Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu for Primary 1

Primary 1 Hausa Language lesson on gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu. The lesson covers the stated curriculum content, content scope, skills, activities and performance objectives.

Royal AlikorByRoyal AlikorPublishedSep 5, 2026Reading7 minComments0

Note for teachers using this lesson plan

Malam ya kamata ya shirya katunan gaɓoɓi daban-daban kafin fara darasin nan. Babban makasudin darasin shine koya wa ɗalibai yadda ake haɗa gaɓoɓi biyu su zama kalma mai ma’ana. A ƙarshen darasin, ya kamata ɗalibai su iya gina, karantawa da rubuta kalmomi masu gaɓoɓi biyu da kansu.

Class: Primary 1
Term: First Term
Week: 9
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Karatu da Rubutu
Focal competence: Gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu
Key competencies/values: Kyakkyawar sadarwa; Haɗin-guiwa; Girmamawa
Skills:

  • Ƙwarewa a rubutu da karatu
  • Fahimtar tsarin haruffa

Previous Lesson: Karanta da rubuta haruffan Hausa
Topic: Ginin Kalma
Subject Matter: Gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

  • faɗi ma’anar gaɓa;
  • gane gaɓoɓi biyu a cikin kalma;
  • gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu ta hanyar haɗa gaɓoɓi masu sauti.

Affective Domain

  • nuna sha’awar koyon yadda ake gina kalmomi;
  • haɗa kai da abokan karatu wajen gina kalmomi.

Psychomotor Domain

  • rubuta kalmomi masu gaɓoɓi biyu daidai;
  • karanta kalmomi masu gaɓoɓi biyu da kyau.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
  • Relevant State Unified Scheme of Work
  • Littafin Hausa na Firamare 1
  • The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Katunan gaɓoɓi (misali: ba, ma, ka, ru, fi, zo)
  • Allo
  • Littafin rubutu

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci yadda ake haɗa haruffa su zama kalmomi. Yana ƙarfafa ƙwarewarsu ta karatu da rubutu a harshen Hausa, wanda zai basu damar fahimtar abubuwa da kuma sadarwa yadda ya kamata.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai sun riga sun san haruffan Hausa da kuma yadda ake karanta gaɓoɓi guda ɗaya (misali: ba, ka, ma, ru).

Lesson Content/Board Summary

Ginin Kalma

Menene Gaɓa?

Gaɓa wani ɓangare ne na kalma wanda ake furtawa sau ɗaya tare da sauti ɗaya. Misali:

  1. ba
  2. ka
  3. ma
  4. ru
  5. fi
  6. zo

Gina Kalmomi Masu Gaɓoɓi Biyu

Gina kalma mai gaɓoɓi biyu shine haɗa gaɓoɓi guda biyu su zama kalma ɗaya mai ma’ana. Misali:

  1. Haɗa (ba) + (ba) = Baba
  2. Haɗa (ka) + (za) = Kaza
  3. Haɗa (ru) + (wa) = Ruwa
  4. Haɗa (ma) + (ma) = Mama
  5. Haɗa (ta) + (fi) = Tafi
  6. Haɗa (zo) + (wa) = Zowa

Yadda Ake Karanta da Rubuta Kalmomi Masu Gaɓoɓi Biyu

Don karanta kalmomi masu gaɓoɓi biyu, ana furta kowace gaɓa sannan a haɗa su wuri ɗaya. Don rubutawa kuma, ana rubuta kowace gaɓa a jere har su zama kalma ɗaya.

Misalan Kalmomi Masu Gaɓoɓi Biyu:

  1. Baba (Uba)
  2. Mama (Uwa)
  3. Kaza (Tsuntsu mai fuka-fukai)
  4. Ruwa (Abin sha)
  5. Tafi (Je)
  6. Zowa (Zuwa)
  7. Gari (Yanki ko garin abinci)
  8. Kifi (Dabba a ruwa)
  9. Duka (Gaba ɗaya)
  10. Kiya (Sauron da ke cizo)

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Individual Practice, Pair Work.

Instructional Procedures

Step 1: Gabatarwa

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Tambaya da Amsa

Teacher’s Activity: Malam zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su su faɗi gaɓoɓi guda ɗaya da suka sani, kamar ‘ba’, ‘ka’, ‘ma’.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwar kuma su faɗi gaɓoɓi guda ɗaya da suka sani.

Learning Point: Tunawa da gaɓoɓi guda ɗaya

Step 2: Gabatar da Ma’anar Gaɓa

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Bayani/Misalai

Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar gaɓa kuma ya nuna misalai a kan allo, yana furta kowace gaɓa a hankali.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su maimaita gaɓoɓin bayan malam.

Learning Point: Fahimtar ma’anar gaɓa

Step 3: Nunin Yadda Ake Gina Kalma

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Nunawa/Demonstration

Teacher’s Activity: Malam zai yi amfani da katunan gaɓoɓi ya nuna yadda ake haɗa gaɓoɓi biyu (misali: ba + ba) su zama kalma (Baba). Zai furta kalmar a bayyane.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su kalla da kyau kuma su lura da yadda ake haɗa gaɓoɓin.

Learning Point: Haɗa gaɓoɓi zuwa kalma

Step 4: Aikin Gina Kalmomi na Farko

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Jagorancin Aiki

Teacher’s Activity: Malam zai ba ɗalibai wasu gaɓoɓi daban-daban a kan katunan ko allo, ya jagorance su su haɗa su su zama kalmomi masu gaɓoɓi biyu. Misali: ka + za = Kaza.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su haɗa gaɓoɓin tare da jagorancin malam, kuma su faɗi kalmomin da suka gina.

Learning Point: Gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu

Step 5: Aikin Karanta Kalmomi

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Karatu

Teacher’s Activity: Malam zai rubuta wasu kalmomi masu gaɓoɓi biyu a kan allo (misali: Ruwa, Mama, Tafi) kuma ya jagoranci ɗalibai su karanta su ɗai-ɗai ko a tare.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su karanta kalmomin da malam ya rubuta a kan allo.

Learning Point: Karanta kalmomi masu gaɓoɓi biyu

Step 6: Aikin Rubuta Kalmomi

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Rubutu

Teacher’s Activity: Malam zai furta wasu kalmomi masu gaɓoɓi biyu kuma ya umarci ɗalibai su rubuta su a cikin littattafansu na rubutu. Zai zagaya ya duba aikin nasu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta kalmomin da malam ya furta a cikin littattafansu.

Learning Point: Rubuta kalmomi masu gaɓoɓi biyu

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Menene ma’anar gaɓa?
  2. Ka haɗa gaɓoɓin nan su zama kalma: (ma) + (ma) = ?
  3. Ka karanta kalmar nan: Kaza.
  4. Ka rubuta kalmar nan: Ruwa.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Fahimtar ginin kalmomi

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Malam zai jagoranci ɗalibai su kwafi muhimman abubuwan darasin da ke kan allo zuwa littattafansu na rubutu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su kwafi bayanan da ke kan allo a hankali zuwa littattafansu na rubutu.

Learning Point: Rubuta bayanan darasi

Step 9: Conclusion

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Takaitawa

Teacher’s Activity: Malam zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada muhimmancin gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu da kuma yadda ake yin hakan. Zai ƙarfafa su su ci gaba da yin aiki a gida.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su yi godiya ga malam.

Learning Point: Ƙarfafa ginin kalmomi

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Rubuta kalmomi masu gaɓoɓi biyu guda biyar (5) a cikin littafinka na Hausa, sannan ka karanta su ga iyayenka.

  1. Gida
  2. Kudi
  3. Wuri
  4. Sani
  5. Laya

Lesson Keywords

  • Gaɓa – Wani ɓangare ne na kalma da ake furtawa sau ɗaya.
  • Kalma – Haɗin gaɓoɓi ko haruffa masu ba da ma’ana.
  • Gaɓoɓi biyu – Gaɓoɓi guda biyu da aka haɗa su.
  • Karatu – Aikin furta rubutattun kalmomi.
  • Rubutu – Aikin zana haruffa ko kalmomi.

Differentiation

Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malam zai iya ba su ƙarin kalmomi masu gaɓoɓi biyu su gina ko su rubuta. Ga ɗalibai masu buƙatar taimako, malam zai iya ba su ƙarin katunan gaɓoɓi kuma ya jagorance su ɗai-ɗai har sai sun fahimta.

Suggested Lesson Videos

Don ƙarin koyo, zaku iya bincika YouTube don: gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu Hausa Primary 1

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Malam ya kamata ya tabbatar da cewa ya shirya katunan gaɓoɓi daban-daban kafin fara darasin. Darasin zai fara ne da tunatar da ɗalibai gaɓoɓi guda ɗaya sannan a gabatar da ma’anar gaɓa. Malam ya yi amfani da nunawa kai tsaye don nuna yadda ake haɗa gaɓoɓi biyu su zama kalma. Bayan haka, ɗalibai za su shiga cikin ayyukan gina, karantawa da rubuta kalmomi a ƙarƙashin jagorancin malam. Malam ya kamata ya zagaya yana duba aikin ɗalibai, yana ba da gyara da ƙarfafawa. A mataki na takwas (Note-Taking), ɗalibai za su kwafi bayanan darasin daga allo. A ƙarshe, malam zai taƙaita darasin kuma ya ba da aikin gida don ƙarfafa fahimtar ɗalibai.

Export this post
Gina kalmomi masu gaɓoɓi biyu for Primary 1
Community Join the conversation Open discussion +