Class: Senior Secondary School 2 (SS2 / SSS 2)
Term: 2nd Term
Week: 5
Age: 16 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba
Curriculum Theme: Àṣà Yorùbá (Yoruba Culture)
Previous Lesson: Èdè: Ìhun Gbólóhùn: Awẹ̀-Gbólóhùn àti Ìṣe Rẹ̀.
Topic: ÀSÀ: Ètò Ogún jíjç
Subject Matter: Ìtumọ̀ ogún, ohun tí a ń jogún, ìyàtọ̀ láàrin ogún ìyá àti ogún baba, ọ̀nà pín ogún, àwọn tó ní ẹ̀tọ́ sí ogún, wàhálà ogún pínpín, ètò ogún pínpín ní kóòtù

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

Ṣe àlàyé ìtumọ̀ ogún.
Ṣe àlàyé ohun tí a ń jogún.
Ṣe ìyàtọ̀ láàrin ogún ìyá àti ogún baba.
Ṣàlàyé àwọn ọ̀nà pínpín ogún.
Ṣe àlàyé àwọn tó ní ẹ̀tọ́ sí ogún.

Affective Domain:

Mọ ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì láti mọ̀ nípa ètò ogún jíjẹ́.
Yẹra fún wàhálà ogún pínpín.

Psychomotor Domain:

Kópa nínú eré-oníṣe lórí pínpín ogún.
Kọ àwọn kókó pàtàkì lórí ogún jíjẹ́ sílẹ̀.

Mọ bí a ṣe ń pín ogún lọ́nà tó tọ́ láwùjọ.
Mọ àwọn àbájáde wàhálà ogún pínpín.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

Senior Secondary Schools Education Curriculum
State Unified Scheme of Work
Ìwé Yorùbá Titun fún Ilé-ìwé Gírámà Àgbà (New Yoruba Textbook for Senior Secondary Schools)
https://www.youtube.com/watch?v=example-inheritance-video
https://www.legit.ng/yoruba/1529683-etoo-ogun-jije-ni-ile-yoruba-gbogbo-ohun-to-ye-ko-mo.html

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

Àwòrán ohun tí a ń jogún
Fídíò ibi pín ogún
Pátákó ìkọ̀wé

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí yóò jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ètò ogún jíjẹ́ ní àṣà Yorùbá àti ní òfin. Ó ṣe ìrànlọ́wọ́ fún wọn láti mọ́ ẹ̀tọ́ àti ojúṣe wọn nípa ohun ìní tí wọ́n jogún, àti láti yẹra fún àríyànjiyàn.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa àṣà àti ìṣe Yorùbá, pẹ̀lú àwọn ìdílé àti ohun ìní tí ó wà nínú ìdílé.

Lesson Content/Board Summary

ÀṢÀ: Ètò Ogún jíjç

Ìtumọ̀ Ogún

Ogún jẹ́ ohun ìní tí ènìyàn bá fi sílẹ̀ fún àwọn ẹbí rẹ̀ lẹ́yìn ikú rẹ̀. Ó lè jẹ́ ilẹ̀, ilé, owó, ọjà, tàbí ohun èlò mìíràn. Ètò ogún jíjẹ́ ni ọ̀nà tí a gbà pín àwọn ohun ìní wọ̀nyí láàrin àwọn ajogún.

Ohun Tí A Ń Jogún

Àwọn ohun tí a lè jogún pẹ̀lú:

Ilẹ̀ àti Ilé
Owó àti Ohun Ọ̀ṣọ́
Ọjà àti Àwọn Ohun Èlò Iṣẹ́
Àwọn Eran Ọ̀sìn (bí àgùntàn, ewúrẹ́, màlúù)
Àwọn iwe àṣẹ àti ẹ̀tọ́ ohun ìní mìíràn

Ìyàtọ̀ Láàrin Ogún Ìyá àti Ogún Baba

Ní àṣà Yorùbá, ìyàtọ̀ wà nínú ogún ìyá àti ogún baba:

Ogún Baba: Ohun ìní tí baba fi sílẹ̀ fún àwọn ọmọ rẹ̀ lẹ́yìn ikú rẹ̀. Èyí sábà máa ń jẹ́ ilẹ̀, ilé, tàbí àwọn ohun ìní pàtàkì mìíràn nínú ìdílé.
Ogún Ìyá: Ohun ìní tí ìyá fi sílẹ̀ fún àwọn ọmọ rẹ̀, pàápàá àwọn ọmọbìnrin rẹ̀. Ó lè jẹ́ aṣọ, ohun ọ̀ṣọ́, tàbí àwọn ohun èlò ilé.

Ọ̀nà Pín Ogún

Àwọn ọ̀nà kan wà tí a fi ń pín ogún:

Ọ̀nà Ìbílẹ̀: Òfin àṣà ìbílẹ̀ ló ń darí rẹ̀, pẹ̀lú àwọn alàgbà ìdílé tí wọ́n ń ṣe ìdájọ́.
Òfin: Nípa lílo ilé-ẹjọ́ tàbí kóòtù láti pín ogún nípa òfin orílẹ̀-èdè.
Ìwé-ẹ̀rí Ikú (Will): Nígbà tí ènìyàn bá ti kọ ìwé sílẹ̀ nígbà ayé rẹ̀ lórí bí ó ṣe fẹ́ kí ogún rẹ̀ ṣe pín.

Àwọn Tó Ní Ẹ̀tọ́ Sí Ogún

Ní àṣà Yorùbá, àwọn wọ̀nyí ni wọ́n sábà máa ń ní ẹ̀tọ́ sí ogún:

Àwọn ọmọ (ọkùnrin àti obìnrin)
Ìyàwó tàbí àwọn ìyàwó
Àwọn ẹ̀gbọ́n àti àbúrò tí wọ́n jẹ́ ará ìdílé kan náà
Bí kò bá sí ọmọ, àwọn òbí tàbí àwọn ẹbí tímọ́tímọ́ mìíràn lè jogún.

Wàhálà Ogún Pínpín

Àwọn wàhálà tó sábà máa ń dìde nínú pínpín ogún ni:

Àìgbọ́ràn láàrin àwọn ajogún.
Àìní ìwé-ẹ̀rí Ikú (Will) tó tọ́.
Ìwà àìṣòótọ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn kan.
Àwọn òfin ìbílẹ̀ àti òfin ìjọba tí kò bá ara wọn mu.
Àìní òye tó pọ̀ nípa ètò ogún jíjẹ́.

Ètò Ogún Pínpín Ní Kóòtù

Nígbà tí àríyànjiyàn bá dìde tàbí tí kò bá sí ìwé-ẹ̀rí Ikú, a lè gbé ọ̀rọ̀ ogún lọ sí ilé-ẹjọ́. Kóòtù yóò ṣe ìdájọ́ lórí bí ogún ṣe yẹ kí ó pín, nípa lílo òfin orílẹ̀-èdè. Èyí máa ń jẹ́ ọ̀nà láti rí i dájú pé a pín ogún lọ́nà tó tọ́ àti pé gbogbo ajogún gba ẹ̀tọ́ wọn.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì béèrè lọ́wọ́ wọn bóyá wọ́n mọ̀ nípa ogún jíjẹ́ tàbí ohun tí wọ́n mọ̀ sí ogún.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n á sì sọ ohun tí wọ́n mọ̀ nípa ogún.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní òye díẹ̀ nípa ogún jíjẹ́.

Step 2: Ìtumọ̀ Ogún

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àlàyé ìtumọ̀ ogún, yóò sì tọ́ka sí àwọn ohun tí a lè jogún.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sí àlàyé olùkọ́, wọ́n á sì béèrè ìbéèrè fún àlàyé síwájú.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìtumọ̀ ogún àti ohun tí a lè jogún.

Step 3: Ohun Tí A Ń Jogún àti Ìyàtọ̀ Ogún Ìyá àti Ogún Baba

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Elucidation/Comparison
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwòrán ohun tí a ń jogún hàn. Yóò sì ṣàlàyé ìyàtọ̀ láàrin ogún ìyá àti ogún baba pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwòrán, wọ́n á sì tẹ́tí sí ìyàtọ̀ tí olùkọ́ ṣe àlàyé.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ohun tí a ń jogún àti ìyàtọ̀ ogún ìyá àti ogún baba.

Step 4: Ọ̀nà Pín Ogún àti Àwọn Tó Ní Ẹ̀tọ́ Sí Ogún

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Listing
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àwọn ọ̀nà pínpín ogún (ìbílẹ̀, òfin, ìwé-ẹ̀rí Ikú). Yóò sì mẹ́nu ba àwọn tó ní ẹ̀tọ́ sí ogún.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn kókó pàtàkì sílẹ̀, wọ́n á sì sọ àwọn tó ní ẹ̀tọ́ sí ogún tí wọ́n mọ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ọ̀nà pínpín ogún àti àwọn tó ní ẹ̀tọ́ sí ogún.

Step 5: Wàhálà Ogún Pínpín àti Ètò Ogún Pínpín Ní Kóòtù

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Discussion/Illustration
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àwọn wàhálà tó lè dìde nínú pínpín ogún, yóò sì fi fídíò tàbí àpẹẹrẹ ètò ogún pínpín ní kóòtù hàn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí, wọ́n á sì wo fídíò náà. Wọ́n á sì sọ àwọn wàhálà tí wọ́n ti gbọ́ tàbí tí wọ́n mọ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn wàhálà ogún pínpín àti ètò ogún pínpín ní kóòtù.

Step 6: Eré-oníṣe

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Role-play
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ akẹ́kọ̀ọ́ sọ́nà láti ṣe eré-oníṣe lórí bí ogún ṣe ń pín láàrin àwọn ẹbí.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kópa nínú eré-oníṣe pínpín ogún.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nlo ohun tí wọ́n ti kọ́ nípa ogún jíjẹ́.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

Kí ni ogún jíjẹ́?
Darúkọ ohun mẹ́ta tí a lè jogún.
Ṣe àlàyé ìyàtọ̀ láàrin ogún ìyá àti ogún baba.
Ta ni àwọn tó ní ẹ̀tọ́ sí ogún ní Yorùbá?
Mẹ́nu ba wàhálà méjì tó lè dide nínú pínpín ogún.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Summarizing
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àkópọ̀ kókó ẹ̀kọ́ náà, yóò sì tẹnu mọ́ pàtàkì mímọ̀ nípa ètò ogún jíjẹ́.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sí àkópọ̀ olùkọ́.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rí àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà, wọ́n sì lóye pàtàkì rẹ̀.

Lesson Keywords

Ogún jíjẹ́ – The act or system of inheriting property.
Ajogún – Heir(s) or inheritor(s).
Wàhálà ogún – Inheritance dispute or problem.
Kóòtù – Court of law.
Àṣà Yorùbá – Yoruba culture.
Ohun ìní – Property or possession.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n bá tètè lóye, olùkọ́ lè fún wọn ní iṣẹ́-ṣíṣe láti ṣe ìwádìí lórí àwọn òfin ogún jíjẹ́ ní àwọn àṣà mìíràn ní Nàìjíríà. Fún àwọn tí wọ́n bá ní ìṣòro díẹ̀, olùkọ́ yóò tún ṣe àlàyé àwọn kókó pàtàkì, yóò sì fún wọn ní àpẹẹrẹ tó rọrùn láti lóye.

Note for teachers using this lesson plan

Olùkọ́ yẹ kí ó rí i dájú pé àwọn ohun èlò ìkọ́ni tó wà nílẹ̀ tó, pàápàá fídíò tàbí àwòrán. Olùkọ́ gbọ́dọ̀ jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kópa nínú ẹ̀kọ́ náà, kí wọ́n sì ní òmìnira láti béèrè ìbéèrè. Rí i dájú pé àwọn àlàyé rọrùn láti lóye, kí wọ́n sì bá ipele akẹ́kọ̀ọ́ mu.