Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku da tantance, karantawa da rubutawa for Primary 1

Explore Gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku and tantance, karantawa da rubutawa in Hausa Language for Primary 1.

Published Reading6 min Comments0

Note for teachers using this lesson plan

Wannan darasi zai jagoranci malamai wajen koyar da yadda ake gina jumloli masu sauƙi a harshen Hausa. Malamai su shirya katunan kalmomi daban-daban don taimaka wa ɗalibai su gina jumloli da kansu. A ƙarshen darasin, ɗalibai ya kamata su iya gina, tantance, karantawa da rubuta jumloli masu kalmomi biyu zuwa uku da kyau.

Class: Primary One
Term: Second Term
Week: 1
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Karatu da Rubutu
Focal competence: Gina jumla mai sauƙi
Key competencies/values: Kyakkyawar sadarwa; Haɗin-guiwa; Girmamawa
Skills:

  • Ƙwarewa a rubutu da karatu
  • Ƙwarewa da karatu

Previous Lesson: Maimaitan Ayyukan Baya
Topic: Ginin Jumla
Subject Matter: Gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku, tantance, karantawa da rubutawa

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

  • tantance jumla mai kalmomi biyu zuwa uku;
  • gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku.

Affective Domain

  • nuna sha’awar gina jumloli don inganta sadarwa.

Psychomotor Domain

  • karanta jumlar da aka gina;
  • rubuta jumlar da aka gina.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
  • Relevant State Unified Scheme of Work
  • Littafin Hausa na Firamare 1
  • The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Katunan kalmomi
  • Allo
  • Littafin rubutu

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana koyar da ɗalibai yadda ake haɗa kalmomi don samar da cikakkun jumloli. Fahimtar ginin jumla yana taimaka wa ɗalibai su inganta sadarwarsu ta baki da ta rubutu. Hakan zai ƙarfafa harshen Hausa a matakin farko na karatunsu.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai sun san haruffan Hausa da kuma wasu kalmomi guda-guda.

Lesson Content/Board Summary

Ginin Jumla

Menene Jumla?

Jumla ita ce tarin kalmomi da aka haɗa su wuri guda don ba da cikakken sako ko ma’ana. Jumla tana fara da babban harafi kuma tana ƙarewa da ɗigo (.).

Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Biyu

Ana iya gina jumla mai kalmomi biyu ta hanyar haɗa kalmomi biyu da ke da ma’ana tare. Misalai sun haɗa da:

  1. Musa ya zo.
  2. Zainab ta ci.
  3. Kifi ya iyo.
  4. Ruwa ya zuba.

Yadda Ake Gina Jumla Mai Kalmomi Uku

Ana gina jumla mai kalmomi uku ta hanyar haɗa kalmomi uku da ke da ma’ana tare. Misalai sun haɗa da:

  1. Musa ya zo gida.
  2. Zainab ta ci abinci.
  3. Kifi ya iyo a ruwa.
  4. Ruwa ya zuba ƙasa.
  5. Malam ya koyar da darasi.

Karatun Jumloli

Yana da muhimmanci a karanta jumlolin da aka gina daidai don fahimtar ma’anarsu. Yayin karatu, a kula da tsayawa a inda ya dace, musamman a wurin ɗigo.

Rubutun Jumloli

Yayin rubuta jumloli, a tabbatar an fara da babban harafi kuma an ƙare da ɗigo. A rubuta kalmomi a sarari don a iya karantawa cikin sauƙi.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Tattaunawa, Nunawa, Aiki Tare, Tambaya da Amsa, Bayani, Aiki da Kai

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Tambaya/Bayani

Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai sannan ya tambaye su ko sun san menene kalma. Zai nemi su faɗi wasu kalmomi da suka sani.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwar malami kuma su faɗi kalmomi daban-daban.

Learning Point: Tunawa da kalmomi

Step 2: Gabatar da Ginin Jumla

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Nunawa/Bayani

Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana cewa idan aka haɗa kalmomi biyu ko uku tare, za su iya zama jumla. Zai nuna katunan kalmomi daban-daban kuma ya haɗa su don samar da jumla mai kalmomi biyu, misali “Musa” da “ya zo” su zama “Musa ya zo.”

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su kalli yadda malamin ke haɗa kalmomi.

Learning Point: Haɗa kalmomi zuwa jumla

Step 3: Gina Jumloli Mai Kalmomi Biyu

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Jagoranci/Aiki Tare

Teacher’s Activity: Malamin zai raba ɗalibai zuwa ƙungiyoyi biyu ko uku. Zai ba kowace ƙungiya katunan kalmomi kuma ya umarce su su gina jumloli masu kalmomi biyu. Zai zagaya yana taimaka musu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su yi aiki tare a ƙungiyoyinsu don gina jumloli masu kalmomi biyu.

Learning Point: Gina jumloli biyu

Step 4: Gina Jumloli Mai Kalmomi Uku

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Jagoranci/Aiki Tare

Teacher’s Activity: Malamin zai sake ba da umarni ga ƙungiyoyin su gina jumloli masu kalmomi uku, ta amfani da ƙarin kalmomi daga katunan. Zai ba da misalai idan ya cancanta.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su gina jumloli masu kalmomi uku a ƙungiyoyinsu.

Learning Point: Gina jumloli uku

Step 5: Karanta Jumlolin da Aka Gina

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Karatu/Gyara

Teacher’s Activity: Malamin zai kira wakilan kowace ƙungiya su karanta jumlolin da suka gina ga sauran ɗalibai. Zai gyara kuskuren karatu idan akwai.

Pupils’ Activity: Wakilai za su karanta jumlolin, sauran su saurara.

Learning Point: Karatun jumloli daidai

Step 6: Rubuta Jumlolin da Aka Gina

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Rubutu/Jagoranci

Teacher’s Activity: Malamin zai rubuta wasu daga cikin jumlolin da aka gina a kan allo, sannan ya umarci ɗalibai su rubuta su a littafinsu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta jumlolin a littafinsu.

Learning Point: Rubutun jumloli daidai

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Ka gina jumla mai kalmomi biyu.
  2. Ka gina jumla mai kalmomi uku.
  3. Ka karanta jumlar “Malam ya koyar.”
  4. Ka rubuta jumlar “Yaro ya gudu.”

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Tantance da gina jumloli

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su rubuta muhimman bayanai na darasin da ke kan allo a littafinsu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta bayanan darasin a littafinsu da kyau.

Learning Point: Rubuta bayanan darasi

Step 9: Conclusion

Time: 2 minutes

Teaching Skill: Takaitawa

Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada muhimmancin gina jumloli masu sauƙi don sadarwa. Zai ƙarfafa su su ci gaba da yin aiki.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su amsa tambayoyi kaɗan.

Learning Point: Fahimtar ginin jumla

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: A rubuta jumloli biyu masu kalmomi biyu da kuma jumloli biyu masu kalmomi uku a littafin Hausa.

  1. Gina jumla mai kalmomi biyu game da “kare”.
  2. Gina jumla mai kalmomi biyu game da “ruwa”.
  3. Gina jumla mai kalmomi uku game da “yaro” da “wasa”.
  4. Gina jumla mai kalmomi uku game da “mace” da “girki”.

Lesson Keywords

  • Jumla – Tarin kalmomi masu ba da cikakken sako.
  • Kalma – Haɗin haruffa masu ma’ana.
  • Karatu – Ayyukan furta rubutattun kalmomi.
  • Rubutu – Ayyukan zana haruffa ko kalmomi.
  • Gina – Haɗawa ko tsarawa.
  • Tantance – Gane ko bambance wani abu.

Differentiation

Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malamin zai iya ƙalubalantar su su gina jumloli masu kalmomi huɗu ko biyar, ko kuma su gina jumloli masu tambaya. Ga ɗalibai masu buƙatar ƙarin taimako, malamin zai iya ba su ƙarin katunan kalmomi masu sauƙi da kuma jagoranci na musamman don gina jumloli masu kalmomi biyu.

Suggested Lesson Videos

Don ƙarin bayani kan ginin jumla a Hausa, zaku iya bincika YouTube da kalmomin: ginin jumla hausa primary 1

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Malami ya shirya katunan kalmomi daban-daban kafin fara darasin, waɗanda suka haɗa da sunaye, ayyuka, da wurare don taimakawa wajen gina jumloli. A fara da bayyana menene kalma sannan a wuce zuwa yadda ake haɗa kalmomi biyu su zama jumla. A ba ɗalibai dama su yi aiki a ƙungiyoyi don gina jumloli da kansu, sannan a ba su damar karantawa da rubuta jumlolin. A tabbatar an gyara duk wani kuskure na karatu ko rubutu nan da nan. A jagoranci ɗalibai su rubuta bayanan darasi a littafinsu a mataki na takwas, sannan a ƙarfafa su su ci gaba da yin aiki a gida don ƙarfafa fahimtar su.

Export this post
Gina jumla mai kalmomi biyu zuwa uku da tantance, karantawa da rubutawa for Primary 1
About the author

Royal Alikor

Royal Alikor is an educator with six years of classroom teaching and three years of elementary school leadership experience. He develops and reviews practical, curriculum-aligned learning materials for Nigerian schools.

Community Join the conversation Open discussion +