Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Harshe, Mmakọ Mkpụrụedemede Ndị Nnukwu Na and Mkpụrụedemede Igbo (Abịịdị) for Primary 1

Primary 1 learners practise Harshe, Mmakọ Mkpụrụedemede Ndị Nnukwu Na and Mkpụrụedemede Igbo (Abịịdị) through suitable vocabulary, model examples and guided speaking, reading or writing activities.

ByPublishedMay 13, 2026Reading6 minComments0

Class: Primary 1
Term: 3rd Term
Week: 2
Age: 6 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Hausa Language
Previous Lesson: Third Term Hausa Language Examination.
Topic: Harshe, Haɗa Haruffa Manyan da Ƙanana, Haruffan Hausa (Abidii), Tsabtace Muhalli
Subject Matter: Harshe: Fahimtar muhimmancin harshe da rubutu; Haɗa Haruffa Manyan da Ƙanana: Samar da kalmomi daga haruffa; Haruffan Hausa (Abidii): Gane da rubuta haruffa; Tsabtace Muhalli: Muhimmancin tsabtace muhalli.

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

  • Gane muhimmancin harshen Hausa.
  • Faɗi haruffan Hausa (Abidii).
  • Gane manyan haruffa da ƙananan.
  • Haɗa haruffa don samar da kalmomi masu sauƙi.
  • Faɗi hanyoyin tsabtace muhalli.

Affective Domain:

  • Nuna sha’awar koyon harshen Hausa.
  • Sake maimaita haruffan Hausa da kalmomi.
  • Nuna godiya ga muhalli mai tsabta.
  • Son shiga ayyukan tsabtace muhalli.

Psychomotor Domain:

  • Rubuta manyan haruffa da ƙananan haruffa.
  • Rubuta kalmomi masu sauƙi da aka koya.
  • Shiga cikin tsabtace aji da muhalli.

Social Domain:

  • Haɗa kai da sauran ƴan aji wajen koyon harshe.
  • Tattauna kan hanyoyin tsabtace muhalli.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 9 Years Basic Education Curriculum
  • State Unified Scheme of Work
  • Littafin Koyar da Hausa na Firamare 1
  • https://example.com/hausa_language_resources
  • https://example.com/environmental_cleanliness

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Hotunan haruffan Hausa (manyan da ƙananan)
  • Katin kalmomi
  • Allon rubutu da alli
  • Hotuna masu nuna tsabtace muhalli
  • Rikodar murya ko talabijin (idan akwai)

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin zai taimaka wa ɗalibai su fahimci harshen Hausa, su koyi karantawa da rubuta haruffa da kalmomi. Hakanan zai koya musu muhimmancin tsabtace muhalli don rayuwa lafiya.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai sun san wasu kalmomin Hausa na yau da kullum kuma sun iya gane wasu haruffa kaɗan.

Lesson Content/Board Summary

Harshe

Fahimtar Harshe

Harshe hanya ce da muke amfani da ita don sadarwa, wato magana da juna. Kowane mutum yana da harshensa. Harshen Hausa harshenmu ne a nan.

Muhimmancin Rubutu

Rubutu yana taimaka mana mu adana abin da aka faɗa ko aka koya. Yana sa mu iya karanta littattafai da saƙonni.


Haɗa Haruffa Manyan da Ƙanana

Samar da Kalmomi Daga Haruffa

Muna haɗa haruffa tare don samar da kalmomi. Kalmomi suna da ma’ana. Ga misalai:

  • A = Auduga
  • B = Baki
  • C = Ciki
  • D = Daki
  • E = Ela
  • F = Fara
  • G = Gida
  • H = Hula
  • I = Ita
  • J = Jaka
  • K = Kifi
  • L = Lemu
  • M = Mota
  • N = Nono
  • O = Oya
  • P = Pita
  • R = Rana
  • S = Sabo
  • T = Tusa
  • U = Uwa
  • W = Wasa
  • Y = Yaro
  • Z = Zaki

Haruffa na musamman a Hausa:

  • Ɓ = Ɓarawo
  • Ɗ = Ɗaki
  • Ƙ = Ƙafa
  • R = Ruga
  • Sh = Shiga
  • Ts = Tsafta
  • Gw = Gwaɓa
  • Kw = Kwano
  • Ky = Kyau
  • Ny = Nyana

Haruffan Hausa (Abidii)

Gane da Rubuta Haruffa

Haruffan Hausa sune alamomin da muke amfani da su don rubuta harshen Hausa. Suna da manya da ƙanana.

Jerin Haruffan Hausa (Abidii)

  • Manyan Haruffa: A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Y Z Ɓ Ɗ Ƙ R Sh Ts Gw Kw Ky Ny
  • Ƙananan Haruffa: a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z ɓ ɗ ƙ r sh ts gw kw ky ny

Tsabtace Muhalli

Ma’anar Tsabta

Tsabta yana nufin kiyaye jiki da abubuwan da ke kewaye da mu da tsabta daga datti da ƙwayoyin cuta.

Muhimmancin Tsabtace Muhalli

Tsabtace muhalli yana da muhimmanci saboda:

  • Yana sa mu kasance cikin koshin lafiya.
  • Yana sa muhallinmu ya yi kyau.
  • Yana hana yaɗuwar cututtuka.
  • Yana jawo farin ciki da kwanciyar hankali.

Hanyoyin Tsabtace Muhalli

  • Share ajinmu da farfajiyar makaranta.
  • Zubar da shara a cikin kwandon shara.
  • Yin wanka a kai a kai.
  • Wanke hannu kafin cin abinci da bayan fita bayi.
  • Kiyaye bayan gida da tsabta.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Lesson 1: Harshe da Haruffan Hausa

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malam ya gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su ko suna son koyon sababbin abubuwa game da harshen Hausa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun amsa gaisuwa kuma sun nuna sha’awar koyo.
Learning Point: Ɗalibai sun shirya don koyon darasin.

Step 2: Gabatar da Harshe da Rubutu

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malam ya bayyana ma’anar harshe da dalilin da ya sa muke rubutu, yana amfani da misalai masu sauƙi a harshen Hausa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun saurara kuma sun bada misalai na yadda suke amfani da harshen Hausa a gida.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci muhimmancin harshe da rubutu.

Step 3: Gabatar da Haruffan Hausa (Abidii)

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Nuni/Maimaitawa
Teacher’s Activity: Malam ya nuna hotunan haruffan Hausa (Abidii) kuma ya faɗi kowanne harafi a hankali, yana sa ɗalibai su maimaita.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun kalli hotuna kuma sun maimaita haruffan Hausa bayan malamin.
Learning Point: Ɗalibai sun fara gane haruffan Hausa.

Step 4: Manya da Ƙananan Haruffa

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Nuni/Rubutu
Teacher’s Activity: Malam ya nuna manyan haruffa da ƙananan haruffa a jere, ya rubuta su a allo kuma ya sa ɗalibai su gane bambancin.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun gane bambancin manyan haruffa da ƙananan kuma sun yi ƙoƙarin rubuta su a littattafansu.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci manyan haruffa da ƙananan haruffa.

Lesson 2: Haɗa Haruffa zuwa Kalmomi da Tsabtace Muhalli

Step 5: Haɗa Haruffa zuwa Kalmomi

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Haɗawa/Misalai
Teacher’s Activity: Malam ya ɗauki wasu haruffa daga Abidii ya haɗa su don samar da kalmomi masu sauƙi, kamar ‘A’ = Auduga, ‘B’ = Baki, yana amfani da katin kalmomi.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun kalli katin kalmomi kuma sun maimaita kalmomin da aka koya.
Learning Point: Ɗalibai sun koyi yadda ake haɗa haruffa don samar da kalmomi.

Step 6: Tsabtace Muhalli

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Bayani
Teacher’s Activity: Malam ya tattauna da ɗalibai game da tsabta, ya nuna hotunan muhalli mai tsabta da mai datti, kuma ya bayyana hanyoyin tsabtace muhalli.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun bada nasu ra’ayin game da tsabta kuma sun faɗi abin da za su yi don kiyaye muhalli da tsabta.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci muhimmancin tsabtace muhalli da hanyoyinsa.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Faɗi haruffa biyar na Hausa.
  2. Rubuta manyan haruffa A, B, C.
  3. Rubuta ƙananan haruffa a, b, c.
  4. Faɗi kalmomi biyu da suka fara da harafin ‘M’.
  5. Me ya sa tsabtace muhalli yake da muhimmanci?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Takaitawa
Teacher’s Activity: Malam ya takaita darasin ta hanyar sake maimaita muhimman abubuwan da aka koya, ya kuma yaba wa ɗalibai bisa ga shigarsu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun saurara kuma sun gode wa malamin.
Learning Point: Ɗalibai sun tunawa da abubuwan da aka koya.

Lesson Keywords

  • Harshe – Yadda mutane ke magana da juna.
  • Rubutu – Yin amfani da alamomi don adana magana ko saƙo.
  • Haruffa – Alamomin da muke amfani da su don rubuta kalmomi.
  • Abidii – Jerin haruffa na wani harshe.
  • Kalmomi – Haɗin haruffa masu ma’ana.
  • Tsabta – Kiyaye jiki da muhalli daga datti.
  • Muhalli – Abubuwan da ke kewaye da mu.

Differentiation

Za a ba wa ɗalibai masu saurin fahimta ƙarin kalmomi don su haɗa, yayin da za a ba wa masu rauni ƙarin taimako da jagoranci wajen gane da rubuta haruffa da kalmomi masu sauƙi.

Note for teachers using this lesson plan

Malam ya tabbatar ya yi amfani da kayan koyarwa masu jan hankali, kuma ya ba ɗalibai damar yin aiki da hannu don ƙarfafa fahimtarsu. Ya kamata a ba da umarni a sarari kuma a ba da lokaci mai yawa don maimaitawa da aiki.

Export this post
Harshe, Mmakọ Mkpụrụedemede Ndị Nnukwu Na and Mkpụrụedemede Igbo (Abịịdị) for Primary 1
Community Join the conversation Open discussion +