Lesson Note on Ọ̀rọ̀ Apólé and Ọ̀rọ̀ Àpèjúwe for JSS 2

Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 11
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Èdè
Previous Lesson: Third Term Yoruba Examination.
Topic: ÈDÈ
Subject Matter: Ìsòrí ọ̀rọ̀, ọ̀rọ̀ apólé, ọ̀rọ̀ àpèjúwe, oríkì ọ̀rọ̀ apólé, iṣẹ́ tí ọ̀rọ̀ àpèjúwe ń ṣe nínú gbólóhùn, lílo ọ̀rọ̀ apólé àti àpèjúwe nínú gbólóhùn

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

• ṣàlàyé ohun tí ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe jẹ́.
• dá ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe mọ̀ nínú gbólóhùn.
• sọ iṣẹ́ tí ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe ń ṣe nínú gbólóhùn.

Affective Domain:

• nífẹ̀ẹ́ sí lílo ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe lọ́nà tó tọ́.
• gbà láti lo àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí láti mú ìjùmọ̀sọ̀rọ̀pọ̀ dára sí i.

Psychomotor Domain:

• lo ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe láti ṣàpèjúwe ìṣe àti orúkọ.
• kọ gbólóhùn tí ó ní ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe nínú.

Social Domain:

• kópa nínú ìjíròrò lórí lílo àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí.
• ṣe alákòóso pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ láti dán àwọn gbólóhùn wò.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 9 Years Basic Education Curriculum
• State Unified Scheme of Work
• Ìwé Yorùbá Titun fun Junior Secondary School 2
• https://www.yorubaforkids.com/adverbs-in-yoruba/
• https://www.yorubaforkids.com/adjectives-in-yoruba/

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Yoruba textbook
• Grammar chart
• Word cards
• Sentence strips

Rationale for the Lesson

Ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ bí wọ́n ṣe lè lo ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe láti ṣàlàyé àwọn nǹkan lọ́nà tó yé àti láti mú ìjùmọ̀sọ̀rọ̀pọ̀ wọn dára sí i. Ó ràn wọ́n lọ́wọ́ láti sọ̀rọ̀ tàbí kọ̀wé lọ́nà tó péye àti tí ó gbéṣẹ́.

Prerequisite/Previous Knowledge

Pupils have prior knowledge of basic parts of speech such as nouns and verbs.

Lesson Content/Board Summary

ÈDÈ: Ìsòrí Ọ̀rọ̀

Ọ̀rọ̀ Apólé (Adverb)

Ọ̀rọ̀ apólé ni ọ̀rọ̀ tí ń ṣàlàyé ìṣe tàbí ọ̀rọ̀ ìṣe. Ó tún lè ṣàlàyé ọ̀rọ̀ àpèjúwe tàbí ọ̀rọ̀ apólé mìíràn. Ó ń fihàn bí ìṣe ṣe wáyé, níbi tí ó ti wáyé, nígbà tí ó wáyé, tàbí ìwọ̀n rẹ̀.

Àwọn oríkì ọ̀rọ̀ apólé:

• Ọ̀rọ̀ apólé ìṣe (Adverb of Manner): Ó ń ṣàlàyé bí ìṣe ṣe wáyé. Àpẹẹrẹ: kánkán, díẹ̀díẹ̀, pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́.
• Ọ̀rọ̀ apólé àyè (Adverb of Place): Ó ń ṣàlàyé ibi tí ìṣe ti wáyé. Àpẹẹrẹ: níbẹ̀, níbí, lókè, nílẹ̀.
• Ọ̀rọ̀ apólé àkókò (Adverb of Time): Ó ń ṣàlàyé ìgbà tí ìṣe wáyé. Àpẹẹrẹ: lánàá, lónìí, lọ́la, nígbà kan.
• Ọ̀rọ̀ apólé ìwọ̀n (Adverb of Degree): Ó ń ṣàlàyé ìwọ̀n tàbí ìpele ìṣe. Àpẹẹrẹ: púpọ̀, díẹ̀, jù.

Àpẹẹrẹ lílo ọ̀rọ̀ apólé nínú gbólóhùn:

• Ó sáré kánkán. (Kánkán ṣàlàyé bí ó ṣe sáré.)
• Wọ́n wà níbẹ̀. (Níbẹ̀ ṣàlàyé ibi tí wọ́n wà.)
• Ó dé lánàá. (Lánàá ṣàlàyé ìgbà tí ó dé.)

Ọ̀rọ̀ Àpèjúwe (Adjective)

Ọ̀rọ̀ àpèjúwe ni ọ̀rọ̀ tí ń ṣàlàyé orúkọ tàbí àárọ́pò orúkọ. Ó ń fún wa ní ìwífún síwájú nípa orúkọ náà, bíi àwọ̀ rẹ̀, ìwọ̀n rẹ̀, ìrísí rẹ̀, tàbí bí ó ṣe rí.

Iṣẹ́ tí ọ̀rọ̀ àpèjúwe ń ṣe nínú gbólóhùn:

• Ṣíṣàlàyé Orúkọ: Ó ń ṣàlàyé àwọn ànímọ́ orúkọ. Àpẹẹrẹ: ilé ńlá, obìnrin rẹwà, ọkùnrin gagá.
• Fífi Ìwọ̀n Orúkọ Hàn: Ó ń fihàn iye tàbí ìwọ̀n orúkọ. Àpẹẹrẹ: egbéje owó, àwọn ènìyàn púpọ̀.
• Fífi Oríṣi Orúkọ Hàn: Ó ń fihàn irú orúkọ kan. Àpẹẹrẹ: aṣọ pupa, ọkọ̀ tuntun.

Àpẹẹrẹ lílo ọ̀rọ̀ àpèjúwe nínú gbólóhùn:

• Ó ní ọkọ̀ pupa. (Pupa ṣàlàyé irú ọkọ̀.)
• Ọmọdé kéré náà ti sùn. (Kéré ṣàlàyé ìwọ̀n ọmọdé.)
• Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mímọ́ ni wọ́n. (Mímọ́ ṣàlàyé irú akẹ́kọ̀ọ́.)

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Set Induction

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì tún ìkẹ́kọ̀ọ́ tó kọjá wò. Yóò wá ṣíwájú sí kókó ìkẹ́kọ̀ọ́ tuntun.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè olùkọ́, wọn yóò sì gbìyànjú láti so ohun tí wọ́n kọ́ tẹ́lẹ̀ mọ́ ohun tí wọ́n fẹ́ kọ́.

Learning Point: Ìkẹ́kọ̀ọ́ tuntun ti bẹ̀rẹ̀, ó sì ti so mọ́ ìmọ̀ ìṣáájú.

Step 2: Ìṣàlàyé Ọ̀rọ̀ Apólé

Time: 10 minutes

Teaching Skill: Explanation/Demonstration

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí ọ̀rọ̀ apólé jẹ́ àti oríkì rẹ̀ pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọn yóò sì béèrè ìbéèrè fún àlàyé síwájú.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ apólé.

Step 3: Ìjíròrò lórí Oríkì Ọ̀rọ̀ Apólé

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Discussion/Illustration

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé oríṣi ọ̀rọ̀ apólé pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ bíi “níbi”, “nígbà”, “lọ́nà”.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àlàyé àti àpẹẹrẹ sílẹ̀.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ oríṣi ọ̀rọ̀ apólé.

Step 4: Ìṣàlàyé Ọ̀rọ̀ Àpèjúwe

Time: 10 minutes

Teaching Skill: Explanation/Questioning

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ohun tí ọ̀rọ̀ àpèjúwe jẹ́ àti iṣẹ́ rẹ̀ nínú gbólóhùn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀, wọn yóò sì tún dá àwọn ọ̀rọ̀ àpèjúwe mọ̀ nínú àwọn gbólóhùn tí olùkọ́ yóò fún wọn.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ àpèjúwe.

Step 5: Ìjíròrò lórí Iṣẹ́ Ọ̀rọ̀ Àpèjúwe

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Elucidation/Interaction

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tẹnumọ́ iṣẹ́ tí ọ̀rọ̀ àpèjúwe ń ṣe bíi “ṣàlàyé orúkọ” tàbí “ìró orúkọ”.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kopa nínú ìjíròrò lórí àwọn iṣẹ́ wọ̀nyí.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ iṣẹ́ ọ̀rọ̀ àpèjúwe.

Step 6: Ìdánilójú àti Ìlò

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Practice/Application

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní àwọn gbólóhùn tí wọ́n á ti lo ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn gbólóhùn tirẹ̀ tí wọ́n ti lo àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ bí wọ́n ṣe lè lo ọ̀rọ̀ apólé àti ọ̀rọ̀ àpèjúwe.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni ọ̀rọ̀ apólé?
2. Sọ oríṣi ọ̀rọ̀ apólé méjì.
3. Kí ni ọ̀rọ̀ àpèjúwe?
4. S