Class: Junior Secondary School 3 (JSS 3 / JS3)
Term: 3rd Term
Week: 12
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language L2
Curriculum Theme: Èdè
Previous Lesson: Ìṣẹ́dá Ọ̀rọ̀-Orúkọ.
Topic: ÈDÈ
Subject Matter: Àròkọ kíkó, àlàyé lórí àròkọ kíkó, oríṣìíríṣìí àròkọ, ìgbésẹ̀ kíkó àròkọ, ìbẹ̀rẹ̀, arín àti ìparí àròkọ, pátákì àwọn ìgbésẹ̀ àròkọ

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

ṣe àlàyé kíkó àròkọ.
tọ́ka sí oríṣìíríṣìí àròkọ.
sọ àwọn ìgbésẹ̀ kíkó àròkọ.

Affective Domain:

mọ pátákì kíkó àròkọ pẹ̀lú ètò.

Psychomotor Domain:

mú àtòpọ̀ àròkọ sílẹ̀.
kó àròkọ kékeré kan.

fọwọ́ sowọ́ pọ̀ nínú ìjíròrò lórí àròkọ kíkó.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

9 Years Basic Education Curriculum
State Unified Scheme of Work
Àkójọpọ̀ Ìwé Àròkọ Yorùbá fún Ilé-ẹ̀kọ́ JSS 3
www.education.gov.ng
www.waeconline.org.ng

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

Àwọn àpẹẹrẹ àròkọ
Ìwé Yorùbá
Ìwé àkọsílẹ̀
Àtòpọ̀ àròkọ tó wà lórí àtẹ.

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí yóò ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti ní ìmọ̀ tó péye nípa bí wọ́n ṣe ń kọ àròkọ tó tọ́. Ó tún ṣe pàtàkì nítorí pé ó mú kí wọ́n lè fi èrò wọn hàn ní kíkọ sílẹ̀ lọ́nà tó múnádòfin.

Prerequisite/Previous Knowledge

Pupils have basic knowledge of writing sentences and short paragraphs in Yoruba.

Lesson Content/Board Summary

Àròkọ Kíkó

Kíkó Àròkọ

Kíkó àròkọ túmọ̀ sí gbígbé èrò kan tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ kalẹ̀ ní kíkọ sílẹ̀ lọ́nà tó tò léra, tó sì ní ìbẹ̀rẹ̀, arín àti ìparí tó péye. Ó jẹ́ ọ̀nà láti fi ìmọ̀ tàbí èrò hàn lórí kókó kan.

Oríṣìíríṣìí Àròkọ

Àwọn wọ̀nyí ni oríṣìíríṣìí àròkọ tí ó wà:

Àròkọ aláròyé (Narrative Essay) – Ìròyìn ìṣẹ̀lẹ̀.
Àròkọ alálàyé (Expository Essay) – Ṣíṣe àlàyé kókó kan.
Àròkọ alápèjúwe (Descriptive Essay) – Pípèjúwe ènìyàn, ohun, tàbí ibi.
Àròkọ alátúpalẹ̀ (Analytical Essay) – Ṣíṣe àtúpalẹ̀ àlàyé.
Àròkọ alábàwí (Argumentative/Persuasive Essay) – Gbígbé àlàyé jáde láti fi tan ènìyàn lójú.

Ìgbésẹ̀ Kíkó Àròkọ

Láti lè kó àròkọ tó péye, ó yẹ kí a tẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí:

Ìgbésẹ̀ Kìíní: Yíyan Kókó (Choosing a Topic) – Yan kókó tí ó nífà sí ọ.
Ìgbésẹ̀ Kejì: Ìwádìí àti Gbígbé Èrò Kalẹ̀ (Research and Brainstorming) – Kó àwọn èrò àti àlàyé jọ lórí kókó náà.
Ìgbésẹ̀ Kẹta: Mímú Àtòpọ̀ Sílẹ̀ (Creating an Outline) – Ṣètò bí o ṣe fẹ́ gbé èrò rẹ kalẹ̀, nígbà wo ni ìbẹ̀rẹ̀, arín àti ìparí rẹ yóò bẹ̀rẹ̀.
Ìgbésẹ̀ Kẹrin: Kíkọ Ìbẹ̀rẹ̀ (Writing the Introduction) – Bẹ̀rẹ̀ àròkọ rẹ pẹ̀lú gbígbé kókó rẹ kalẹ̀ lẹ́ẹ̀kan.
Ìgbésẹ̀ Karùn-ún: Kíkọ Arín (Writing the Body Paragraphs) – Ṣàlàyé àwọn èrò rẹ ní kíkún nípa lílo àwọn ìpínrọ̀ tó yẹ.
Ìgbésẹ̀ Kẹfà: Kíkọ Ìparí (Writing the Conclusion) – Parí àròkọ rẹ nípa títún kókó rẹ sọ ní ọ̀nà mìíràn àti fífi èrò rẹ kún un.
Ìgbésẹ̀ Keje: Àtúnyẹ̀wò (Revising and Editing) – Kà á lẹ́ẹ̀kan sí i, kí o sì tún àwọn àṣìṣe ṣe.

Ìbẹ̀rẹ̀, Arín àti Ìparí Àròkọ

Ìbẹ̀rẹ̀ (Introduction): Èyí ni apá àkọ́kọ́ nínú àròkọ. Ó ní láti fa àfiyèsí olùkà, kí ó sì ṣàfihàn ohun tí àròkọ náà dá lé.
Arín (Body): Àwọn ìpínrọ̀ tó wà nínú arín àròkọ ni ó gbàgbé gbogbo àlàyé àti àwọn àpẹẹrẹ tí ó jẹ mọ́ kókó àròkọ náà. Ìpínrọ̀ kọ̀ọ̀kan ní èrò kan pàtó tí ó ń ṣàlàyé.
Ìparí (Conclusion): Ìparí ni ó ń parí àròkọ náà. Ó ń tún kókó àròkọ sọ ní ọ̀nà mìíràn, ó sì ń fi èrò olùkọ̀wé kún un láti fi mú un parí.

Pátákì Àwọn Ìgbésẹ̀ Kíkó Àròkọ

Títẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí ṣe pàtàkì nítorí pé ó:

Mú kí àròkọ ní ètò tó péye.
Ran olùkọ̀wé lọ́wọ́ láti fi èrò rẹ̀ hàn kedere.
Dín àwọn àṣìṣe kù nínú àròkọ.
Mú kí àròkọ jẹ́ èyí tí ó ní ìtumọ̀ àti tí ó lè yé olùkà.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ náà pẹ̀lú gbígbé ìbéèrè díẹ̀ jáde lórí bí wọ́n ṣe ń kọ lẹ́tà tàbí àwọn nǹkan mìíràn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n sì gbìyànjú láti so ó pọ̀ mọ́ ẹ̀kọ́ tuntun.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wà ní ìmúrasílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ tuntun.

Step 2: Àlàyé Nípa Kíkó Àròkọ

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Definition
Teacher’s Activity: Olùkọ́ ṣàlàyé àròkọ kíkó, ó sì fi àwọn àpẹẹrẹ hàn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tẹ́tí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n sì kọ àlàyé náà sílẹ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ìtumọ̀ àròkọ kíkó.

Step 3: Oríṣìíríṣìí Àròkọ

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Listing/Classification
Teacher’s Activity: Olùkọ́ kọ oríṣìíríṣìí àròkọ sí orí pátákó, ó sì ṣàlàyé wọn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tọ́ka sí àwọn oríṣìíríṣìí àròkọ tí wọ́n mọ̀, wọ́n sì kọ àwọn tuntun sílẹ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ oríṣìíríṣìí àròkọ.

Step 4: Ìgbésẹ̀ Kíkó Àròkọ

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Step-by-step instruction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ ṣàlàyé àwọn ìgbésẹ̀ tó wà nínú kíkó àròkọ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tẹ́tí sílẹ̀, wọ́n sì béèrè ibi tí kò yé wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn ìgbésẹ̀ kíkó àròkọ.

Step 5: Ìbẹ̀rẹ̀, Arín àti Ìparí Àròkọ

Time: 6 minutes
Teaching Skill: Illustration/Elaboration
Teacher’s Activity: Olùkọ́ ṣàlàyé ìbẹ̀rẹ̀, arín àti ìparí àròkọ pẹ̀lú àpẹẹrẹ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣàyẹ̀wò àwọn àpẹẹrẹ, wọ́n sì gbìyànjú láti dá àwọn apá wọ̀nyí mọ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ bí wọ́n ṣe ń kọ ìbẹ̀rẹ̀, arín àti ìparí àròkọ.

Step 6: Pátákì Àwọn Ìgbésẹ̀ Àròkọ

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Emphasizing/Reinforcement
Teacher’s Activity: Olùkọ́ tẹnu mọ́ pátákì títẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí fún àròkọ tó yẹ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ pátákì títẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ àròkọ.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ìwúlò gbígbé àròkọ kalẹ̀ pẹ̀lú ètò.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

Kí ni kíkó àròkọ?
Darúkọ oríṣìí àròkọ méjì.
Sọ àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta nínú kíkó àròkọ.
Kí ni pátákì tí ìbẹ̀rẹ̀, arín àti ìparí àròkọ ní?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Summarization/Assignment
Teacher’s Activity: Olùkọ́ ṣe àkójọpọ̀ ẹ̀kọ́ náà, ó sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní iṣẹ́ ilé.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ iṣẹ́ ilé náà sílẹ̀.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní òye kíkún nípa àròkọ kíkó.

Lesson Keywords

Àròkọ kíkó – Gbígbé èrò kalẹ̀ ní kíkọ sílẹ̀.
Ìbẹ̀rẹ̀ àròkọ – Apá àkọ́kọ́ nínú àròkọ.
Arín àròkọ – Apá tó wà láàárín àròkọ, níbi tí wọ́n ti ń ṣàlàyé kókó.
Ìparí àròkọ – Apá ìgbẹ̀yìn nínú àròkọ, níbi tí wọ́n ti ń parí èrò.
Àtòpọ̀ – Ètò bí wọ́n ṣe fẹ́ gbé àròkọ kalẹ̀.

Differentiation

For pupils who grasp the concepts quickly, the teacher can ask them to write a short essay on a given topic immediately. For those who need more support, the teacher will provide more guided practice and examples.

Note for teachers using this lesson plan

Teachers should ensure that pupils actively participate in discussions and practice writing short essays to reinforce learning. Emphasize