Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 8
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Àṣà
Previous Lesson: Ọ̀rọ̀ Atọ́kùn, Ọ̀rọ̀ Àsopọ̀ and Sentence Use.
Topic: ÀṢÀ
Subject Matter: Ìtẹ́síwájú lórí ẹ̀kọ́-ilé, ìwà ọmọlúàbí, ìkíni, ìbòwọ̀, ìgbọ́ràn, níní sùúrù, iṣẹ́ níní, ìjẹ́ ọmọlúàbí sí òbí àti àwọn àgbà, dídẹ́kun ìwà ika sí ọmọlékùn

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

Ṣe àlàyé ìtumọ̀ ẹ̀kọ́-ilé.
Darúkọ àwọn ìwà ọmọlúàbí mẹ́rin.
Ṣe àlàyé bí a ṣe lè yẹra fún ìwà ìkà sí àwọn ọmọlékùn.

Affective Domain:

Mọ̀yì àwọn ìwà rere tí a kọ́ nílé.
Fẹ́ràn láti máa hùwà ìbòwọ̀ sí àwọn àgbà.

Psychomotor Domain:

Ṣe àfihàn bí a ṣe ń kíni dáadáa.
Fi ìgbọ́ràn hàn nínú àwọn iṣẹ́ tí a yàn fún wọn.

Fi ìwà ọmọlúàbí hàn nínú ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ènìyàn.
Kópa nínú dídẹ́kun ìwà ìkà nínú àwùjọ.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

9 Years Basic Education Curriculum
State Unified Scheme of Work
Ìwé Èdè Yorùbá fún Ilé-ìwé JSS 2
Yoruba cultural text
Behaviour charts
Pictures
Discussion cards

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

Yoruba cultural texts
Awọn àtẹ ìwà rere (behaviour charts)
Awọn àwòrán
Awọn kaadi ìjíròrò

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ bí wọ́n ṣe lè hùwà dáadáa gẹ́gẹ́ bí ọmọ Yorùbá. Ó tún ràn wọ́n lọ́wọ́ láti mọ bí wọ́n ṣe lè máa bọ̀wọ̀ fún àwọn ẹlòmíràn àti láti yẹra fún ìwà ìkà.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti ní ìmọ̀ díẹ̀ nípa àṣà àti ìṣe Yorùbá ní àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ti kọjá.

Lesson Content/Board Summary

ÀṢÀ: ÌTẸ́SÍWÁJÚ LÓRÍ Ẹ̀KỌ́-ILÉ ÀTI ÌWÀ ỌMỌLÚÀBÍ

Kí Ni Ẹ̀kọ́-Ilé?

Ẹ̀kọ́-ilé ni gbogbo ohun tí a kọ́ ọmọ nílé láti kékeré, èyí tí yóò mú kí ó dàgbà di ẹni rere àti ọmọlúàbí nínú àwùjọ. Ó pẹ̀lú bí ó ṣe ń kíni, bí ó ṣe ń bọ̀wọ̀, tí ó sì ń gbọ́ràn.

Àwọn Ìwà Ọmọlúàbí

Ìwà ọmọlúàbí ni àwọn ìwà rere tí ó yẹ kí gbogbo ènìyàn ní, pàápàá jùlọ àwọn ọmọ Yorùbá. Àwọn wọ̀nyí ni:

Ìkíni: Kíni ni ọ̀nà láti fi ìbọ̀wọ̀ hàn. Ó yẹ kí a máa kí àwọn àgbà nígbà gbogbo.
Ìbòwọ̀: Ìbọ̀wọ̀ ni fífi ọlá fún àwọn tí ó tó sí wa lọ́lá, pàápàá àwọn òbí, olùkọ́ àti àwọn àgbàlagbà.
Ìgbọ́ràn: Ìgbọ́ràn ni ṣíṣe ohun tí a bá rán ni láti ṣe láìsí ìkùnsínú tàbí ìjàǹbá.
Níní Sùúrù: Sùúrù ni láti dúró de ohun rere láìsí àìsùúrù tàbí ìbínú.
Iṣẹ́ Níní: Iṣẹ́ níní ni fífi ìṣẹ́kùnṣe hàn nínú iṣẹ́ tí a bá yàn fúnni, láti máa ṣe iṣẹ́ lọ́wọ́.
Ìjẹ́ Ọmọlúàbí Sí Òbí àti Àwọn Àgbà: Ó yẹ kí a máa bọ̀wọ̀ fún àwọn òbí wa, kí a sì máa fi ọlá fún gbogbo àwọn àgbàlagbà.

Bí A Ṣe Lè Dẹ́kun Ìwà Ìkà Sí Ọmọlékùn

Ìwà ìkà ni ìṣe tí kò dára sí àwọn ọmọdé, bíi fífi wọn yà, lílù wọn láìnídìí, tàbí gbígbé wọn níyà. Àwọn ọ̀nà láti dẹ́kun ìwà ìkà ni:

Kíkọ́ àwọn ọmọ ní ẹ̀tọ́ wọn.
Dídá àwọn òbí àti àwọn àgbà lẹ́kọ̀ọ́ nípa àbájáde ìwà ìkà.
Ṣíṣe ìpolongo nípa ìwà ìkà àti bí ó ṣe lè pa ọjọ́ ọmọdé run.
Fífi ìyà jẹ àwọn tí ó bá hùwà ìkà sí ọmọlékùn.
Ṣíṣe àmọ̀dájú pé àwọn ọmọdé ní àwọn àgbà tí wọ́n lè bá sọ̀rọ̀ nípa ìṣòro wọn.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ náà nípa bíbá àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sọ̀rọ̀ nípa ìwà rere. Yóò béèrè pé: “Kí ni ìwà rere tí ó yẹ kí ọmọlúàbí ní?”
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ àwọn ìwà rere tí wọ́n mọ̀ láti inú ìrírí wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò rántí àwọn ẹ̀kọ́ nípa ìwà rere tí wọ́n ti gbà tẹ́lẹ̀.

Step 2: Ìgbéyẹ̀wò Ẹ̀kọ́-Ilé

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Ìṣàlàyé/Ìjíròrò
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àlàyé ìtumọ̀ ẹ̀kọ́-ilé àti bí ó ṣe ṣe pàtàkì nínú ìgbésí ayé ọmọ. Yóò tún ṣe amọ̀nà ìjíròrò lórí bí ẹ̀kọ́-ilé ṣe ń ran ọmọ lọ́wọ́ láti di ẹni rere.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kópa nínú ìjíròrò náà, wọ́n yóò sì sọ àwọn èrò wọn nípa ẹ̀kọ́-ilé.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò lóye ìtumọ̀ àti ìwúlò ẹ̀kọ́-ilé.

Step 3: Ìwà Ọmọlúàbí – Ìkíni àti Ìbòwọ̀

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Ìṣàfihàn/Ìṣàlàyé
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn ọ̀nà ìkíni tó yẹ, yóò sì tún ṣàlàyé ìwúlò ìbọ̀wọ̀ sí àwọn àgbà. Yóò fi àwọn àwòrán ìkíni àti ìbọ̀wọ̀ hàn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣe àfihàn bí a ṣe ń kíni dáadáa, wọ́n yóò sì sọ bí wọ́n ṣe ń bọ̀wọ̀ fún àwọn àgbà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ̀ bí wọ́n ṣe ń kíni àti bí wọ́n ṣe ń bọ̀wọ̀.

Step 4: Ìwà Ọmọlúàbí – Ìgbọ́ràn àti Níní Sùúrù

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Ìgbéyẹ̀wò
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ ìgbọ́ràn àti níní sùúrù. Yóò tún fún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ bí a ṣe lè fi ìgbọ́ràn àti sùúrù hàn nínú ìgbésí ayé.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ àwọn àpẹẹrẹ níbi tí wọ́n ti fi ìgbọ́ràn àti sùúrù hàn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò lóye ìwúlò ìgbọ́ràn àti níní sùúrù.

Step 5: Ìwà Ọmọlúàbí – Iṣẹ́ Níní àti Ìjẹ́ Ọmọlúàbí Sí Àwọn Àgbà

Time: 6 minutes
Teaching Skill: Ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ iṣẹ́ níní àti bí ó ṣe ṣe pàtàkì fún ọmọlúàbí. Yóò tún tẹnu mọ́ ìjẹ́ ọmọlúàbí sí àwọn òbí àti àwọn àgbà.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ àwọn àpẹẹrẹ iṣẹ́ níní àti bí wọ́n ṣe ń bọ̀wọ̀ fún àwọn òbí àti àgbà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò mọ ìwúlò iṣẹ́ níní àti ìjẹ́ ọmọlúàbí.

Step 6: Dídẹ́kun Ìwà Ìkà Sí Ọmọlékùn

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Ìjíròrò
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò darí ìjíròrò lórí ìwà ìkà sí àwọn ọmọlékùn àti àwọn ọ̀nà tí a lè gbà dẹ́kun irúfẹ́ ìwà bẹ́ẹ̀ nínú àwùjọ. Yóò lo àwọn kaadi ìjíròrò.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kópa nínú ìjíròrò náà, wọ́n yóò sì sọ àwọn ọ̀nà tí wọ́n rò pé ó lè dẹ́kun ìwà ìkà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò lóye ìwà ìkà àti bí a ṣe lè dẹ́kun rẹ̀.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

Kí ni ẹ̀kọ́-ilé túmọ̀ sí?
Darúkọ àwọn ìwà ọmọlúàbí mẹ́ta.
Ṣe àlàyé ìtumọ̀ ìbọ̀wọ̀.
Sọ ọ̀nà kan tí a lè gbà dẹ́kun ìwà ìkà sí àwọn ọmọlékùn.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Àkópọ̀ ẹ̀kọ́
Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà nípa títẹnu mọ́ ìwúlò ẹ̀kọ́-ilé àti àwọn ìwà ọmọlúàbí fún ìdàgbàsókè àwùjọ.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà, wọ́n yóò sì gba ìyànjú láti máa hùwà rere.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fi ẹ̀kọ́ náà sí àyà.

Lesson Keywords

Àṣà – Ìṣe àti ìgbésí ayé àwọn ènìyàn kan.
Ẹ̀kọ́-ilé – Ìkọ́ni tí a kọ́ ọmọ nílé láti kékeré.
Ọmọlúàbí – Ẹni tí ó ní ìwà rere àti ọlá.
Ìkíni – Ọ̀nà láti fi ìbọ̀wọ̀ hàn nípa sísọ “Ẹ kú àárọ̀” bbl.
Ìbòwọ̀ – Ọlá tí a fi fún àwọn àgbà tàbí ẹni tí ó tó sí wa lọ́lá.
Ìgbọ́ràn – Ṣíṣe ohun tí a bá rán ni láti ṣe.
Sùúrù – Dídúró de ohun kan láìsí àìsùúrù.
Ìwà Ìkà – Ìṣe búburú sí ẹlòmíràn, pàápàá jùlọ ọmọdé.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n tètè lóye, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn iṣẹ́ àṣekágbá tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn ọmọlékùn. Fún àwọn tí wọ́n nílò ìrànlọ́wọ́ púpọ̀, olùkọ́ yóò fi àwọn àwòrán àti àpẹẹrẹ sílẹ̀ fún wọn, yóò sì tún ṣe àlàyé léraléra.

Note for teachers using this lesson plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ rí i dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye gbogbo ìwà ọmọlúàbí tí a kọ́. Ó yẹ kí olùkọ́ fi ìwà rere àti ìwà ọmọlúàbí hàn fúnra rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ. Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn òbí ṣe pàtàkì láti mú ẹ̀kọ́-ilé ṣẹ nínú ìgbésí ayé àwọn ọmọ.