Lesson Note on Èdè: Àtúnyẹ̀wò Àròkô Ajẹ́mọ̀-Ìsípayá: Ìlànà àti Àtúntò Afọ̀ for SSS 2

Class: Senior Secondary School 2 (SS2 / SSS 2)
Term: 3rd Term
Week: 1
Age: 16 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba
Curriculum Theme: Èdè àti Ìwé Kíkọ
Previous Lesson: .
Topic: ÈDÈ: Àtúnyêwò Àròkô Ajçmö-ìsípayá
Subject Matter: Ìlànà èrò àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá, àkôlé, ìfáàrà, kókó àròkô, àgbálôgbábọ̀, àtúntò ìpín afọ̀, kíkó àròkô lórí àkôlé bíi òjà omi ìwé-ìròyìn ààwẹ̀, ìmúlò ìlapa èrò

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Pátákó ìkọ̀wé (whiteboard/blackboard)
• Àpẹẹrẹ àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá (examples of expository essays)
• Ìwé iṣẹ́ (exercise books)

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí yóò ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti ní òye púpọ̀ síi nípa àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá. Yóò tún mú wọn làákàyè láti kọ àròkô tí ó dúró dáadáa ní èdè Yoruba.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti ní ìmọ̀ díẹ̀ nípa oríṣi àròkô àti ìlànà kíkọ àròkô ní gbogbogbòò.

Lesson Content/Board Summary

Àtúnyêwò Àròkô Ajçmö-ìsípayá

Ìmọ̀ nípa Àròkô Ajẹ́mọ̀-ìsípayá

Àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá jẹ́ irúfẹ́ àròkô tí ó máa ń ṣàlàyé tàbí fi nǹkan hàn síta fún àwọn ènìyàn láti ní òye rẹ̀ dáadáa. Kì í ṣe ìtàn sísọ, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe fífúnni ní ìmọ̀ràn tàbí gbígbani níyànjú. Ó kan ṣàlàyé òtítọ́ nìkan.

Ìlànà Kíkọ Àròkô Ajẹ́mọ̀-ìsípayá

Àwọn ìlànà wọ̀nyí ṣe pàtàkì láti kọ àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá tí ó dára:

• Àkọlé: Ó gbọ́dọ̀ tọ́ka sí ohun tí àròkô náà dá lé, ó sì gbọ́dọ̀ jẹ́ èyí tí ó lè fa àfiyèsí.
• Ìfáàrà: Ìpín afọ̀ àkọ́kọ́ tí ó máa ń fa àfiyèsí olùkàwé sí kókó àròkô. Ó máa ń ṣàfihàn kókó pàtàkì tí a fẹ́ sọ nípa rẹ̀.
• Kókó Àròkô: Àwọn ìpín afọ̀ tí ó wà láàrin ìfáàrà àti àgbálọ́gbádọ̀. Níhìn-ín ni a ti ń ṣàlàyé kókó àròkô náà ní kíkún, a sì máa ń fúnni ní àlàyé àti àwọn àpẹẹrẹ.
• Àgbálọ́gbádọ̀: Ìparí àròkô tí ó máa ń tún sọ kókó pàtàkì tí wọ́n ti sọ tẹ́lẹ̀ láì tún fi ọ̀rọ̀ tuntun kún un. Ó máa ń fi àròkô náà parí lọ́nà tí ó yẹ.

Ìlapa Èrò (Outlining/Brainstorming)

Ìlapa èrò túmọ̀ sí gbígbé àwọn èrò jáde lórí kókó àròkô kí a tó bẹ̀rẹ̀ sí kọ ọ́. Ó máa ń ran akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti tò èrò rẹ̀ dáadáa kí àròkô náà má bàa dàrú, ó sì máa ń jẹ́ kí àròkô náà ní ìṣètò tí ó tọ́.

Àpẹẹrẹ Àkọlé Àròkô Ajẹ́mọ̀-ìsípayá

• Òjà
• Omi
• Ìwé-ìròyìn
• Ààwẹ̀
• Àwọn Ìṣòro Tí Kònífàá Ìdàgbàsókè Ní Ilẹ̀ Wa
• Bí A Ṣe Lè Mú Ẹ̀kọ́ Dára Síi Ní Ilé-ìwé Wa

Àtúntò Ìpín Afọ̀

Èyí túmọ̀ sí gbígbé àwọn ìpín afọ̀ tí ó ti dàrú padà sí ipò tí ó tọ́ kí ìtumọ̀ rẹ̀ lè hàn kedere. Ó ṣe pàtàkì nínú kíkọ àròkô kí àwọn ìpín afọ̀ lè tẹ̀lé ara wọn lọ́nà tí ó yẹ, láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Set Induction

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì tún ran wọn létí àwọn ẹ̀kọ́ tí wọ́n ti kọ́ nípa oríṣi àròkô tẹ́lẹ̀. Yóò sọ fún wọn pé wọn yóò tún ṣàtúnyẹwò àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá lónìí.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìkíni olùkọ́, wọn yóò sì tún rántí àwọn ẹ̀kọ́ tí wọ́n ti kọ́ tẹ́lẹ̀ nípa àròkô.

Learning Point: Mímú ẹ̀kọ́ tuntun bọ́ sí orí ẹ̀kọ́ àtijọ́.

Step 2: Ìgbéjáde Àròkô Ajẹ́mọ̀-ìsípayá

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Explanation

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá jẹ́ àti àwọn ànímọ́ rẹ̀. Yóò fi àpẹẹrẹ àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá hàn wọ́n lórí pátákó.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀ dáadáa, wọn yóò sì béèrè ibi tí kò yé wọn nípa ìtumọ̀ àti ànímọ́ àròkô náà.

Learning Point: Òye nípa ìtumọ̀ àti ànímọ́ àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá.

Step 3: Ìfọ̀rọ̀wérọ̀ Lórí Ìlànà Kíkọ Àròkô

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Discussion/Illustration

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún ṣàlàyé àwọn ìlànà kíkọ àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá bíi àkọlé, ìfáàrà, kókó àròkô, àti àgbálọ́gbádọ̀. Yóò fún wọn ní àlàyé kíkún lórí apá kọ̀ọ̀kan.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn kókó pàtàkì sílẹ̀, wọn yóò sì dá sí ìfọ̀rọ̀wérọ̀ náà nípa bí apá kọ̀ọ̀kan ṣe ṣe pàtàkì tó.

Learning Point: Mímọ àwọn apá pàtàkì nínú àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá àti ìlò wọn.

Step 4: Ìṣàfihàn Ìlapa Èrò

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Demonstration

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìlapa èrò àti bí a ṣe ń lo ó láti tò èrò lórí àkọlé àròkô kan. Yóò fún wọn ní àpẹẹrẹ ìlapa èrò lórí àkọlé “Omi” lórí pátákó.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọn yóò sì fi ọwọ́ sowọ́ pọ̀ láti ṣe ìlapa èrò lórí àkọlé mìíràn tí olùkọ́ bá fún wọn.

Learning Point: Òye nípa ìlapa èrò àti ìlò rẹ̀ fún ìṣètò àròkô.

Step 5: Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Kíkọ Àròkô

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Guidance/Practice

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ akẹ́kọ̀ọ́ sọ́nà láti bẹ̀rẹ̀ sí kọ ìfáàrà àti kókó àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá lórí àkọlé tí a ti ṣe ìlapa èrò rẹ̀. Yóò fi ìlànà ìkọ̀wé hàn wọ́n lórí pátákó.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ sí kọ àròkô wọn nípa lílo ìlapa èrò tí wọ́n ti ṣe, pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà olùkọ́.

Learning Point: Ìmúṣe ẹ̀kọ́ tí wọ́n ti kọ́ sí iṣẹ́ nípa kíkọ àròkô.

Step 6: Àtúntò Ìpín Afọ̀

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Problem Solving

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àtúntò ìpín afọ̀, yóò sì fún wọn ní àpẹẹrẹ àwọn ìpín afọ̀ tí ó ti dàrú láti tún tò. Yóò fi hàn wọ́n bí a ṣe ń ṣe é ní ìgbésẹ̀-ìgbésẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọn yóò sì gbìyànjú láti tún àwọn ìpín afọ̀ tí ó ti dàrú náà tò sí ipò tí ó tọ́.

Learning Point: Mímọ bí a ṣe ń tún àwọn ìpín afọ̀ tò láti mú ìtumọ̀ hàn kedere.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá?
2. Darúkọ àwọn apá mẹ́rin pàtàkì nínú àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá.
3. Ṣàlàyé ìlapa èrò.
4. Kí ló dé tí àtúntò ìpín afọ̀ ṣe pàtàkì?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes

Teaching Skill: Summarization

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún ṣàtúnyẹwò àwọn kókó pàtàkì tí wọ́n ti kọ́ lónìí nípa àròkô ajẹ́mọ̀-ìsípayá. Yóò sì fún wọn ní iṣẹ́ àṣekúdálẹ̀ láti kọ àròkô lórí àkọlé kan.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sí àt