ÀŚÀ: Êsìn Ìbílê Yorùbá for JSS 2

Class: JSS 2
Term: First Term
Week: 2
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Àṣà àti Ìṣe Yorùbá
Previous Lesson: ÈDÈ: Sílébù Èdè Yorùbá
Topic: ÀŚÀ: Êsìn Ìbílê Yorùbá
Subject Matter: Pàtàkì Êsìn Láwùjô Yorùbá; Ìgbàgbö Àti Èrò Àwôn Yorùbá Nípa; Olódùmarè; Ipò Olódùmarè; Òrìśà Ilê Yorùbá; Êsìn òde òní:; * Mùsùlùmí; * Ômôlëyìn Jésù

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• Ṣàlàyé pàtàkì ẹ̀sìn láwùjọ Yorùbá.
• Ṣàlàyé ìgbàgbọ́ àti èrò àwọn Yorùbá nípa Olódùmarè.
• Ṣàlàyé ipò Olódùmarè nínú ẹ̀sìn ìbílẹ̀ Yorùbá.
• Dárúkọ àwọn òrìṣà ilẹ̀ Yorùbá kan.
• Ṣàlàyé àjọṣe àárín ẹ̀sìn ìbílẹ̀, Mùsùlùmí àti Ọmọlẹ́yìn Jésù.

Affective Domain

• Jíròrò lórí ìjà ẹ̀sìn àti bí a ṣe lè dékun rẹ̀.
• Fi hàn pé àwọn gbọ́dọ̀ bọ̀wọ̀ fún ẹ̀sìn ara wọn.

Psychomotor Domain

• Ṣe àwòrán àwọn olùsìn ẹ̀sìn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta níbi ìsìn wọn.
• Ṣe àfihàn ìbáṣepọ̀ tó dára láàrin àwọn ọmọ ẹ̀sìn tó yàtọ̀ síra.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé ẹ̀kọ́ Yorùbá fún JSS 2
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àwòrán àwọn olùsìn oríṣìí ẹ̀sìn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta níbi ìsìn wọn.
• Fídíò tó ń ṣàfihàn àwọn ayẹyẹ ẹ̀sìn ìbílẹ̀ àti àwọn ẹ̀sìn òde òní.
• Sinimá tó ń fi àjọṣe àwọn olùsìn hàn.

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìpilẹ̀ṣẹ̀ àṣà àti ìgbàgbọ́ àwọn Yorùbá nípa ẹ̀sìn. Yóò tún ràn wọ́n lọ́wọ́ láti mọ bí àwọn ẹ̀sìn ìbílẹ̀ àti àwọn ẹ̀sìn òde òní ṣe ń bá ara wọn gbé láìsí ìjà, èyí tí yóò mú ìfẹ́ àti ìbọ̀wọ̀ wá láàrin àwọn ènìyàn.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa àṣà àti ìṣe Yorùbá àti pé wọ́n ti gbọ́ nípa àwọn ẹ̀sìn tó wà ní àyíká wọn.

Lesson Content/Board Summary

ÀŚÀ: Êsìn Ìbílê Yorùbá

Pàtàkì Êsìn Láwùjô Yorùbá

Ẹ̀sìn ṣe pàtàkì púpọ̀ láwùjọ Yorùbá nítorí ó ń darí ìwà àti ìṣe àwọn ènìyàn. Ó ń kọ́ni nípa ìbọ̀wọ̀ fún àwọn àgbà, ìfẹ́, àti bí a ṣe lè gbé pọ̀ láìsí ìjà. Ó tún ń fún àwọn ènìyàn ní ìrètí àti ìtùnú nígbà ìṣòro.

1. Ó ń kọ́ni nípa ìwà rere.
2. Ó ń mú ìṣọ̀kan wá láàrin àwọn ènìyàn.
3. Ó ń fún àwọn ènìyàn ní ìrètí àti ìtùnú.
4. Ó ń jẹ́ kí àwọn ènìyàn mọ ìtàn àti àṣà wọn.
5. Ó ń ṣètò ìgbésí ayé àwùjọ.

Ìgbàgbö Àti Èrò Àwôn Yorùbá Nípa Olódùmarè

Àwọn Yorùbá gbàgbọ́ pé Olódùmarè ni Ẹlẹ́dàá gbogbo ohun tí ó wà, òun ni alágbára jùlọ, tí ó sì mọ ohun gbogbo. Wọ́n gbàgbọ́ pé òun ni orísun ìwàláàyè àti pé òun nìkan ló lè fúnni ní àṣẹ láti ṣe ohunkóhun. Olódùmarè kò ní ìbẹ̀rẹ̀, kò sì ní òpin.

1. Olódùmarè ni Ẹlẹ́dàá gbogbo ohun tí ó wà.
2. Òun ni alágbára jùlọ.
3. Òun ni Aláṣẹ.
4. Kò ní ìbẹ̀rẹ̀, kò sì ní òpin.
5. Ó ń wo gbogbo ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀.

Ipò Olódùmarè

Olódùmarè wà ní ipò tí ó ga jùlọ nínú ẹ̀sìn ìbílẹ̀ Yorùbá. Kò sí ẹni tí ó tó Olódùmarè lágbára tàbí ní ipò. Àwọn Yorùbá kò kì í bọ Olódùmarè lọ́wọ́ tààrà, ṣùgbọ́n wọ́n gbàgbọ́ pé àwọn òrìṣà ni wọ́n ń rán sí i láti bá a sọ̀rọ̀. Òun ni orísun gbogbo agbára àti ìwàláàyè.

1. Òun ni Ọba àwọn òrìṣà.
2. Òun ni orísun agbára.
3. Òun ló dá gbogbo ohun.
4. Kò sí ẹni tí ó lè bá a dọ́gba.

Òrìśà Ilê Yorùbá

Àwọn òrìṣà jẹ́ àwọn agbára tí Olódùmarè fi sílẹ̀ láti máa ṣakóso àwọn ohun kan ní ayé. Àwọn Yorùbá gbàgbọ́ pé àwọn òrìṣà wọ̀nyí ni wọ́n ń bọ láti fi ọ̀wọ̀ hàn Olódùmarè tàbí láti gba ìrànlọ́wọ́ lórí àwọn ọ̀ràn kan. Àwọn òrìṣà kan pẹ̀lú:

1. Ògún: Òrìṣà irin, ogun, àti àwọn tí ó ń lo irin.
2. Ọ̀ṣun: Òrìṣà omi, ìfẹ́, àti ọmọ bíbí.
3. Ṣàngó: Òrìṣà mọ̀nàmọ́ná àti ààrá.
4. Ọbàtálá: Òrìṣà tí ó dá ènìyàn.
5. Yemọja: Òrìṣà omi òkun àti ìyá àwọn òrìṣà.
6. Ọ̀rúnmìlà: Òrìṣà ìfá, ọgbọ́n, àti ìmọ̀.

Êsìn òde òní: Mùsùlùmí àti Ômôlëyìn Jésù

Láwùjọ Yorùbá, àwọn ẹ̀sìn òde òní méjì tó gbòòrò jù ni ẹ̀sìn Mùsùlùmí àti ẹ̀sìn Ọmọlẹ́yìn Jésù (Kírísítẹ́ẹ́nì). Àwọn ẹ̀sìn wọ̀nyí ti wọ ilẹ̀ Yorùbá pẹ̀lú àwọn ajíhìnrere àti àwọn oníṣòwò. Wọ́n ti ní ipa tó pọ̀ lórí àṣà àti ìgbésí ayé àwọn Yorùbá.

Mùsùlùmí:

Àwọn Mùsùlùmí gbàgbọ́ nínú Ọlọ́hun kan ṣoṣo (Allah) àti pé wọ́n ń tẹ̀lé àwọn ẹ̀kọ́ tí ó wà nínú Kùránì àti àwọn àṣà Ànábì Muhammad. Wọ́n ń gbàdúrà nígbà márùn-ún lójúmọ́, wọ́n ń gbààwẹ̀, wọ́n sì ń lọ sí Mẹ́kà fún ìrìnàjò mímọ́.

Ômôlëyìn Jésù (Kírísítẹ́ẹ́nì):

Àwọn Ọmọlẹ́yìn Jésù gbàgbọ́ pé Jésù Krístì ni Ọmọ Ọlọ́hun àti Olùgbàlà ayé. Wọ́n ń tẹ̀lé àwọn ẹ̀kọ́ tí ó wà nínú Bíbélì. Wọ́n ń lọ sí ṣọ́ọ̀ṣì láti jọ́sìn, wọ́n sì ń gbàgbọ́ nínú ìgbàlà nípasẹ̀ Jésù.

Àjôśe Àwọn Êsìn Mëtêêta:

Láwùjọ Yorùbá, àwọn ènìyàn láti oríṣiríṣi ẹ̀sìn sábà máa ń bá ara wọn gbé ní àlàáfíà. Kò sí ìjà ẹ̀sìn tó pọ̀ jù. Àwọn ìdílé kan lè ní àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tó jẹ́ Mùsùlùmí, Ọmọlẹ́yìn Jésù, tàbí olùsìn ẹ̀sìn ìbílẹ̀. Wọ́n ń kọ́ bí wọ́n ṣe lè bọ̀wọ̀ fún ìgbàgbọ́ ara wọn, wọ́n sì ń kópa nínú àwọn ayẹyẹ ara wọn.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Ìjíròrò, Ìfihàn, Ìbéèrè àti Ìdáhùn, Àlàyé, Ìṣàkíyèsí, Iṣẹ́ Àpapọ̀, Iṣẹ́ Ẹgbẹ́.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè/Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì béèrè lọ́wọ́ wọn nípa àwọn ẹ̀sìn tí wọ́n mọ̀ tàbí tí wọ́n ti gbọ́ nípa rẹ̀. Yóò tún béèrè nípa àṣà àti ìṣe Yorùbá.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́, wọn yóò sì sọ ohun tí wọ́n mọ̀ nípa ẹ̀sìn ìbílẹ̀ àti àwọn ẹ̀sìn òde òní.

Learning Point: Ìtumọ̀ ẹ̀sìn ìbílẹ̀

Step 2: Pàtàkì Êsìn Láwùjô Yorùbá

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Àlàyé/Ìjíròrò

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àlàyé pàtàkì ẹ̀sìn láwùjọ Yorùbá, yóò sì tọ́ka sí bí ẹ̀sìn ṣe ń darí ìwà àti ìṣe àwọn ènìyàn. Yóò lo àwọn àpẹẹrẹ láti mú òye wọn jinlẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọn yóò sì kópa nínú ìjíròrò nípa pàtàkì ẹ̀sìn.

Learning Point: Pàtàkì ẹ̀sìn láwùjọ

Step 3: Ìgbàgbö Àti Èrò Nípa Olódùmarè

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìgbàgbọ́ àti èrò àwọn Yorùbá nípa Olódùmarè, yóò sì tẹnu mọ́ pé òun ni Ẹlẹ́dàá àti alágbára jùlọ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀ dáadáa, wọn yóò sì béèrè ìbéèrè fún àlàyé síwájú.

Learning Point: Ìgbàgbọ́ Olódùmarè Yorùbá

Step 4: Ipò Olódùmarè

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ipò Olódùmarè nínú ẹ̀sìn ìbílẹ̀ Yorùbá, yóò sì sọ pé kò sí ẹni tí ó lè bá a dọ́gba.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọn yóò sì jíròrò lórí bí ipò Olódùmarè ṣe ga tó.

Learning Point: Ipò Olódùmarè nínú ẹ̀sìn

Step 5: Òrìśà Ilê Yorùbá

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn/Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò dárúkọ àwọn òrìṣà ilẹ̀ Yorùbá kan, yóò sì ṣàlàyé iṣẹ́ tí òrìṣà kọ̀ọ̀kan ń ṣe. Yóò lo àwòrán àwọn òrìṣà tí ó bá wà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dárúkọ àwọn òrìṣà tí wọ́n mọ̀, wọn yóò sì tẹ́tí sí àlàyé olùkọ́.

Learning Point: Àwọn òrìṣà ilẹ̀ Yorùbá

Step 6: Êsìn òde òní: Mùsùlùmí àti Ômôlëyìn Jésù

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Àlàyé/Ìjíròrò

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé nípa ẹ̀sìn Mùsùlùmí àti ẹ̀sìn Ọmọlẹ́yìn Jésù, yóò sì tẹnu mọ́ bí àwọn ẹ̀sìn wọ̀nyí ṣe wọ ilẹ̀ Yorùbá àti àjọṣe wọn pẹ̀lú ẹ̀sìn ìbílẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀, wọn yóò sì jíròrò lórí àjọṣe àwọn ẹ̀sìn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta láwùjọ Yorùbá.

Learning Point: Àjọṣe àwọn ẹ̀sìn

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Dárúkọ àwọn pàtàkì ẹ̀sìn mẹ́ta (3) láwùjọ Yorùbá.
2. Báwo ni àwọn Yorùbá ṣe gbàgbọ́ nípa Olódùmarè?
3. Dárúkọ òrìṣà Yorùbá méjì (2) àti iṣẹ́ wọn.
4. Ṣàlàyé nípa àjọṣe àwọn ẹ̀sìn ìbílẹ̀, Mùsùlùmí àti Ọmọlẹ́yìn Jésù láwùjọ Yorùbá.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìmọ̀ nípa ẹ̀sìn

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì tí ó wà lórí pátákó sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà sí inú ìwé wọn dáadáa.

Learning Point: Àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́ náà

Step 9: Conclusion

Time: 1 minute

Teaching Skill: Consolidation

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tẹnu mọ́ pàtàkì mímọ̀ àti ìbọ̀wọ̀ fún àwọn ẹ̀sìn oríṣiríṣi, yóò sì parí ẹ̀kọ́ náà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ ìparí ẹ̀kọ́ náà.

Learning Point: Ìfẹ́ àti ìṣọ̀kan

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Ṣe ìwádìí nípa àwọn òrìṣà Yorùbá méjì mìíràn tí a kò dárúkọ nínú kíláàsì, kí o sì ṣàlàyé iṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe. Kọ àwọn ìdáhùn rẹ sí inú ìwé àkọsílẹ̀ rẹ.

1. Dárúkọ òrìṣà Yorùbá méjì mìíràn.
2. Ṣàlàyé iṣẹ́ tí òrìṣà kọ̀ọ̀kan ń ṣe.
3. Kí ni àwọn ènìyàn fi ń bọ wọ́n?

Lesson Keywords

• Ẹ̀sìn ìbílẹ̀ – Ìgbàgbọ́ àti ìjọsìn àwọn baba ńlá Yorùbá.
• Olódùmarè – Ẹlẹ́dàá, Ọlọ́hun tí ó ga jùlọ láàrin àwọn Yorùbá.
• Òrìṣà – Àwọn agbára tàbí òrìṣà kéékèèké tí àwọn Yorùbá ń bọ.
• Mùsùlùmí – Àwọn tó ń tẹ̀lé ẹ̀sìn Islam.
• Ọmọlẹ́yìn Jésù – Àwọn tó ń tẹ̀lé ẹ̀sìn Kírísítẹ́ẹ́nì.
• Àṣà – Ìwà àti ìṣe tí ó jẹ́ ti àwùjọ kan.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó lọ́ra láti lóye, olùkọ́ yóò tún ṣe àlàyé àwọn kókó pàtàkì pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ tó rọrùn. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó yára lóye, olùkọ́ yóò fún wọn ní iṣẹ́ àfikún láti ṣe ìwádìí nípa àwọn ayẹyẹ ẹ̀sìn ìbílẹ̀ kan tàbí láti fi àwọn àwòrán àwọn òrìṣà hàn.

Suggested Lesson Videos

Fún àfikún ìmọ̀, o lè wá fídíò lórí YouTube nípa: Yoruba traditional religion JSS2

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn ohun èlò ìkọ́ni sílẹ̀ dáadáa kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Rí i dájú pé o ti ṣètò àwọn àwòrán àti fídíò tó yẹ láti fi hàn àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìfáwọ́lé tí yóò mú kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nífẹ̀ẹ́ sí ẹ̀kọ́ náà. Ṣe àlàyé àwọn kókó pàtàkì lẹ́sẹẹsẹ, kí o sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti béèrè ìbéèrè. Rí i dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ipò Olódùmarè àti àwọn òrìṣà. Nígbà tí o bá ti parí àlàyé, fún wọn ní àkókò láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ sí inú ìwé wọn. Ṣe àyẹ̀wò ìlóye wọn pẹ̀lú àwọn ìbéèrè tó rọrùn, kí o sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó lọ́ra ní àfikún àlàyé. Gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ níyànjú láti bọ̀wọ̀ fún ẹ̀sìn ara wọn láìka iyatọ̀ sí.