First Term Yorùbá Examination for JSS 1

Examination on Yorùbá
Class: JSS 1
Term: First Term
Time: 1 Hour
Total Marks: 70

Dáhùn gbogbo ìbéèrè nínú apá kìíní (A) àti ìbéèrè mẹ́ta péré nínú apá kejì (B).

SECTION A: ÀWỌN ÌBÉÈRÈ ÀKÓRÍ

Dáhùn gbogbo ìbéèrè.

ÀKÀYÉ
———-
Odùduwà ni baba ńlá gbogbo Yorùbá. Ìtàn sọ pé ó ti ilẹ̀ Mecca wá, tí ó sì fi ìlú Ilé-Ifẹ̀ ṣe olú-ìlú rẹ̀. Ní Ilé-Ifẹ̀ ni ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í tẹ àwọn ìlú mìíràn dó. Àwọn ọmọ rẹ̀ àti àwọn ọmọ-ọmọ rẹ̀ ni wọ́n tàn kálẹ̀ sí oríṣìíríṣìí agbègbè bíi Ọ̀yọ́, Ìjẹ̀ṣà, Ìjẹ̀bú, Ẹ̀gbá, Kétu, Owu, Sabẹ̀ẹ̀, Pópó àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ. Ìdí nìyí tí a fi ń pè Ilé-Ifẹ̀ ní orírun gbogbo Yorùbá.
Àwọn Yorùbá tún wà ní àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn bíi Brazil, Cuba, Trinidad àti Tobago àti àwọn erékùsù Karebia. Àwọn wọ̀nyí jẹ́ àwọn tí a kó lọ sí ìlú òkèrè láti fi wọ́n ṣe ẹrú ní àwọn ọdún pípẹ́ sẹ́yìn. Síbẹ̀síbẹ̀, wọn kò gbàgbé àṣà àti èdè Yorùbá pátápátá. Wọ́n ṣì ń sọ díẹ̀ lára èdè náà, wọ́n sì ń pa àṣà mọ́. Wọ́n tún ń ṣe àwọn ayẹyẹ ìbílẹ̀ Yorùbá bíi Sàngó àti Ògún. Èyí fi hàn pé àṣà Yorùbá lágbára, ó sì tàn kálẹ̀ sí ibi púpọ̀ lágbàáyé, ó sì jẹ́ àmì ìdánimọ̀ fún wọn.

Dáhùn ìbéèrè 1-10 lórí àyọkà yìí.

1. Ta ni baba ńlá gbogbo Yorùbá gẹ́gẹ́ bí àyọkà yìí? (a) Ọba Ifẹ̀ (b) Odùduwà (c) Olódùmarè (d) Ọ̀rúnmìlà
2. Níbo ni Odùduwà ti fi ìlú ṣe olú-ìlú rẹ̀? (a) Ọ̀yọ́ (b) Ìjẹ̀bú (c) Ilé-Ifẹ̀ (d) Kétu
3. Àwọn ìlú wo ni àwọn ọmọ Odùduwà tàn kálẹ̀ sí lára àwọn wọ̀nyí? (a) Èkó (b) Abuja (c) Ìjẹ̀ṣà (d) Kano
4. Kí ni ìdí tí a fi ń pè Ilé-Ifẹ̀ ní orírun gbogbo Yorùbá? (a) Nítorí ó jẹ́ ìlú títóbi jù lọ (b) Nítorí Odùduwà bẹ̀rẹ̀ sí í tẹ ìlú síbẹ̀ (c) Nítorí àwọn ènìyàn rẹ̀ pọ̀ (d) Nítorí ó jẹ́ ibi tí ọba gbé
5. Àwọn orílẹ̀-èdè wo ni àwọn Yorùbá tún wà ní àwọn wọ̀nyí? (a) China (b) Russia (c) Brazil (d) Germany
6. Èéṣe tí àwọn Yorùbá fi dé àwọn orílẹ̀-èdè òkèrè bíi Trinidad àti Tobago? (a) Fún ìrìn-àjò (b) Láti fi wọ́n ṣe ẹrú (c) Fún ìṣòwò (d) Fún ẹ̀kọ́
7. Kí ni àwọn Yorùbá òkèrè kò gbàgbé pátápátá? (a) Oúnjẹ (b) Àṣà àti èdè Yorùbá (c) Ìtàn (d) Orin
8. Àwọn ayẹyẹ ìbílẹ̀ Yorùbá wo ni wọ́n ṣì ń ṣe ní òkèrè? (a) Kérésìmesì (b) Sàngó àti Ògún (c) Ìṣọ̀kún (d) Ìgbéyàwó
9. Kí ni àyọkà yìí fi hàn nípa àṣà Yorùbá? (a) Kò lágbára (b) Ó ti sọnù (c) Ó lágbára, ó sì tàn kálẹ̀ (d) Kò sí ẹni tó mọ̀ ọ́n
10. Gẹ́gẹ́ bí àyọkà, kí ni àṣà Yorùbá jẹ́ fún àwọn Yorùbá òkèrè? (a) Ìṣòro (b) Àmì ìdánimọ̀ (c) Àìgbọ́ràn (d) Ìjà

ÌTÀN YORÙBÁ
—————

11. Ọ̀kan lára àwọn ìlú tí Odùduwà tẹ dó ni ________. (a) Èkó (b) Ìbàdàn (c) Ọ̀yọ́ (d) Abuja
12. Ìlú wo ni wọ́n ń pè ní orírun gbogbo Yorùbá? (a) Kétu (b) Ilé-Ifẹ̀ (c) Òǹdó (d) Ìjẹ̀bú
13. Àwọn orílẹ̀-èdè Karebia ni àwọn Yorùbá ti wà ní àwọn wọ̀nyí ________. (a) Brazil, Cuba, Jamaica (b) Trinidad, Tobago, Haiti (c) Argentina, Chile, Peru (d) Mexico, Canada, USA
14. Aláàfin ni orúkọ oyè ọba ìlú ________. (a) Ọ̀yọ́ (b) Ilé-Ifẹ̀ (c) Òǹdó (d) Ìjẹ̀bú
15. Ọọ̀ni ni orúkọ oyè ọba ìlú ________. (a) Ìjẹ̀bú (b) Ẹ̀gbá (c) Ilé-Ifẹ̀ (d) Èkìtì
16. Gbogbo àwọn wọ̀nyí ni ìlú Yorùbá tí ó tàn kálẹ̀ sí láti Ilé-Ifẹ̀ àyàfi ________. (a) Ìjẹ̀ṣà (b) Ìjẹ̀bú (c) Ẹ̀gbá (d) Calabar

ÌRÒ ÈDÈ
———–

17. Fáwẹ́lì àìránmúpè ni èyí tí a kò fi imú pè, àpẹẹrẹ rẹ̀ ni ________. (a) Ọ (b) Ẹ (c) Ì (d) A
18. Fáwẹ́lì àránmúpè ni èyí tí a fi imú pè, àpẹẹrẹ rẹ̀ ni ________. (a) Ọ́ (b) Ẹ́ (c) Ì́ (d) Ọ̀
19. Kí ni kọ́ńsónáǹtì nínú èdè Yorùbá? (a) Ohun tí a fi imú pè (b) Ohun tí a fi ẹnu pè (c) Ohun tí a gbọ́ (d) Ohun tí a kọ
20. Àwọn kọ́ńsónáǹtì Yorùbá pọ̀ tó ________. (a) 25 (b) 18 (c) 15 (d) 19
21. Èwo nínú àwọn wọ̀nyí ni kì í ṣe fáwẹ́lì àìránmúpè? (a) E (b) I (c) U (d) Ọ
22. Àwọn fáwẹ́lì àìránmúpè Yorùbá jẹ́ ________ lára àwọn wọ̀nyí. (a) A, E, I, O, U (b) A, E, I, O, Ọ (c) A, E, I, O, U, Ọ, Ẹ (d) A, E, I, O, U, Ẹ
23. Gbogbo àwọn wọ̀nyí ni fáwẹ́lì àránmúpè àyàfi ________. (a) Ọ̀ (b) Ẹ̀ (c) Ù (d) À
24. Àlífábẹ́ẹ̀tì Yorùbá ni àkójọ àwọn ________. (a) Fáwẹ́lì (b) Kọ́ńsónáǹtì (c) Àmì ohùn (d) Fáwẹ́lì àti kọ́ńsónáǹtì

ÀWỌN Ẹ̀YÀ YORÙBÁ
——————-

25. Ọ̀kan lára àwọn ẹ̀yà Yorùbá ni ________. (a) Fulani (b) Igbo (c) Ìjẹ̀ṣà (d) Hausa
26. Àwọn ẹ̀yà Yorùbá pín sí oríṣìíríṣìí ________. (a) Orílẹ̀-èdè (b) Ìlú (c) Ẹ̀ka èdè (d) Ìjọba
27. Ẹ̀ka èdè ti ẹ̀yà Ọ̀yọ́ ni ________. (a) Ìjẹ̀bú (b) Ọ̀yọ́ (c) Òǹdó (d) Èkìtì
28. Àwọn ẹ̀yà Ìbàràpá ni wọ́n wà ní ìpínlẹ̀ ________. (a) Òǹdó (b) Ọ̀yọ́ (c) Ògùn (d) Èkìtì
29. Èwo nínú àwọn wọ̀nyí ni kì í ṣe ẹ̀yà Yorùbá? (a) Ẹ̀gbá (b) Yewa (c) Tiv (d) Àwórì
30. Àwọn ẹ̀yà Yorùbá tó wà ní ìpínlẹ̀ Ògùn ni àwọn wọ̀nyí àyàfi ________. (a) Ẹ̀gbá (b) Yewa (c) Ìjẹ̀bú (d) Ifẹ̀

ÒǸKÀ
——-

31. Ohun tí ó ṣe okunfa òǹkà ni ________. (a) Àìní láti ka owó (b) Àìní láti ka ènìyàn (c) Àìní láti ka nǹkan (d) Àìní láti ka ìwé
32. Ìtàn sọ pé òǹkà bẹ̀rẹ̀ láti àìní láti ________. (a) Kọ̀wé (b) Ka nǹkan (c) Sọ̀rọ̀ (d) Jẹun
33. Ètò pàsípàrọ̀ àti owó ẹyọ jẹ́ apá kan nínú ìtàn ________. (a) Ìgbéyàwó (b) Òǹkà (c) Àròkọ (d) Lẹ́tà
34. Ọ̀kan lára owó ẹyọ àtijọ́ ni ________. (a) Naira (b) Kọ́bọ̀ (c) Owó egbàá (d) Cowry

ÌKÍNI
——

35. Ìkíni fún àárọ̀ ni ________. (a) Káàárọ̀ (b) Káàsán (c) Káalẹ́ (d) Odún a yábọ̀
36. Nígbà tí a bá ń kí ọba, a máa ń sọ ________. (a) Ẹ kú àṣeyọrí (b) Kábíyèsí (c) Ẹ kú àjọyọ̀ (d) Ẹ kú ọdún
37. Ìkíni fún ayẹyẹ ìgbéyàwó ni ________. (a) Ẹ kú àṣeyọrí (b) Ẹ kú àjọyọ̀ (c) Ẹ kú oríire (d) Ẹ kú àmúyẹ
38. Kí ni ìkíni tí a ń lò ní ọ̀sán? (a) Káàárọ̀ (b) Káàsán (c) Káalẹ́ (d) Ojóojúmọ́

ÀKÓTỌ
——-

39. Àkótọ jẹ́ ________. (a) Ìlànà kíkọ èdè (b) Ìlànà sísọ èdè (c) Ìlànà kíkàwé (d) Ìlànà gbígbọ́ èdè
40. Ìyàtọ̀ wà láàrin àkótọ àtijọ́ àti ti òde òní nínú yíyàn ________. (a) Owó (b) Ọ̀rọ̀ (c) Ènìyàn (d) Ìkíni

SECTION B: THEORY

Dáhùn ìbéèrè mẹ́ta péré.

1. (a) Kí ni àròkọ? (3)
(b) Darúkọ oríṣìíríṣìí àròkọ mẹ́ta (3)
(c) Kọ àròkọ kúkúrú kan lórí “Bí Oúnjẹ Ṣe Ṣe Pàtàkì” (4)

2. (a) Kí ni lẹ́tà aláìgbèfè? (3)
(b) Kí ni ìyàtọ̀ tó wà láàrin lẹ́tà gbèfè àti aláìgbèfè? (3)
(c) Kí ni àwọn apá mẹ́rin pàtàkì tó gbọ́dọ̀ wà nínú lẹ́tà aláìgbèfè? (4)

3. (a) Ṣàlàyé ìgbéyàwó ìbílẹ̀ ní àwùjọ Yorùbá. (3)
(b) Darúkọ àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta nínú ìgbéyàwó ìbílẹ̀. (3)
(c) Kí ni ewu méjì tó wà nínú àìkóra-ẹni-ní-ìjánu fún àwọn ọ̀dọ́? (4)

4. (a) Darúkọ àwọn ọba Yorùbá méjì àti orúkọ oyè wọn. (3)
(b) Ṣàlàyé nípa bí àwọn Yorùbá ṣe tàn kálẹ̀ sí àwọn orílẹ̀-èdè òkèrè. (4)
(c) Kí ni ìdí tí Ilé-Ifẹ̀ fi ṣe pàtàkì nínú ìtàn Yorùbá? (3)

OBJECTIVE MARKING SCHEME

Question 1 – ✅ (b) Odùduwà
Question 2 – ✅ (c) Ilé-Ifẹ̀
Question 3 – ✅ (c) Ìjẹ̀ṣà
Question 4 – ✅ (b) Nítorí Odùduwà bẹ̀rẹ̀ sí í tẹ ìlú síbẹ̀
Question 5 – ✅ (c) Brazil
Question 6 – ✅ (b) Láti fi wọ́n ṣe ẹrú
Question 7 – ✅ (b) Àṣà àti èdè Yorùbá
Question 8 – ✅ (b) Sàngó àti Ògún
Question 9 – ✅ (c) Ó lágbára, ó sì tàn kálẹ̀
Question 10 – ✅ (b) Àmì ìdánimọ̀
Question 11 – ✅ (c) Ọ̀yọ́
Question 12 – ✅ (b) Ilé-Ifẹ̀
Question 13 – ✅ (b) Trinidad, Tobago, Haiti
Question 14 – ✅ (a) Ọ̀yọ́
Question 15 – ✅ (c) Ilé-Ifẹ̀
Question 16 – ✅ (d) Calabar
Question 17 – ✅ (d) A
Question 18 – ✅ (d) Ọ̀
Question 19 – ✅ (b) Ohun tí a fi ẹnu pè
Question 20 – ✅ (d) 19
Question 21 – ✅ (d) Ọ
Question 22 – ✅ (d) A, E, I, O, U, Ẹ
Question 23 – ✅ (c) Ù
Question 24 – ✅ (d) Fáwẹ́lì àti kọ́ńsónáǹtì
Question 25 – ✅ (c) Ìjẹ̀ṣà
Question 26 – ✅ (c) Ẹ̀ka èdè
Question 27 – ✅ (b) Ọ̀yọ́
Question 28 – ✅ (b) Ọ̀yọ́
Question 29 – ✅ (c) Tiv
Question 30 – ✅ (d) Ifẹ̀
Question 31 – ✅ (c) Àìní láti ka nǹkan
Question 32 – ✅ (b) Ka nǹkan
Question 33 – ✅ (b) Òǹkà
Question 34 – ✅ (d) Cowry
Question 35 – ✅ (a) Káàárọ̀
Question 36 – ✅ (b) Kábíyèsí
Question 37 – ✅ (c) Ẹ kú oríire
Question 38 – ✅ (b) Káàsán
Question 39 – ✅ (a) Ìlànà kíkọ èdè
Question 40 – ✅ (b) Ọ̀rọ̀