Class: Junior Secondary School 3 (JSS 3 / JS3)
Term: 3rd Term
Week: 9
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language L2
Curriculum Theme: Èdè
Previous Lesson: Àròkọ Kíkó and Writing Steps.
Topic: ÈDÈ
Subject Matter: Ìsòrí ọ̀rọ̀, ọ̀rọ̀-orúkọ, arọ́pò-orúkọ, arọ́pò afarahẹ, ọ̀rọ̀-ìṣe, ọ̀rọ̀-àpèjúwe, ọ̀rọ̀-apólé, ọ̀rọ̀-atọ́kùn, ọ̀rọ̀-àsopọ̀

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

Ṣàlàyé ìtumọ̀ ìsòrí ọ̀rọ̀ ní èdè Yorùbá.
Dá àwọn ìsòrí ọ̀rọ̀ tó yàtọ̀ mọ̀ nínú gbólóhùn.
Pín àwọn ọ̀rọ̀ sí ìsòrí wọn tó tọ́.

Affective Domain:

Fi ojú-ìwòye pàtàkì wo gbígbọ́ àti mímọ̀ ìsòrí ọ̀rọ̀.
Mọyì ipa tí ìsòrí ọ̀rọ̀ kó nínú gbólóhùn tó tọ́.

Psychomotor Domain:

Lo ọ̀rọ̀-orúkọ, arọ́pò-orúkọ, ọ̀rọ̀-ìṣe, ọ̀rọ̀-àpèjúwe, ọ̀rọ̀-apólé, ọ̀rọ̀-atọ́kùn àti ọ̀rọ̀-àsopọ̀ nínú gbólóhùn tó tọ́.
Kọ àwọn gbólóhùn tí ó ní àwọn ìsòrí ọ̀rọ̀ tó yàtọ̀.

Kópa nínú ìjíròrò lórí ìsòrí ọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ wọn.
Fi àwọn ìsòrí ọ̀rọ̀ ṣiṣẹ́ láti bá àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀ dáadáa.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

9 Years Basic Education Curriculum
State Unified Scheme of Work
Ìwé-kíkà Yorùbá fún JSS 3
Yorùbá Textbook for Junior Secondary Schools Book 3

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

Yoruba textbook
Grammar chart
Word cards
Sentence strips

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó máa ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti mọ bí wọ́n ṣe ń lo àwọn ọ̀rọ̀ dáadáa nínú gbólóhùn Yorùbá. Yóò tún ràn wọ́n lọ́wọ́ láti sọ àti kọ èdè Yorùbá láìsí àṣìṣe.

Prerequisite/Previous Knowledge

Pupils have basic knowledge of Yoruba sentence structure and can identify simple words.

Lesson Content/Board Summary

Ìsòrí Ọ̀rọ̀ ní Èdè Yorùbá

Ìsòrí Ọ̀rọ̀

Ìsòrí ọ̀rọ̀ ni bí a ṣe pín àwọn ọ̀rọ̀ sí àwọn ẹgbẹ́-ẹgbẹ́ nípa iṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe nínú gbólóhùn. Ó ṣe pàtàkì láti mọ àwọn ìsòrí wọ̀nyí láti lè sọ àti kọ èdè Yorùbá dáadáa.

Ọ̀rọ̀-orúkọ

Ọ̀rọ̀-orúkọ ni ọ̀rọ̀ tí a fi ń tọ́ka sí orúkọ ènìyàn, ẹranko, ohun tàbí ibi kan. Ó lè jẹ́ orúkọ àpèjẹ́ tàbí orúkọ àkànlò.

Àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀-orúkọ:

Ènìyàn: Dúró, Ọlá, bàbá, ìyá, olùkọ́
Ẹranko: ajá, ẹlẹ́dẹ̀, akùkọ, eku
Ohun: ìwé, tábìlì, bọ́ọ̀lù, aṣọ
Ibi: Ilé-ìwé, Ìbàdàn, ọjà, oko

Arọ́pò-orúkọ

Arọ́pò-orúkọ ni ọ̀rọ̀ tí ó máa ń rọ́pò ọ̀rọ̀-orúkọ nínú gbólóhùn. A máa ń lò ó láti yẹra fún mímú ọ̀rọ̀-orúkọ kan náà padà. Arọ́pò afarahẹ jẹ́ ọ̀kan lára arọ́pò-orúkọ tí ó máa ń fi nǹkan hàn.

Àwọn àpẹẹrẹ arọ́pò-orúkọ:

Èmi, ìwọ, òun, àwa, ẹ̀yin, àwọn
Arọ́pò afarahẹ: èyí, ìyẹn, àwọn wọ̀nyí, àwọn wọ̀nyẹn

Ọ̀rọ̀-ìṣe

Ọ̀rọ̀-ìṣe ni ọ̀rọ̀ tí ó máa ń sọ iṣẹ́ tí àwọn ènìyàn tàbí nǹkan ń ṣe, tàbí ipò tí wọ́n wà.

Àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀-ìṣe:

Jẹ, lọ, wá, sùn, rìn, kọ́, gbà, fò

Ọ̀rọ̀-àpèjúwe

Ọ̀rọ̀-àpèjúwe ni ọ̀rọ̀ tí ó máa ń ṣàpèjúwe tàbí ṣàlàyé nípa ọ̀rọ̀-orúkọ tàbí arọ́pò-orúkọ. Ó máa ń fún wa ní àlàyé síwájú sí i nípa àwọn wọ̀nyí.

Àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀-àpèjúwe:

Dúdú, funfun, pupa, gíga, kúkúrú, tóbí, kékeré, dáadáa, burúkú

Ọ̀rọ̀-apólé

Ọ̀rọ̀-apólé ni ọ̀rọ̀ tí ó máa ń ṣàlàyé nípa ọ̀rọ̀-ìṣe, ọ̀rọ̀-àpèjúwe tàbí ọ̀rọ̀-apólé mìíràn. Ó máa ń sọ bí, níbo, ìgbà wo, tàbí ìwọ̀n wo ni iṣẹ́ kan ti ṣẹlẹ̀.

Àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀-apólé:

Yára, díẹ̀díẹ̀, nìṣó, dáadáa, kankan, lọ́jọ́ojúmọ́

Ọ̀rọ̀-atọ́kùn

Ọ̀rọ̀-atọ́kùn ni ọ̀rọ̀ tí ó máa ń fi ìbáṣepọ̀ hàn láàárín ọ̀rọ̀-orúkọ tàbí arọ́pò-orúkọ àti ọ̀rọ̀ mìíràn nínú gbólóhùn. Ó máa ń fi ipò, ìtọ́sọ́nà tàbí àkókò hàn.

Àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀-atọ́kùn:

Ní, sí, láti, pẹ̀lú, fún, lórí, lábẹ́

Ọ̀rọ̀-àsopọ̀

Ọ̀rọ̀-àsopọ̀ ni ọ̀rọ̀ tí ó máa ń so àwọn ọ̀rọ̀, àwọn gbólóhùn tàbí àwọn àbùkù gbólóhùn pọ̀.

Àwọn àpẹẹrẹ ọ̀rọ̀-àsopọ̀:

Àti, tàbí, ṣùgbọ́n, nítorí, bí, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ náà pẹ̀lú gbólóhùn kan, yóò sì bi àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti dá àwọn ọ̀rọ̀ kan mọ̀ nínú gbólóhùn náà.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbìyànjú láti dá àwọn ọ̀rọ̀ kan mọ̀ nínú gbólóhùn tí olùkọ́ fún wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ̀ pé ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan ní iṣẹ́ tirẹ̀ nínú gbólóhùn.

Step 2: Ìṣàlàyé Ìsòrí Ọ̀rọ̀

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Ìṣàlàyé
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ ìsòrí ọ̀rọ̀ àti ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì láti mọ̀ wọ́n. Yóò sì kọ àwọn ìsòrí ọ̀rọ̀ wọ̀nyí sórí pátákó.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀ dáadáa, yóò sì kọ àwọn àkọsílẹ̀ sí ìwé wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ̀ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsòrí ọ̀rọ̀ ló wà.

Step 3: Ọ̀rọ̀-orúkọ àti Arọ́pò-orúkọ

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Ìtọ́sọ́nà
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé nípa ọ̀rọ̀-orúkọ àti arọ́pò-orúkọ, yóò sì fún wọn ní àpẹẹrẹ. Yóò tún ṣàlàyé arọ́pò afarahẹ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, yóò sì fún olùkọ́ ní àpẹẹrẹ.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ bí wọ́n ṣe ń dá ọ̀rọ̀-orúkọ àti arọ́pò-orúkọ mọ̀.

Step 4: Ọ̀rọ̀-ìṣe àti Ọ̀rọ̀-àpèjúwe

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Àpẹẹrẹ
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé nípa ọ̀rọ̀-ìṣe àti ọ̀rọ̀-àpèjúwe, yóò sì lo àwọn gbólóhùn láti fi wọ́n hàn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àpẹẹrẹ sílẹ̀, yóò sì gbìyànjú láti kọ àwọn gbólóhùn tirẹ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ bí wọ́n ṣe ń lo ọ̀rọ̀-ìṣe àti ọ̀rọ̀-àpèjúwe.

Step 5: Ọ̀rọ̀-apólé àti Ọ̀rọ̀-atọ́kùn

Time: 6 minutes
Teaching Skill: Àkàwé
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé nípa ọ̀rọ̀-apólé àti ọ̀rọ̀-atọ́kùn, yóò sì fi ìyàtọ̀ láàárín wọn hàn pẹ̀lú àpẹẹrẹ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò béèrè ìbéèrè, yóò sì dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ bí wọ́n ṣe ń lo ọ̀rọ̀-apólé àti ọ̀rọ̀-atọ́kùn.

Step 6: Ọ̀rọ̀-àsopọ̀

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Ìwéwèé
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn gbólóhùn méjì sí pátákó, yóò sì fi hàn bí ọ̀rọ̀-àsopọ̀ ṣe ń so wọ́n pọ̀.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ̀ bí wọ́n ṣe ń so àwọn gbólóhùn pọ̀ pẹ̀lú ọ̀rọ̀-àsopọ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ ipa tí ọ̀rọ̀-àsopọ̀ kó nínú èdè.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

Kí ni ìsòrí ọ̀rọ̀?
Fún àwọn àpẹẹrẹ méjì ti ọ̀rọ̀-orúkọ.
Kí ni iṣẹ́ ọ̀rọ̀-ìṣe nínú gbólóhùn?
Lo ọ̀rọ̀-àpèjúwe kan láti ṣàlàyé nǹkan kan.
Sọ ìyàtọ̀ láàárín ọ̀rọ̀-atọ́kùn àti ọ̀rọ̀-àsopọ̀.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Ìparí
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà, yóò sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní iṣẹ́ àṣàyàn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ iṣẹ́ àṣàyàn sílẹ̀, yóò sì bèèrè ìbéèrè tí wọ́n bá ní.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò rántí àwọn kókó pàtàkì ẹ̀kọ́ náà.

Lesson Keywords

Ìsòrí ọ̀rọ̀ – Word classes
Ọ̀rọ̀-orúkọ – Noun
Arọ́pò-orúkọ – Pronoun
Arọ́pò afarahẹ – Demonstrative pronoun
Ọ̀rọ̀-ìṣe – Verb
Ọ̀rọ̀-àpèjúwe – Adjective
Ọ̀rọ̀-apólé – Adverb
Ọ̀rọ̀-atọ́kùn – Preposition
Ọ̀rọ̀-àsopọ̀ – Conjunction

Differentiation

For pupils who grasp concepts quickly, the teacher will encourage them to create complex sentences using multiple word classes. For those who need more support, the teacher will provide simplified sentences and additional examples, focusing on one word class at a time.

Note for teachers using this lesson plan

Teachers should ensure that pupils actively participate in identifying and using different word classes. Encourage them to create their own sentences to reinforce understanding. Use visual aids like charts and flashcards to make the lesson more interactive and memorable.