Lesson Note on Ìsòrí Ọ̀rọ̀, Arọ́pò Orúkọ and Arọ́pò Afarahẹ for JSS 2

Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 2
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Èdè
Previous Lesson: Oge Ṣíṣe, Ìlànà Akoko and Traditional Timekeeping.
Topic: ÈDÈ
Subject Matter: Ìsòrí ọ̀rọ̀, arọ́pò orúkọ, àbùdá arọ́pò orúkọ, àlàyé lórí arọ́pò orúkọ, arọ́pò afarahẹ, lílo arọ́pò orúkọ nínú gbólóhùn

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

• Ṣe àlàyé ìtumọ̀ arọ́pò orúkọ.
• Darúkọ àwọn ìsòrí arọ́pò orúkọ.
• Ṣe ìdámọ̀ arọ́pò orúkọ nínú gbólóhùn.

Affective Domain:

• Mọ̀ ìwúlò arọ́pò orúkọ nínú èdè Yorùbá.

Psychomotor Domain:

• Lò arọ́pò orúkọ ní ọ̀nà tó tọ́ nínú gbólóhùn.

Social Domain:

• Fi ìfọwọ́sowọ́pọ̀ hàn nígbà tí wọ́n bá ń ṣe iṣẹ́ ìkẹ́kọ̀ọ́.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 9 Years Basic Education Curriculum
• State Unified Scheme of Work
• Akomolede Yoruba fun Junior Secondary School 2
• https://www.google.com/search?q=Yoruba+Language+JSS2+3rd+Term+Scheme+of+Work
• https://www.youtube.com/watch?v=your_video_link

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Yoruba textbook
• word cards
• sentence strips
• grammar chart

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó máa ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti mọ àwọn arọ́pò orúkọ àti bí wọ́n ṣe ń lò wọ́n dáadáa nínú gbólóhùn. Èyí yóò jẹ́ kí wọ́n lè sọ àti kọ èdè Yorùbá láìsí àṣìṣe.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti ní ìmọ̀ nípa orúkọ àti àwọn ìsòrí ọ̀rọ̀ mìíràn.

Lesson Content/Board Summary

ÈDÈ

Ìsòrí Ọ̀rọ̀

Èdè Yorùbá ní àwọn ọ̀rọ̀ tí a pín sí onírúurú ìsòrí. Àwọn ìsòrí wọ̀nyí ni ó jẹ́ kí èdè náà sunwọ̀n, ó sì fi ìtumọ̀ hàn. Ọ̀kan nínú wọn ni arọ́pò orúkọ.

Arọ́pò Orúkọ (Pronouns)

Arọ́pò orúkọ ni ọ̀rọ̀ tí a fi rọ́pò orúkọ tàbí gbólóhùn orúkọ nínú gbólóhùn kan. Ó máa ń jẹ́ kí gbólóhùn máà tún orúkọ kan náà lò nígbà gbogbo.

Àwọn àbùdá arọ́pò orúkọ:

• Ó máa ń rọ́pò orúkọ tàbí gbólóhùn orúkọ.
• Ó máa ń mú kí gbólóhùn rọrùn láti kà tàbí gbọ́.
• Ó ní àwọn ìsòrí tirẹ̀.

Àwọn ìsòrí arọ́pò orúkọ:

• Arọ́pò Orúkọ Oníkan-èèyàn (Personal Pronouns): Àwọn wọ̀nyí ni ó dúró fún ènìyàn tàbí ohun kan.
• Èmi (I)
• Ìwọ (You – singular)
• Òun (He/She/It)
• Àwa (We)
• Ẹ̀yin (You – plural)
• Àwọn (They)
• Arọ́pò Orúkọ Afarahẹ (Reflexive Pronouns): Àwọn wọ̀nyí ni ó ń tọ́ka sí ẹni tí ó ṣe iṣẹ́ náà fúnra rẹ̀.
• Ara mi (Myself)
• Ara rẹ (Yourself – singular)
• Ara rẹ̀ (Himself/Herself/Itself)
• Ara wa (Ourselves)
• Ara yín (Yourselves – plural)
• Ara wọn (Themselves)

Lílo Arọ́pò Orúkọ Nínú Gbólóhùn

• Èmi lọ sí ọjà. (I went to the market.)
• Ìwọ jẹun. (You ate.)
• Òun ń kọ̀wé. (He/She is writing.)
• Àwa ń lọ ilé-ìwé. (We are going to school.)
• Ẹ̀yin gbọ́. (You all heard.)
• Àwọn wá. (They came.)
• Mo fún ara mi ní oúnjẹ. (I gave myself food.)
• O ṣe é fún ara rẹ. (You did it for yourself.)
• Ó rí ara rẹ̀ nínú dígí. (He/She saw himself/herself in the mirror.)

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Set Induction

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì béèrè nípa ẹ̀kọ́ tí wọ́n kọ́ nígbà kan.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè, wọ́n yóò sì tún kí olùkọ́.

Learning Point: Ìgbésẹ̀ náà yóò mú kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ múra sílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ tuntun.

Step 2: Review of Previous Knowledge

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò béèrè àwọn ìbéèrè nípa orúkọ àti àwọn àbùdá rẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò rántí ẹ̀kọ́ àtijọ́ nípa orúkọ, wọ́n yóò sì dáhùn ìbéèrè.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rántí ẹ̀kọ́ wọn tẹ́lẹ̀.

Step 3: Introduction of New Topic

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Explaining

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò sọ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ pé ẹ̀kọ́ òní ni arọ́pò orúkọ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́, wọ́n yóò sì wà ní ìmúratí fún ẹ̀kọ́ tuntun.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ̀ pé arọ́pò orúkọ ni àkọlé ẹ̀kọ́ òní.

Step 4: Explanation of Arọ́pò Orúkọ

Time: 10 minutes

Teaching Skill: Explaining/Demonstrating

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ arọ́pò orúkọ, yóò sì darúkọ àwọn ìsòrí rẹ̀ pẹ̀lú àpẹẹrẹ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ́tí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n yóò sì kọ àwọn àlàyé sí inú ìwé wọn.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ìtumọ̀ àti àwọn ìsòrí arọ́pò orúkọ.

Step 5: Explanation of Arọ́pò Afarahẹ

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Explaining/Illustrating

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé nípa arọ́pò afarahẹ, yóò sì fún wọn ní àpẹẹrẹ bí ara mi, ara rẹ, ara rẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́, wọ́n yóò sì kọ àwọn àpẹẹrẹ sílẹ̀.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ nípa arọ́pò afarahẹ.

Step 6: Class Activity

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Practical/Application

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn gbólóhùn díẹ̀ sí orí pátákó, yóò sì sọ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti tọ́ka sí arọ́pò orúkọ tó wà nínú wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣe ìdámọ̀ arọ́pò orúkọ nínú àwọn gbólóhùn tí olùkọ́ kọ sílẹ̀.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ́ bí wọ́n ṣe ń tọ́ka sí arọ́pò orúkọ.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni arọ́pò orúkọ?
2. Darúkọ àwọn ìsòrí arọ́pò orúkọ méjì tí o mọ̀.
3. Fún mi ní àpẹẹrẹ arọ́pò afarahẹ méjì.
4. Lò “òun” àti “àwa” nínú gbólóhùn kan-kan.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Summarizing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà, yóò sì fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní iṣẹ́ ilé.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ àkópọ̀ ẹ̀kọ́, wọ́n yóò sì kọ iṣẹ́ ilé sílẹ̀.

Learning Point: Àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà ti parí.

Lesson Keywords

• Arọ́pò Orúkọ – Pronoun
• Arọ́pò Afarahẹ – Reflexive Pronoun
• Ìsòrí Ọ̀rọ̀ – Parts of Speech
• Gbólóhùn – Sentence

Differentiation

The teacher will provide additional support to slow learners by giving simpler examples and more direct guidance, while fast learners will be challenged with more complex sentences for identifying and using pronouns.

Note for teachers using this lesson plan

Teachers should ensure active participation from all pupils and encourage them to use pronouns in their daily conversations to reinforce learning. Emphasize the practical application of arọ́pò orúkọ in constructing correct Yoruba sentences.