Class: Junior Secondary School 3 (JSS 3 / JS3)
Term: 3rd Term
Week: 1
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language L2
Curriculum Theme: Àṣà
Previous Lesson: Òǹkà Ọ̀dúnrún Dé Irinwó.
Topic: ÀṢÀ
Subject Matter: Ìṣẹ̀dálẹ̀ Yorùbá láti ọdọ Odùduwà, àwọn ìtòlẹ́sẹẹsẹ tí ó jẹ́ ti Yorùbá, orúkọ àwọn ọmọ Odùduwà, ìtànkálẹ̀ àwọn ọmọ Yorùbá

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

Ṣe àlàyé ìṣẹ̀dálẹ̀ àwọn Yorùbá.
Darúkọ àwọn ọmọ Odùduwà.
Ṣe àlàyé bí àwọn Yorùbá ṣe tàn kálẹ̀.

Affective Domain:

Fi ọwọ́ fún àṣà àti ìtàn Yorùbá.
Mọyì ìtàn ìpilẹ̀ṣẹ̀ Yorùbá.

Psychomotor Domain:

Fi àwòrán ṣàfihàn bí àwọn Yorùbá ṣe tàn kálẹ̀.
Recite orúkọ àwọn ọmọ Odùduwà.

Jiroro lórí bí a ṣe lè dáàbò bo ìtàn àṣà Yorùbá.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

9 Years Basic Education Curriculum
State Unified Scheme of Work
Ìwé Èdè Yorùbá fún Ilé-ìwé JSS3

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

Map of Africa
Map of Yoruba land
History chart
Yoruba cultural text

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀ àti ìtànkálẹ̀ àwọn Yorùbá. Èyí yóò ràn wọ́n lọ́wọ́ láti ní òye tó jinlẹ̀ nípa àṣà àti ìtàn ìran wọn.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti ní ìmọ̀ díẹ̀ nípa àṣà àti ìtàn Yorùbá ní àwọn àkókò tẹ́lẹ̀.

Lesson Content/Board Summary

ÀṢÀ: ÌṢẸ̀DÁLẸ̀ ÀTI ÌTÀNKÁLẸ̀ ÀWỌN YORÙBÁ

Ìtumọ̀ Àṣà

Àṣà jẹ́ gbogbo ìwà, ìṣe, èdè, ìgbàgbọ́, ìgbésí ayé, ìwúwo, àwọn ohun èlò àti ètò tí ìran kan fi ń dá ara rẹ̀ mọ̀ yàtọ̀ sí àwọn ìran míràn.

Ìṣẹ̀dálẹ̀ Àwọn Yorùbá

Ìtàn ìṣẹ̀dálẹ̀ Yorùbá bẹ̀rẹ̀ láti Ilé-Ifẹ̀, èyí tí a gbà pé ó jẹ́ ibi tí gbogbo ayé ti bẹ̀rẹ̀. Odùduwà ni a mọ̀ sí baba ńlá àwọn Yorùbá, tí ó sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run wá sí Ilé-Ifẹ̀ pẹ̀lú àpò ilẹ̀ àti àkùkọ. Ó dá Ilé-Ifẹ̀ sílẹ̀, láti ibẹ̀ ni àwọn ọmọ rẹ̀ tàn kálẹ̀ sí àwọn ilẹ̀ Yorùbá míràn.

Odùduwà àti Àwọn Ọmọ Rẹ̀

Odùduwà ní àwọn ọmọ méje tí wọ́n jẹ́ gbòǹgbò àwọn ìlú Yorùbá pàtàkì. Àwọn ọmọ wọ̀nyí ni wọ́n di olórí àwọn ìjọba kọ̀ọ̀kan.

Àwọn ọmọ Odùduwà ni:

Ọ̀ràngún (baba ńlá àwọn Ọba Ọ̀yọ́)
Onísàbẹ́ (baba ńlá àwọn Ọba Sábẹ́)
Ọba Ìkẹ́tú (baba ńlá àwọn Ọba Kétu)
Ọba Bìní (baba ńlá àwọn Ọba Bìní)
Ọba Àpò (baba ńlá àwọn Ọba Owú)
Ọba Àlákétu (baba ńlá àwọn Ọba Kétu)
Ọba Èwí (baba ńlá àwọn Ọba Àdó)

Ìtànkálẹ̀ Àwọn Yorùbá

Láti Ilé-Ifẹ̀ ni àwọn ọmọ Odùduwà àti àwọn ọmọlẹ́yìn wọn ti tàn kálẹ̀ sí oríṣiríṣi agbègbè, tí wọ́n sì dá àwọn ìlú àti ìjọba tuntun sílẹ̀. Àwọn ìlú wọ̀nyí pẹ̀lú Ọ̀yọ́, Èkó, Ìbàdàn, Òṣogbo, Ìjẹ̀bú, Ẹ̀gbá, Ìjẹ̀ṣà, Ẹ̀kìtì, Àkókó àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Èyí ló fi hàn pé Ilé-Ifẹ̀ ni orísun gbogbo Yorùbá.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò tún ṣe àtúnyẹ̀wò ẹkọ́ tẹ́lẹ̀, yóò sì fi kókó ẹ̀kọ́ tuntun hàn wọ́n.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè, wọ́n yóò sì gbọ́ kókó ẹ̀kọ́ tuntun.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti múra sílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ tuntun.

Step 2: Ìtumọ̀ Àṣà

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Àlàyé
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àlàyé ìtumọ̀ àṣà sí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní kíkún.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ àlàyé náà, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti sọ ìtumọ̀ àṣà ní tiwọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ìtumọ̀ àṣà.

Step 3: Ìṣẹ̀dálẹ̀ Àwọn Yorùbá

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Ìtàn sísọ
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò sọ ìtàn ìṣẹ̀dálẹ̀ àwọn Yorùbá láti Ilé-Ifẹ̀ àti ipa tí Odùduwà kó.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa sí ìtàn náà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ nípa ìṣẹ̀dálẹ̀ àwọn Yorùbá.

Step 4: Odùduwà àti Àwọn Ọmọ Rẹ̀

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Àkàwé/Ìdámọ̀
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò darúkọ àwọn ọmọ Odùduwà méje tí wọ́n tẹ àwọn ìlú Yorùbá pàtàkì dó, yóò sì ṣàlàyé díẹ̀ nípa wọn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tọ́ka sí àwọn ọmọ náà, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti darúkọ wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn ọmọ Odùduwà.

Step 5: Ìtànkálẹ̀ Àwọn Yorùbá

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Ìfihàn/Àlàyé
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwòrán ilẹ̀ Yorùbá han àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì ṣàlàyé bí àwọn Yorùbá ṣe tàn kálẹ̀ láti Ilé-Ifẹ̀ sí àwọn agbègbè míràn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwòrán náà, wọ́n yóò sì tọ́ka sí àwọn agbègbè tí a mẹ́nu bà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní òye bí àwọn Yorùbá ṣe tàn kálẹ̀.

Step 6: Discussion and Review

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Ìfọ̀rọ̀wérọ̀
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti béèrè ìbéèrè, yóò sì dáhùn wọ́n. Yóò tún ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn kókó pàtàkì nínú ẹ̀kọ́.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò béèrè ìbéèrè, wọ́n yóò sì kópa nínú àtúnyẹ̀wò náà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fi hàn pé wọ́n ti gbọ́ ẹ̀kọ́ náà.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

Kí ni ìtumọ̀ àṣà?
Níbo ni ìṣẹ̀dálẹ̀ àwọn Yorùbá ti bẹ̀rẹ̀?
Darúkọ mẹ́ta nínú àwọn ọmọ Odùduwà.
Ṣe àlàyé nípa ìtànkálẹ̀ àwọn Yorùbá.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Àkópọ̀
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà, yóò sì fún wọn ní iṣẹ́ àṣekágbá.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ iṣẹ́ àṣekágbá náà sílẹ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ohun tí wọ́n kọ́ àti ohun tí wọ́n ní láti ṣe nílé.

Lesson Keywords

Àṣà – Gbogbo ìwà, ìṣe, èdè, àti ìgbésí ayé ìran kan.
Odùduwà – Baba ńlá àwọn Yorùbá.
Ilé-Ifẹ̀ – Orísun ìpilẹ̀ṣẹ̀ àwọn Yorùbá.
Ìṣẹ̀dálẹ̀ – Ìpilẹ̀ṣẹ̀ tàbí bí nǹkan ṣe bẹ̀rẹ̀.
Ìtànkálẹ̀ – Bí nǹkan ṣe tàn kálẹ̀ sí oríṣiríṣi agbègbè.

Differentiation

The teacher will provide additional support for struggling learners by simplifying explanations and offering more examples. Advanced learners will be encouraged to research further into specific aspects of Yoruba history and present their findings.

Note for teachers using this lesson plan

Teachers should adapt this lesson plan to suit the specific needs and context of their pupils. Encourage active participation and use visual aids to make the lesson more engaging. Ensure proper pronunciation of Yoruba words and names.