Examination on Yorùbá
Class: JSS 2
Term: First Term
Time: 1 Hour
Total Marks: 70

SECTION A: Ìbéèrè Àfojúkù (Objective Questions)
Instruction: Answer all questions.

1. Pípín ọ̀rọ̀ sí àwọn apá kékèèké tí a lè pè lẹ́ẹ̀kan náà ni a pè ní ________. (a) Fáwẹ́lì (b) Kónsónáǹtì (c) Sílébù (d) Ohùn
2. Irúfẹ́ sílébù wo ni “ọ̀” nínú ọ̀rọ̀ “ọ̀gẹ̀dẹ̀”? (a) F (b) KF (c) KFK (d) FK
3. Gbogbo àwọn wọ̀nyí jẹ́ ìhùn sílébù nínú èdè Yorùbá, àfi ________. (a) F (b) KF (c) KFK (d) Kos (N)
4. Pín ọ̀rọ̀ “ìwé” sí sílébù. (a) ì-wé (b) ìw-é (c) ìwé (d) ì-w-é
5. Olódùmarè jẹ́ ________ Yorùbá. (a) Òrìṣà (b) Bàbá (c) Ẹlẹ́dàá (d) Aboyún
6. Èrò Yorùbá nípa Olódùmarè ni pé ó jẹ́ ________. (a) Olúwa gbogbo ayé (b) Òrìṣà lásán (c) Ẹni tí ó ń jẹun (d) Ẹni tí ó ń sùn
7. Which of the following is an òrìṣà in Yorùbáland? (a) Mùsùlùmí (b) Òmọléyìn Jésù (c) Ògún (d) Àlùfáà
8. Pàtàkì ẹ̀sìn kan nínú àwùjọ Yorùbá ni pé ó ń kọ́ni ________. (a) Bí a ṣe ń jalè (b) Bí a ṣe ń hu ìwà rere (c) Bí a ṣe ń purọ́ (d) Bí a ṣe ń fẹ́ran ìjà
9. Ìwà tí kò yẹ fún ọmọlúàbí ni ________. (a) Ọ̀wọ̀ (b) Ìwà rere (c) Ìwà búburú (d) Ìgbọràn
10. Kókó-ọ̀rọ̀ tó súyọ̀ nínú ìtàn nípa ààrùn rọ́mọlówólẹ́sẹ̀ ni pé a gbọ́dọ̀ ________. (a) Máa jẹun láìfọwọ́ (b) Máa ṣe ìbálòpọ̀ láìlófin (c) Máa ṣọ́ra nípa ìlera (d) Máa mu omi àìmọ́
11. An example of àfiwé (simile) is ________. (a) Ó jẹ́ kìnnìún (b) Ó gbọn bíi àgbàlagbà (c) Ojú rẹ̀ rí nǹkan (d) Ó máa ń rìn
12. Ìfìrọ́mọrísí jẹ́ oríṣi ________. (a) Òwe (b) Àkànlò èdè (c) Àwítúnwí (d) Àfiwé
13. Kọ 155 sílẹ̀ ní èdè Yorùbá. (a) Ọ̀kànléláàádọ́ta (b) Àádọ́ta-dín-ní-ẹgbẹ̀rún (c) Márùndínlógún (d) Ọ̀kànléláàádọ́jọ
14. Kọ 180 sílẹ̀ ní èdè Yorùbá. (a) Ọgọ́ta (b) Igba-dínlógún (c) Ogórin (d) Ogóje
15. Náírà méjì ni ________. (a) N2 (b) N20 (c) N200 (d) N2000
16. Ọgọ́rùn-ún náírà ni ________. (a) N10 (b) N100 (c) N1000 (d) N1
17. Which of these is not the correct way to write 190 in Yoruba? (a) Igba-dínlógún (b) Ẹ̀wádúnlúgún (c) Ọgọ́rùn-ún àti àádọ́rùn-ún (d) Igba-dínlọ́gbọ̀n
18. The number 200 is called ________ in Yoruba. (a) Ọgọ́ta (b) Igba (c) Ọgọ́rùn-ún (d) Ẹgbẹ̀rún
19. Gbólóhùn tí ó ní àbọ̀ kan péré ni a pè ní ________. (a) Gbólóhùn alábọdé (b) Gbólóhùn alákànpọ̀ (c) Gbólóhùn oníbọ̀ (d) Gbólóhùn ìbéèrè
20. “Ọmọ náà jẹun.” jẹ́ àpẹẹrẹ gbólóhùn ________. (a) Alákànpọ̀ (b) Alábọdé (c) Oníbọ̀ (d) Àṣẹ
21. Which of the following is a complex sentence? (a) Wọ́n lọ sí ọjà, wọ́n sì ra ẹran (b) Bí ó ti ń rìn, ó rí ejò (c) Mo lọ sí ilé ìwé (d) Jẹ́ kí n lọ
22. Gbólóhùn oníbọ̀ ni gbólóhùn tí ó ní ________. (a) Àbọ̀ kan péré (b) Àbọ̀ méjì tí ó dára lórí wọn (c) Àbọ̀ kan tí kò dára lórí rẹ̀ (d) Àbọ̀ kan tí ó dára lórí rẹ̀ àti àbọ̀ kan tí kò dára lórí rẹ̀
23. Ohùn Yorùbá mẹ́ta ni ________. (a) Ìsàlẹ̀, àárín, òkè (b) Ìbẹ̀rẹ̀, àárín, òpin (c) Kíkún, gbígbẹ, rírẹlẹ̀ (d) Fáwẹ́lì, Kónsónáǹtì, Ohùn
24. Àmì ohùn òkè ni ________. (a) ` (b) ´ (c) ¯ (d) .
25. Àmì ohùn àárín ni ________. (a) ` (b) ´ (c) ¯ (d) ~
26. The correct form of the word “bàbá” with tone marks is ________. (a) Baba (b) Bàbà (c) Bàbá (d) Bábá
27. Ìgbésẹ̀ tí àwùjọ máa ń ṣe láti ran ara wọn lọ́wọ́ nípa owó tàbí iṣẹ́ ni a pè ní ________. (a) Ìjà (b) Ìranra-ẹni-lọ́wọ́ (c) Ìwà burúkú (d) Ìlọ́lẹ́
28. An example of communal help is ________. (a) Dídágbá (b) Èsúsú (c) Dídè (d) Dídùn
29. Which of these is not a form of traditional communal help? (a) Àjọ (b) Òwè (c) Àáró (d) Ẹgbẹ́ ìtọrẹ
30. The main reason for ẹ̀gbẹ́ aláfọwọ́sowọ́pọ̀ òde òní is ________. (a) Láti jẹun (b) Láti kó owó jọ (c) Láti ran àwọn ọmọ ẹgbẹ́ lọ́wọ́ nípa ìṣòwò tàbí ìdókòwò (d) Láti fi ara jẹ
31. Ibùdó ìtàn jẹ́ ________ nínú eré-onítàn. (a) Àwọn òṣèré (b) Àkókò àti ibi tí ìtàn ti ṣẹlẹ̀ (c) Ìhùwàsí àwọn ènìyàn (d) Ọ̀nà tí wọ́n gbà sọ̀rọ̀
32. Kókó-ọ̀rọ̀ kan tí ó sábà máa ń súyọ̀ nínú eré-onítàn ni ________. (a) Ìfẹ́ (b) Ìkórìíra (c) Ìfẹ́ àti ìjàkadì (d) Gbogbo àwọn wọ̀nyí
33. Àhunpò ìtàn ni ________. (a) Ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn (b) Bí ìtàn ṣe parí (c) Bí ìtàn ṣe gbára lé ara wọn (d) Ẹ̀kọ́ ìtàn
34. The day after Ajé is called ________. (a) Òjòrò (b) Ìṣẹ́gun (c) Ọjọ́bọ̀ (d) Ẹtì
35. Which of these is a Yorùbá month? (a) January (b) March (c) Òwẹ̀wẹ̀ (d) December
36. The day that Yorubas believe women should not go to the market is ________. (a) Ọjọ́ Ajé (b) Ọjọ́ Ìṣẹ́gun (c) Ọjọ́ Òjòrò (d) Ọjọ́ Ẹtì
37. Ọjọ́ Àbámẹ́ta ni ọjọ́ kẹta lẹ́yìn ________. (a) Ọjọ́ Ajé (b) Ọjọ́ Ìṣẹ́gun (c) Ọjọ́ Òjòrò (d) Ọjọ́ Ẹtì
38. Aáyan ògbufọ̀ ni ________. (a) Kíkọ́ èdè (b) Yíyí èdè kan sí èkejì (c) Kíkàwé (d) Ṣíṣeré
39. The correct form of “rice” in Yoruba is ________. (a) Ìrẹsì (b) Rẹsì (c) Ìrìsì (d) Àrẹsì
40. Which of these is not a type of sentence by function? (a) Gbólóhùn ìbéèrè (b) Gbólóhùn àlàyé (c) Gbólóhùn àṣẹ (d) Gbólóhùn alábọdé

SECTION B: THEORY
Instruction: Answer any THREE questions.

1. (a) Pín ọ̀rọ̀ mẹ́ta wọ̀nyí sí sílébù, kí o sì sọ irúfẹ́ sílébù tí wọ́n jẹ́:
i. Ẹran
ii. Ìwọ
iii. Kọ́lá
(6 marks)
(b) Darúkọ oríṣi gbólóhùn méjì tí o mọ̀ nípa ìhùn wọn.
(4 marks)

2. (a) Darúkọ òrìṣà mẹ́ta tí ó wà ní ilẹ̀ Yorùbá.
(3 marks)
(b) Sọ pàtàkì ẹ̀sìn mẹ́ta nínú àwùjọ Yorùbá.
(3 marks)
(c) Ṣàlàyé èsúsú àti ànfààní rẹ̀ méjì.
(4 marks)

3. (a) Darúkọ àwítúnwí méjì tí a lè rí nínú ìwé ìtàn àròsọ.
(4 marks)
(b) Kí ni ibùdó ìtàn nínú eré-onítàn?
(3 marks)
(c) Sọ kókó-ọ̀rọ̀ méjì tí ó sábà máa ń súyọ nínú ìwé lítírésọ̀.
(3 marks)

4. (a) Kọ àwọn nọ́mbà wọ̀nyí sílẹ̀ ní èdè Yorùbá:
i. 175
ii. 192
(4 marks)
(b) Darúkọ oúnjẹ ilẹ̀ Yorùbá mẹ́ta.
(3 marks)
(c) Kí ni aáyan ògbufọ̀?
(3 marks)

OBJECTIVE MARKING SCHEME

Question 1 – ✅ (c) Sílébù
Question 2 – ✅ (a) F
Question 3 – ✅ (c) KFK
Question 4 – ✅ (a) ì-wé
Question 5 – ✅ (c) Ẹlẹ́dàá
Question 6 – ✅ (a) Olúwa gbogbo ayé
Question 7 – ✅ (c) Ògún
Question 8 – ✅ (b) Bí a ṣe ń hu ìwà rere
Question 9 – ✅ (c) Ìwà búburú
Question 10 – ✅ (c) Máa ṣọ́ra nípa ìlera
Question 11 – ✅ (b) Ó gbọn bíi àgbàlagbà
Question 12 – ✅ (c) Àwítúnwí
Question 13 – ✅ (d) Ọ̀kànléláàádọ́jọ
Question 14 – ✅ (c) Ogórin
Question 15 – ✅ (a) N2
Question 16 – ✅ (b) N100
Question 17 – ✅ (c) Ọgọ́rùn-ún àti àádọ́rùn-ún
Question 18 – ✅ (b) Igba
Question 19 – ✅ (a) Gbólóhùn alábọdé
Question 20 – ✅ (b) Alábọdé
Question 21 – ✅ (b) Bí ó ti ń rìn, ó rí ejò
Question 22 – ✅ (d) Àbọ̀ kan tí ó dára lórí rẹ̀ àti àbọ̀ kan tí kò dára lórí rẹ̀
Question 23 – ✅ (a) Ìsàlẹ̀, àárín, òkè
Question 24 – ✅ (b) ´
Question 25 – ✅ (c) ¯
Question 26 – ✅ (c) Bàbá
Question 27 – ✅ (b) Ìranra-ẹni-lọ́wọ́
Question 28 – ✅ (b) Èsúsú
Question 29 – ✅ (d) Ẹgbẹ́ ìtọrẹ
Question 30 – ✅ (c) Láti ran àwọn ọmọ ẹgbẹ́ lọ́wọ́ nípa ìṣòwò tàbí ìdókòwò
Question 31 – ✅ (b) Àkókò àti ibi tí ìtàn ti ṣẹlẹ̀
Question 32 – ✅ (d) Gbogbo àwọn wọ̀nyí
Question 33 – ✅ (c) Bí ìtàn ṣe gbára lé ara wọn
Question 34 – ✅ (b) Ìṣẹ́gun
Question 35 – ✅ (c) Òwẹ̀wẹ̀
Question 36 – ✅ (a) Ọjọ́ Ajé
Question 37 – ✅ (d) Ọjọ́ Ẹtì
Question 38 – ✅ (b) Yíyí èdè kan sí èkejì
Question 39 – ✅ (a) Ìrẹsì
Question 40 – ✅ (d) Gbólóhùn alábọdé