Lesson Note on Èdè: Àròkô Alápèjúwe: Ìlapa Èrò àti Ètò Kókó for SSS 2

Class: Senior Secondary School 2 (SS2 / SSS2)
Term: 3rd Term
Week: 4
Age: 16 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba
Curriculum Theme: Èdè àti Àròkọ Yorùbá
Previous Lesson: Èdè: Òrò Àyálò: Okùnfà àti Ìlànà Àfojúyá àti Àfetíyá.
Topic: ÈDÈ: Àròkô Alápèjúwe
Subject Matter: Kókó ọ̀rọ̀ àròkô alápèjúwe, ìlapa èrò, ètò kókó, ìfáàrà, èdè tó yẹ fún àpèjúwe, ìkádìí, àpẹẹrẹ àkôlé bíi Ilé-Ìwé Mi, Títì Márosẹ̀ Èkó sí Ìbàdàn, Ọ̀gá Yorùbá Mi.

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

• Ṣàlàyé ohun tí àròkô alápèjúwe jẹ́.
• Ṣàlàyé àwọn kókó ọ̀rọ̀ pàtàkì nínú àròkô alápèjúwe.
• Ṣe àlàyé bí a ṣe ń ṣe ìlapa èrò àti ètò kókó fún àròkô alápèjúwe.

Affective Domain:

• Fi ìfẹ́ hàn sí kíkọ àròkô alápèjúwe.
• Mọ ìyàtọ̀ láàárín èdè àpèjúwe àti èdè mìíràn.

Psychomotor Domain:

• Ṣe ìlapa èrò tó péye fún àròkô alápèjúwe kan.
• Kọ àròkô alápèjúwe tó tẹ̀lé ìlapa èrò àti ètò kíkọ tó yẹ.

Social Domain:

• Múra sílẹ̀ láti pín àròkô wọn pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ẹlẹgbẹ́ wọn.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• Senior Secondary Schools Education Curriculum
• State Unified Scheme of Work
• Alawiye fun SSS 2 – Ìwé Kíkà àti Ìkọ̀wé Yorùbá
• https://www.education.gov.ng/
• https://waeconline.org.ng/

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Pátákó ìkọ̀wé (Whiteboard/Blackboard)
• Kádíbọ́ọ̀dù àpèjúwe títì márosẹ̀ (Cardboard illustrating a highway)
• Àpẹẹrẹ àròkô alápèjúwe (Examples of descriptive essays)

Rationale for the Lesson

Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó máa ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti ní agbára láti fi ọgbọ́n àti èdè tó yẹ ṣàlàyé ohun tí wọ́n rí tàbí tí wọ́n gbọ́. Ó tún jẹ́ ọ̀nà kan láti mú kí wọ́n mọ bí wọ́n ṣe lè kọ àròkô tó yanilẹ́nu nínú ìdánwò àti ìgbésí ayé wọn.

Prerequisite/Previous Knowledge

Pupils are expected to have a general understanding of essay writing and basic Yoruba grammar.

Lesson Content/Board Summary

ÈDÈ: Àròkô Alápèjúwe

Kí ni Àròkô Alápèjúwe?

Àròkô alápèjúwe jẹ́ irú àròkô kan tí a fi ń ṣàlàyé tàbí fi ọ̀rọ̀ wé ohun kan, ènìyàn kan, ibi kan, tàbí ìṣẹ̀lẹ̀ kan lọ́nà tí ó mú kí olùkàwé rí i gẹ́gẹ́ bí ẹni pé ó wà níbẹ̀. Ó máa ń lo èdè tó lágbára, àwòrán ọ̀rọ̀, àti àwọn àpèjúwe oríṣiríṣi láti mú kí àlàyé náà yé ni dáadáa.

Àwọn Kókó Ọ̀rọ̀ Pàtàkì Nínú Àròkô Alápèjúwe

Kókó ọ̀rọ̀ àròkô alápèjúwe ní àwọn ànímọ́ kan tí ó máa ń jẹ́ kí ó yàtọ̀ sí àròkô mìíràn. Àwọn wọ̀nyí ni:

• Àlàyé Tó Péye: Ó gbọ́dọ̀ ṣàlàyé ohun tí wọ́n ń sọ nípa rẹ̀ lọ́nà tó péye, tí kò ní fi yèyé kankan sílẹ̀.
• Àwòrán Ọ̀rọ̀: Lílò àwọn ọ̀rọ̀ àti gbólóhùn tí ó lè yàwòrán ohun tí a ń ṣàlàyé sí lọ́kàn olùkàwé.
• Èdè Tó Lágbára: Lílò àwọn ọ̀rọ̀-ìṣe àti àwọn ọ̀rọ̀-àpèjúwe tó lágbára láti fi hàn bí ohun náà ṣe rí.
• Ìṣọwọ́gbàwé: Bóyá a ń ṣàlàyé pẹ̀lú ìṣọwọ́gbàwé kan tàbí a kò fi ọ̀rọ̀ wé ohun kan.

Ìlapa Èrò àti Ètò Kókó Àròkô Alápèjúwe

Ṣíṣe ìlapa èrò àti ètò kókó ṣe pàtàkì kí a tó bẹ̀rẹ̀ sí kọ àròkô alápèjúwe. Ó máa ń ran akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti mọ ohun tí yóò kọ àti bí yóò ṣe tò ó lẹ́sẹẹsẹ.

Ìlapa Èrò: Èyí ni gbígbèrò àti kíkọ gbogbo èrò àti àwọn kókó tí ó wá sí ọkàn nípa àkôlé náà sílẹ̀ láìsí ètò kan pàtó ní ìbẹ̀rẹ̀.

Ètò Kókó: Lẹ́hìn ìlapa èrò, a ó wá ṣètò àwọn kókó wọ̀nyí sí àwọn apá pàtàkì mẹ́ta:

• Ìfáàrà (Introduction): Níhìn-ín ni a ti máa ń ṣí àkôlé náà sílẹ̀, tí a sì máa ń sọ kókó ohun tí a fẹ́ ṣàlàyé nípa rẹ̀.
• Àárín Ọ̀rọ̀ (Body): Apá yìí ni a ti máa ń ṣàlàyé gbogbo àwọn kókó tí a ti gbèrò. Kókó kọ̀ọ̀kan gbọ́dọ̀ ní ìpínrọ̀ tirẹ̀.
• Ìkádìí (Conclusion): Níhìn-ín ni a ti máa ń parí àròkô náà, tí a sì máa ń ṣe àkópọ̀ àwọn kókó pàtàkì tàbí kí a fúnni ní èrò tiwa.

Àwọn Àpẹẹrẹ Àkôlé fún Àròkô Alápèjúwe

Àwọn àkôlé wọ̀nyí lè jẹ́ àwọn ohun tí a lè ṣàlàyé rẹ̀ lọ́nà tó péye:

• Ilé-Ìwé Mi
• Títì Márosẹ̀ Èkó sí Ìbàdàn
• Ọ̀gá Yorùbá Mi
• Ọjà Tí Mo Fẹ́ràn Jù Lọ
• Ọjọ́ Ìbí Mi
• Àgbègbè Tí Mo Ngbé

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò béèrè nípa ẹ̀kọ́ tí wọ́n kọ́ ní ìgbà tó kọjá, yóò sì ṣí ẹ̀kọ́ tuntun sílẹ̀.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dá olùkọ́ lóhùn, yóò sì tẹtí sí i.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ibi tí a ti bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ tuntun.

Step 2: Ìtumọ̀ Àròkô Alápèjúwe

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí àròkô alápèjúwe jẹ́, yóò sì fún wọn ní àpẹẹrẹ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹtí, yóò sì kọ àlàyé náà sílẹ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ìtumọ̀ àròkô alápèjúwe.

Step 3: Kókó Ọ̀rọ̀ àti Ìlapa Èrò

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Guided Discovery/Brainstorming
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí a ṣe ń ṣe ìlapa èrò àti bí a ṣe ń mú àwọn kókó ọ̀rọ̀ jáde fún àròkô alápèjúwe.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kópa nínú ìlapa èrò, yóò sì kọ àwọn kókó ọ̀rọ̀ sílẹ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ bí a ṣe ń ṣe ìlapa èrò àti yíyan kókó ọ̀rọ̀.

Step 4: Ètò Kíkọ Àròkô Alápèjúwe

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Demonstration
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ètò kíkọ àròkô alápèjúwe (ìfáàrà, àárín ọ̀rọ̀, ìkádìí) pẹ̀lú àpẹẹrẹ.
Pupils’ Activity: