Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 10
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Àṣà
Previous Lesson: Ìtẹ́síwájú Lórí Èkó-Ilé and Ìwà Ọmọlúàbí.
Topic: ÀṢÀ: Ọ̀nà Pípè Aago (Culture: Ways of Telling Time)
Subject Matter: Aago àti Ọ̀nà Pípè Aago ní Àtijọ́ àti Lódè Òní (Clock and Ways of Telling Time in the Past and Present)

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

Darukọ oríṣiríṣi ọ̀nà tí a fi ń pè aago ní àtijọ́ àti lódè òní.
Ṣe àfiwé àwọn ọ̀nà pípè aago ìbílẹ̀ àti ti òde òní.

Affective Domain:

Mọyì ìtànkálẹ̀ àti ìdàgbàsókè ọ̀nà pípè aago.
Fi ọ̀wọ̀ hàn sí àṣà àti ìṣe Yorùbá nípa pípè aago.

Psychomotor Domain:

Ṣe àfihàn bí a ṣe ń pè aago nípa lílo àwọn ohun èlò tí a fi ń pè aago.
Ṣe àtúnṣe àwọn ọ̀nà ìbílẹ̀ àti òde òní fún pípè aago.

Jiroro lórí pàtàkì pípè aago nínú ìgbésí ayé àwùjọ.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

9 Years Basic Education Curriculum
State Unified Scheme of Work
Ìwé Yorùbá fún Ilé-ẹ̀kọ́ JSS 2
https://www.youtube.com/watch?v=S012012022
https://www.youtube.com/watch?v=e_H8473873

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

Aago (clock)
Àwọn àwòrán (pictures)
Àwọn ọ̀rọ̀ àṣà Yorùbá (Yoruba cultural text)
Àwọn àtẹ ìkọ́ni (charts)
Àwọn káàdì ìjíròrò (discussion cards)

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ nípa bí aago ṣe ń ṣiṣẹ́ àti bí aago ṣe ṣe pàtàkì nínú ìgbésí ayé wa. Ó tún ràn wọ́n lọ́wọ́ láti mọ àwọn àṣà Yorùbá nípa pípè aago ní àtijọ́ àti lódè òní.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti ní ìmọ̀ díẹ̀ nípa àṣà Yorùbá àti àwọn ìṣe ojoojúmọ́.

Lesson Content/Board Summary

ÀṢÀ: Ọ̀nà Pípè Aago

Kí ni Aago?

Aago jẹ́ ohun èlò tí a fi ń wọn àkókò tàbí tí a fi ń mọ ìgbà. Ó tún lè tọ́ka sí àkókò fúnra rẹ̀.

Ọ̀nà Pípè Aago ní Àtijọ́ (Traditional Ways of Telling Time)

Ní ayé àtijọ́, àwọn Yorùbá máa ń lo oríṣiríṣi ọ̀nà láti pè aago, nítorí kò sí aago tí a fi ń wo àkókò bíi ti òde òní. Àwọn ọ̀nà wọ̀nyí ni:

Òòrùn: Àwọn ènìyàn máa ń wo bí òòrùn ṣe ń ràn láti mọ àkókò ọ̀sán. Bí òòrùn bá wà ní àárín ọ̀run, wọ́n mọ̀ pé ọ̀sán gangan ni.
Òṣùpá àti Ìràwọ̀: Ní òru, wọ́n máa ń wo òṣùpá àti ìràwọ̀ láti mọ àkókò.
Ìho Akùkọ: Bí akùkọ bá kọ, èyí máa ń jẹ́ àmì pé òwúrọ̀ ti fẹ́rẹ̀ mọ́ tàbí òwúrọ̀ ti mọ́.
Ìlù: Àwọn ìlù kan wà tí a máa ń lù ní àkókò kan pàtó láti fi ránṣẹ́ tàbí láti fi tọ́ka sí àkókò kan.
Àwọn Àmì Ẹranko: Àwọn ìṣe àwọn ẹranko kan tún máa ń jẹ́ àmì àkókò.
Àwọn Iṣẹ́ Ọwọ́: Bí àwọn obìnrin bá ti ṣọ́jà tán, wọ́n mọ̀ pé ó ti di àkókò kan.

Ọ̀nà Pípè Aago Lódè Òní (Modern Ways of Telling Time)

Lódè òní, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun èlò ló wà tí a fi ń pè aago, wọ́n sì rọrùn láti lò. Àwọn wọ̀nyí ni:

Aago Ọwọ́ (Wristwatch): Èyí jẹ́ aago kékeré tí a máa ń so sí ọwọ́.
Aago Ògiri (Wall Clock): Èyí jẹ́ aago tí a máa ń so sí ògiri nínú ilé tàbí ọ́fíìsì.
Aago Fóónù Alágbèéká (Mobile Phone Clock): Fóónù alágbèéká ló ní aago tí ó lè fi àkókò hàn.
Tẹlifíṣọ̀nù (Television): Ọ̀pọ̀ tẹlifíṣọ̀nù ló ní aago tí ó máa ń fi àkókò hàn lójú iboju.
Ráádíò (Radio): Àwọn ilé iṣẹ́ rédíò máa ń kéde àkókò láti ìgbà dé ìgbà.
Aago Kọ̀mpútà/Lápítọ́ọ̀pù (Computer/Laptop Clock): Àwọn kọ̀mpútà náà ní aago.

Pàtàkì Aago (Importance of Time)

Aago ṣe pàtàkì nínú ìgbésí ayé wa fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdí:

Ó ràn wá lọ́wọ́ láti ṣe ètò iṣẹ́ wa.
Ó jẹ́ kí a mọ ìgbà tí a ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ tàbí ibi iṣẹ́.
Ó ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ìṣètò àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àti àpàdé.
Ó jẹ́ kí a mọ ìgbà tí a ó jẹun tàbí tí a ó sinmi.
Ó ṣe pàtàkì fún ìdàgbàsókè àwùjọ.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ náà nípa bíbéèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa bí wọ́n ṣe mọ àkókò tí wọ́n fi ń lọ sí ilé-ẹ̀kọ́.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn pé aago ni wọ́n fi ń mọ àkókò.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ pé aago ṣe pàtàkì nínú ìgbésí ayé wọn.

Step 2: Presentation of Topic

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Explanation
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò sọ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ pé “Àṣà: Ọ̀nà Pípè Aago” ni àkọlé ẹ̀kọ́ ti òní. Yóò sì ṣàlàyé ohun tí aago jẹ́.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọ́n yóò sì kọ àkọlé náà sí orí tábìlì wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àkọlé ẹ̀kọ́ náà.

Step 3: Exploration of Traditional Timekeeping

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Questioning/Discussion
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò béèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa bí àwọn baba ńlá wọn ṣe máa ń mọ àkókò nígbà tí kò sí aago. Yóò sì darí wọn láti sọ àwọn ọ̀nà ìbílẹ̀ bíi òòrùn, ìho akùkọ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò darukọ àwọn ọ̀nà ìbílẹ̀ tí a fi ń pè aago.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn ọ̀nà ìbílẹ̀ fún pípè aago.

Step 4: Elaboration on Modern Timekeeping

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Demonstration/Explanation
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwọn ohun èlò aago òde òní hàn (bí aago ọwọ́, aago ògiri, tàbí fóónù) yóò sì ṣàlàyé bí a ṣe ń lò wọ́n láti mọ àkókò.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwọn ohun èlò náà, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti pè aago.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn ọ̀nà òde òní fún pípè aago.

Step 5: Comparison of Traditional and Modern Methods

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Comparative Analysis
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò darí ìjíròrò láti fi wé àwọn ọ̀nà pípè aago ìbílẹ̀ àti ti òde òní, nípa ṣíṣe àfihàn àwọn ìyàtọ̀ àti àwọn ànfààní wọn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ ìyàtọ̀ láàárín àwọn ọ̀nà méjèèjì.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lè fi wé àwọn ọ̀nà pípè aago ìbílẹ̀ àti ti òde òní.

Step 6: Discussion on Importance of Time

Time: 3 minutes
Teaching Skill: Discussion
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò béèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa pàtàkì aago nínú ìgbésí ayé wọn àti àwùjọ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ àwọn ìdí tí aago fi ṣe pàtàkì.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ pàtàkì aago.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

Darukọ ọ̀nà mẹ́ta tí àwọn Yorùbá fi ń pè aago ní àtijọ́.
Sọ ohun èlò aago mẹ́ta tí a fi ń pè aago lódè òní.
Kí ni ìyàtọ̀ kan láàárín ọ̀nà pípè aago ìbílẹ̀ àti ti òde òní?
Pàtàkì aago mẹ́ta wo ni o rò pé ó ṣe pàtàkì jù lọ fún ọ?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Summarization
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àkòrí ẹ̀kọ́ náà, yóò sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní iṣẹ́ ilé láti kọ orúkọ àwọn ohun èlò mẹ́wàá tí a fi ń pè aago lódè òní.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ iṣẹ́ ilé náà sílẹ̀.
Learning Point: Ẹ̀kọ́ náà ti parí.

Lesson Keywords

Aago – Ohun èlò tí a fi ń wọn àkókò.
Àkókò – Ìgbà kan pàtó.
Ìbílẹ̀ – Ti àtijọ́, ti ìṣẹ̀dálẹ̀.
Òde òní – Ti ìwòyí, ti ayé òde òní.
Òòrùn – Ìràwọ̀ tí ó máa ń fún wa ní ìmọ́lẹ̀ àti ooru lọ́jọ́.
Ìho Akùkọ – Ohùn tí akùkọ máa ń kọ ní òwúrọ̀.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ní ìṣòro, olùkọ́ yóò lo àwọn àwòrán púpọ̀ àti àwọn ohun èlò tó ṣe é fọwọ́ kàn láti fi ṣàlàyé. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n gbọ́ yéyé, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn ìbéèrè tó nira díẹ̀, yóò sì rọ̀ wọ́n láti ṣèwádìí lórí àwọn ọ̀nà pípè aago mìíràn ní àwọn àṣà míràn.

Note for teachers using this lesson plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ ríi dájú pé ó lo èdè Yorùbá tó mọ́gbọ́n dání àti èyí tí ó yẹ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ JSS 2. Ó gbọ́dọ̀ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ànfààní láti kọ́wọ́ sí àwọn ohun èlò aago láti lè jẹ́ kí wọ́n nímọ̀ sí i.