How much/many?) – Ana amfani da ita wajen tambayar adadi ko farashi. Misali: Nawa ne littafin?
  6. **Wane/Wace?** (Which?) – Ana amfani da ita wajen zaɓe ko tantancewa. Misali: Wane ne ya ci?

Teaching Methods/Instructional Techniques

Tattaunawa, Nunawa, Aiki Tare, Tambaya da Amsa, Bayani, Karatu da Rubutu.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Gabatarwa/Tambaya

Teacher’s Activity: Malamin zai fara darasin ta hanyar gaishe da ɗalibai da kuma yi musu wasu tambayoyi masu sauƙi kamar: “Yaya kuka kwana?”, “Me kuka ci da safe?”. Zai kuma nuna musu katunan da ke ɗauke da jumloli daban-daban, wasu tambayoyi wasu kuma ba. Zai tambayi ɗalibai su gane bambancin jumlolin.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwa da tambayoyin malamin, sannan su kalli katunan kuma su yi ƙoƙarin gane jumlolin tambayoyi.

Learning Point: Gabatarwa mai sauƙi

Step 2: Ma’anar Jumlar Tambayau

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Bayani/Nunawa

Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar jumlar tambayau a sarari. Zai jaddada cewa ita ce jumlar da ake amfani da ita wajen yin tambaya kuma a ƙarshenta ana sa alamar tambaya (?). Zai rubuta misalai a kan allo.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su maimaita ma’anar jumlar tambayau bayan malamin. Za su kalli misalan da aka rubuta a kan allo.

Learning Point: Ma’anar jumlar tambayau

Step 3: Gane Jumlar Tambayau

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Gane wa/Aiki Tare

Teacher’s Activity: Malamin zai nuna wa ɗalibai wasu katunan da ke ɗauke da jumloli daban-daban (masu tambaya da waɗanda ba tambaya ba). Zai umarci ɗalibai su gane jumlolin tambayau kuma su nuna alamar tambaya a ƙarshensu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su gane jumlolin tambayau daga cikin jumlolin da malamin ya nuna, sannan su faɗi dalilin da ya sa suka ce jumlar tambaya ce (saboda alamar tambaya da kuma kalmar tambaya).

Learning Point: Gane jumlolin tambayau

Step 4: Gina Tambayoyi Masu Kalmomi Uku zuwa Huɗu

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Jagoranci/Aiki Tare

Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai wajen gina jumlolin tambayau masu kalmomi uku zuwa huɗu ta amfani da kalmomin tambaya kamar “Me?”, “Wa?”, “Ina?”, “Yaushe?”, “Nawa?”, “Wane/Wace?”. Zai rubuta misalai a kan allo kuma ya ba su damar yin nasu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su yi aiki tare da malamin wajen gina sabbin jumlolin tambayau. Za su yi ƙoƙarin gina nasu tambayoyin a baka.

Learning Point: Gina tambayoyi masu sauƙi

Step 5: Karanta Jumlolin Tambayau

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Karatu/Nunawa

Teacher’s Activity: Malamin zai rubuta wasu jumlolin tambayau a kan allo, sannan ya karanta su da murya mai ƙarfi. Zai umarci ɗalibai su karanta bayan shi, sannan ya kira ɗalibai ɗaya bayan ɗaya su karanta.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su karanta jumlolin tambayau bayan malamin, sannan wasu daga cikinsu za su karanta su da kansu.

Learning Point: Karanta jumlolin tambayau

Step 6: Rubuta Jumlolin Tambayau

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Rubutu/Jagoranci

Teacher’s Activity: Malamin zai rubuta wasu jumlolin tambayau a kan allo kuma ya umarci ɗalibai su rubuta su a littafinsu. Zai kuma ba su wasu kalmomi su gina nasu jumlolin tambaya.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta jumlolin tambayau da aka nuna a kan allo a littafinsu, sannan su gina nasu jumlolin tambaya da aka ba su kalmomi.

Learning Point: Rubuta jumlolin tambayau

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Mene ne jumlar tambayau?
  2. Ka ba da misalin jumlar tambayau mai kalmomi uku.
  3. Wace alama ake sa wa a ƙarshen jumlar tambayau?
  4. Gane jumlar tambayau daga cikin waɗannan: “Zan ci abinci.” “Me kake so?”

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Fahimtar jumlar tambayau

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su rubuta mahimman bayanai na darasin daga Board Summary zuwa littafinsu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta bayanan darasin a littafinsu da kyau.

Learning Point: Rubuta bayanan darasi

Step 9: Conclusion

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Kammalawa/Ƙarfafawa

Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita babban abin da aka koya a darasin, ya ƙarfafa ɗalibai su ci gaba da yin tambayoyi da kuma amfani da jumlolin tambayau a rayuwarsu ta yau da kullum. Zai kuma ba su aikin gida.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su yi sallama da malamin.

Learning Point: Kammala darasi

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Rubuta jumlolin tambayau guda biyar (5) masu kalmomi uku zuwa huɗu a littafinku.

  1. Amfani da ‘Me?’
  2. Amfani da ‘Wa?’
  3. Amfani da ‘Ina?’
  4. Amfani da ‘Yaushe?’
  5. Amfani da ‘Nawa?’

Lesson Keywords

  • Jumlar tambayau – Jumla ce da ake amfani da ita wajen yin tambaya.
  • Tambaya – Neman amsa ko bayani.
  • Alamar tambaya (?) – Alama ce da ake sa wa a ƙarshen jumlar tambayau.
  • Kalmomin tambaya – Kalmomi kamar ‘Me?’, ‘Wa?’, ‘Ina?’, ‘Yaushe?’, ‘Nawa?’.

Differentiation

Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malamin zai iya ba su ƙarin kalmomin tambaya su gina jumloli da su, ko kuma su rubuta gajerun tambayoyi game da hotuna. Ga ɗalibai masu buƙatar ƙarin taimako, malamin zai yi amfani da katunan da aka riga aka rubuta jumlolin tambaya a kansu, su karanta kuma su gane, sannan ya jagorance su a hankali wajen gina nasu jumlolin.

Suggested Lesson Videos

https://www.youtube.com/results?search_query=Hausa+interrogative+sentences+Primary+1

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Malamai su tabbatar sun shirya duk kayan koyarwa kafin fara darasi, musamman katunan jumloli da kalmomin tambaya. Fara darasin da tambayoyi masu sauƙi don jawo hankalin ɗalibai. Bayan bayyana ma’anar jumlar tambayau, ba ɗalibai damar gane da kuma gina nasu jumlolin tambayoyin. Tabbatar cewa kowane ɗalibi ya sami damar karantawa da rubuta jumlolin. A lokacin da ake rubuta bayanan darasi, jagoranci ɗalibai su rubuta a hankali kuma da kyau. Kula da ɗalibai masu rauni da kuma masu saurin fahimta, kuma ka ba kowa damar shiga cikin darasin. Ka tabbatar an sa alamar tambaya (?) a ƙarshen kowace jumlar tambaya da aka rubuta.

Export this post
Ma’anar jumlar tambayau da gina tambayoyi masu kalmomi uku zuwa huɗu for Primary 1
About the author

Royal Alikor

Royal Alikor is an educator with six years of classroom teaching and three years of elementary school leadership experience. He develops and reviews practical, curriculum-aligned learning materials for Nigerian schools.

Community Join the conversation Open discussion +