Note for teachers using this lesson plan
Wannan darasi zai jagoranci malamai wajen koyar da yadda ake gina jumloli masu sauƙi a harshen Hausa. Malamai su shirya katunan kalmomi daban-daban don taimaka wa ɗalibai su gina jumloli da kansu. A ƙarshen darasin, ɗalibai ya kamata su iya gina, tantance, karantawa da rubuta jumloli masu kalmomi biyu zuwa uku da kyau.
Class: Primary One
Term: Second Term
Week: 1
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Karatu da Rubutu
Focal competence: Gina jumla mai sauƙi
Key competencies/values: Kyakkyawar sadarwa; Haɗin-guiwa; Girmamawa
Skills:
- Ƙwarewa a rubutu da karatu
- Ƙwarewa da karatu
Previous Lesson: Maimaitan Ayyukan Baya
Topic: Ginin Jumla
Subject Matter: Gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku, tantance, karantawa da rubutawa
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils/students should be able to:
Cognitive Domain
- tantance jumla mai kalmomi biyu zuwa uku;
- gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku.
Affective Domain
- nuna sha’awar gina jumloli don inganta sadarwa.
Psychomotor Domain
- karanta jumlar da aka gina;
- rubuta jumlar da aka gina.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
- Relevant State Unified Scheme of Work
- Littafin Hausa na Firamare 1
- The HeadTeacher Scheme of work
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Katunan kalmomi
- Allo
- Littafin rubutu
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana koyar da ɗalibai yadda ake haɗa kalmomi don samar da cikakkun jumloli. Fahimtar ginin jumla yana taimaka wa ɗalibai su inganta sadarwarsu ta baki da ta rubutu. Hakan zai ƙarfafa harshen Hausa a matakin farko na karatunsu.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai sun san haruffan Hausa da kuma wasu kalmomi guda-guda.
Lesson Content/Board Summary
Ginin Jumla
Menene Jumla?
Jumla ita ce tarin kalmomi da aka haɗa su wuri guda don ba da cikakken sako ko ma’ana. Jumla tana fara da babban harafi kuma tana ƙarewa da ɗigo (.).
Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Biyu
Ana iya gina jumla mai kalmomi biyu ta hanyar haɗa kalmomi biyu da ke da ma’ana tare. Misalai sun haɗa da:
- Musa ya zo.
- Zainab ta ci.
- Kifi ya iyo.
- Ruwa ya zuba.
Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Uku
Ana gina jumla mai kalmomi uku ta hanyar haɗa kalmomi uku da ke da ma’ana tare. Misalai sun haɗa da:
- Musa ya zo gida.
- Zainab ta ci abinci.
- Kifi ya iyo a ruwa.
- Ruwa ya zuba ƙasa.
- Malam ya koyar da darasi.
Karatun Jumloli
Yana da muhimmanci a karanta jumlolin da aka gina daidai don fahimtar ma’anarsu. Yayin karatu, a kula da tsayawa a inda ya dace, musamman a wurin ɗigo.
Rubutun Jumloli
Yayin rubuta jumloli, a tabbatar an fara da babban harafi kuma an ƙare da ɗigo. A rubuta kalmomi a sarari don a iya karantawa cikin sauƙi.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Tattaunawa, Nunawa, Aiki Tare, Tambaya da Amsa, Bayani, Aiki da Kai
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambaya/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai sannan ya tambaye su ko sun san menene kalma. Zai nemi su faɗi wasu kalmomi da suka sani.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwar malami kuma su faɗi kalmomi daban-daban.
Learning Point: Tunawa da kalmomi
Step 2: Gabatar da Ginin Jumla
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana cewa idan aka haɗa kalmomi biyu ko uku tare, za su iya zama jumla. Zai nuna katunan kalmomi daban-daban kuma ya haɗa su don samar da jumla mai kalmomi biyu, misali “Musa” da “ya zo” su zama “Musa ya zo.”
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su kalli yadda malamin ke haɗa kalmomi.
Learning Point: Haɗa kalmomi zuwa jumla
Step 3: Gina Jumloli Mai Kalmomi Biyu
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Jagoranci/Aiki Tare
Teacher’s Activity: Malamin zai raba ɗalibai zuwa ƙungiyoyi biyu ko uku. Zai ba kowace ƙungiya katunan kalmomi kuma ya umarce su su gina jumloli masu kalmomi biyu. Zai zagaya yana taimaka musu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su yi aiki tare a ƙungiyoyinsu don gina jumloli masu kalmomi biyu.
Learning Point: Gina jumloli biyu
Step 4: Gina Jumloli Mai Kalmomi Uku
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Jagoranci/Aiki Tare
Teacher’s Activity: Malamin zai sake ba da umarni ga ƙungiyoyin su gina jumloli masu kalmomi uku, ta amfani da ƙarin kalmomi daga katunan. Zai ba da misalai idan ya cancanta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su gina jumloli masu kalmomi uku a ƙungiyoyinsu.
Learning Point: Gina jumloli uku
Step 5: Karanta Jumlolin da Aka Gina
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Karatu/Gyara
Teacher’s Activity: Malamin zai kira wakilan kowace ƙungiya su karanta jumlolin da suka gina ga sauran ɗalibai. Zai gyara kuskuren karatu idan akwai.
Pupils’ Activity: Wakilai za su karanta jumlolin, sauran su saurara.
Learning Point: Karatun jumloli daidai
Step 6: Rubuta Jumlolin da Aka Gina
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Rubutu/Jagoranci
Teacher’s Activity: Malamin zai rubuta wasu daga cikin jumlolin da aka gina a kan allo, sannan ya umarci ɗalibai su rubuta su a littafinsu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta jumlolin a littafinsu.
Learning Point: Rubutun jumloli daidai
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Ka gina jumla mai kalmomi biyu.
- Ka gina jumla mai kalmomi uku.
- Ka karanta jumlar “Malam ya koyar.”
- Ka rubuta jumlar “Yaro ya gudu.”
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Tantance da gina jumloli
Step 8: Note-Taking
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Guided Writing
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su rubuta muhimman bayanai na darasin da ke kan allo a littafinsu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta bayanan darasin a littafinsu da kyau.
Learning Point: Rubuta bayanan darasi
Step 9: Conclusion
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Takaitawa
Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada muhimmancin gina jumloli masu sauƙi don sadarwa. Zai ƙarfafa su su ci gaba da yin aiki.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su amsa tambayoyi kaɗan.
Learning Point: Fahimtar ginin jumla
Continuous Assessment/Further Study
Type: Homework
Instruction: A rubuta jumloli biyu masu kalmomi biyu da kuma jumloli biyu masu kalmomi uku a littafin Hausa.
- Gina jumla mai kalmomi biyu game da “kare”.
- Gina jumla mai kalmomi biyu game da “ruwa”.
- Gina jumla mai kalmomi uku game da “yaro” da “wasa”.
- Gina jumla mai kalmomi uku game da “mace” da “girki”.
Lesson Keywords
- Jumla – Tarin kalmomi masu ba da cikakken sako.
- Kalma – Haɗin haruffa masu ma’ana.
- Karatu – Ayyukan furta rubutattun kalmomi.
- Rubutu – Ayyukan zana haruffa ko kalmomi.
- Gina – Haɗawa ko tsarawa.
- Tantance – Gane ko bambance wani abu.
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malamin zai iya ƙalubalantar su su gina jumloli masu kalmomi huɗu ko biyar, ko kuma su gina jumloli masu tambaya. Ga ɗalibai masu buƙatar ƙarin taimako, malamin zai iya ba su ƙarin katunan kalmomi masu sauƙi da kuma jagoranci na musamman don gina jumloli masu kalmomi biyu.
Suggested Lesson Videos
Don ƙarin bayani kan ginin jumla a Hausa, zaku iya bincika YouTube da kalmomin: ginin jumla hausa primary 1
Teacher Guide for Using This Lesson Plan
Malami ya shirya katunan kalmomi daban-daban kafin fara darasin, waɗanda suka haɗa da sunaye, ayyuka, da wurare don taimakawa wajen gina jumloli. A fara da bayyana menene kalma sannan a wuce zuwa yadda ake haɗa kalmomi biyu su zama jumla. A ba ɗalibai dama su yi aiki a ƙungiyoyi don gina jumloli da kansu, sannan a ba su damar karantawa da rubuta jumlolin. A tabbatar an gyara duk wani kuskure na karatu ko rubutu nan da nan. A jagoranci ɗalibai su rubuta bayanan darasi a littafinsu a mataki na takwas, sannan a ƙarfafa su su ci gaba da yin aiki a gida don ƙarfafa fahimtar su.

Community Join the conversation Open discussion +