Lesson Note on Lítírésọ̀ Alohùn, Ìtàn and Àbùdá Rẹ for JSS 2

Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 6
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Lítírésọ̀
Previous Lesson: Àyàn Ogbufọ, Gẹẹsi Sí Yorùbá and Yorùbá Sí Gẹẹsi.
Topic: LÍTÍRÉSỌ̀
Subject Matter: Lítírésọ̀ alohùn, ìtàn, oríṣiríṣi ìtàn, àbùdá ìtàn, akópa, ibi ìṣẹ̀rẹ̀, ìwúlò, ohun èlò orin, ìṣẹ̀lẹ̀, ìfarabalẹ̀, pàtàkì lítírésọ̀ alohùn

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

• Ṣe àlàyé lítírésọ̀ alohùn.
• Ṣe àtòjọ oríṣiríṣi ìtàn.
• Dá àwọn àbùdá ìtàn mọ̀.

Affective Domain:

• Mọ ìwúlò lítírésọ̀ alohùn nínú àṣà àti ìṣe Yorùbá.

Psychomotor Domain:

• Sọ ìtàn kúkúrú kan tàbí kí wọ́n kọ orin alohùn kan.

Social Domain:

• Kópa nínú ìjíròrò lórí àwọn ìtàn àti àwọn ohun tó wà nínú wọn.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 9 Years Basic Education Curriculum
• State Unified Scheme of Work
• Aláwiyé Yoruba fun JSS 2
• https://www.education.gov.ng
• https://www.learnafricapublishers.com

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àwọn àpẹẹrẹ ìtàn alohùn
• Ìwé lítírésọ̀ Yorùbá
• Àwọn ohun èlò orin
• Àwọn àwòrán
• Àwọn ṣáàtì

Rationale for the Lesson

Líléko yìí ṣe pàtàkì nítorí ó máa ran àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti mọ àṣà àti ìṣe Yorùbá nípasẹ̀ lítírésọ̀ alohùn. Ó tún máa jẹ́ kí wọ́n mọ bí wọ́n ṣe lè lo ìtàn láti kọ́ni, láti fi ṣe eré, àti láti fi gbé ìdánilẹ́kọ̀ọ́ jáde.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti gbọ́ tàbí wọ́n ti sọ àwọn ìtàn kékeré tẹ́lẹ̀.

Lesson Content/Board Summary

Lítírésọ̀ Alohùn

Ìtumọ̀ Lítírésọ̀ Alohùn

Lítírésọ̀ alohùn jẹ́ gbogbo iṣẹ́ lítírésọ̀ tí a fi ẹnu sọ, tí kì í ṣe àkọsílẹ̀. Ó jẹ́ àwọn ìtàn, àwọn orin, àwọn àròfọ̀, àwọn àló, àwọn àwítẹ́lẹ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ tí a fi ẹnu kọ́ láti ìran dé ìran.

Oríṣiríṣi Ìtàn nínú Lítírésọ̀ Alohùn

Àwọn oríṣiríṣi ìtàn wà nínú lítírésọ̀ alohùn, wọ́n sì máa ń kọ́ni ní ẹ̀kọ́, wọ́n máa ń fi ṣe eré, wọ́n sì máa ń fi ṣe ìdánilárayá.

• Ìtàn Àròsọ (Myths): Àwọn ìtàn nípa àwọn òrìṣà, bí ayé ṣe bẹ̀rẹ̀, àti àwọn ohun àrà.
• Ìtàn Àròfọ̀ (Legends): Àwọn ìtàn nípa àwọn akọni tàbí àwọn ènìyàn pàtàkì tí wọ́n ṣe iṣẹ́ àrà.
• Ìtàn Àròkọ (Folktales): Àwọn ìtàn tí kò ní í ṣe pẹ̀lú òtítọ́ tí wọ́n máa ń sọ láti kọ́ni ní ẹ̀kọ́ tàbí láti fi ṣe eré.
• Ìtàn Àwítẹ́lẹ̀ (Fables): Àwọn ìtàn tí àwọn ẹranko jẹ́ akópa nínú rẹ̀ tí wọ́n sì máa ń kọ́ni ní ẹ̀kọ́ tó jinlẹ̀.
• Ìtàn Ìjìnlẹ̀ (Historical Narratives): Àwọn ìtàn tí ó sọ nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ti ṣẹlẹ̀ nígbà àtijọ́.

Àbùdá tàbí Àwọn Ohun Tó Mú Ìtàn Yàtọ̀

Àwọn àbùdá wọ̀nyí ni ó máa ń jẹ́ kí ìtàn kan dùn, tí ó sì fi máa ń kọ́ni.

• Akópa (Characters): Àwọn ènìyàn tàbí ẹranko tí wọ́n wà nínú ìtàn. Wọ́n lè jẹ́ ènìyàn, ẹranko, tàbí ohun àìlẹ́mìí.
• Ibi Ìṣẹ̀lẹ̀ (Setting): Ibi àti àkókò tí ìtàn náà ti ṣẹlẹ̀. Ó lè jẹ́ inú igbó, ọjà, ààfin, tàbí ìgbà àtijọ́.
• Ìṣẹ̀lẹ̀ (Plot): Àtòjọ àwọn ohun tó ṣẹlẹ̀ nínú ìtàn láti ìbẹ̀rẹ̀ títí dé òpin.
• Kókó Ìtàn (Theme): Ẹ̀kọ́ tàbí ìfiranṣẹ pàtàkì tí ìtàn náà fẹ́ fi kọ́ni.
• Ìfarabalẹ̀ (Conflict): Ìjà tàbí ìpèníjà tó wà nínú ìtàn.

Ìwúlò Lítírésọ̀ Alohùn

Lítírésọ̀ alohùn ṣe pàtàkì gan-an fún ìdàgbàsókè àwùjọ àti ìtọ́jú àṣà.

• Ó máa ń kọ́ àwọn ọmọdé ní ẹ̀kọ́ ìwà rere àti ìṣe.
• Ó máa ń fi ṣe ìdánilárayá àti eré.
• Ó máa ń gbé àṣà àti ìṣe Yorùbá lárugẹ.
• Ó máa ń ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti mọ ìtàn àwọn baba ńlá wọn.
• Ó máa ń gbénú sọ̀rọ̀, ó sì máa ń mú ìṣọ̀kan wá.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Set Induction

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì tún ṣe àtúnyẹ̀wò ẹ̀kọ́ tí wọ́n kọ́ ní ìgbà tó kọjá. Lẹ́yìn náà, yóò ṣíwájú sí ẹ̀kọ́ tuntun nípa bí wọ́n ṣe ń sọ ìtàn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìkíni, wọ́n yóò sì rántí àwọn ẹ̀kọ́ tí wọ́n ti kọ́ tẹ́lẹ̀.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti múra sílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ tuntun.

Step 2: Ìtumọ̀ Lítírésọ̀ Alohùn

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Explanation

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àlàyé ìtumọ̀ lítírésọ̀ alohùn ní fífún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n yóò sì ṣe àlàyé lítírésọ̀ alohùn nípa tiwọn.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìtumọ̀ lítírésọ̀ alohùn.

Step 3: Oríṣiríṣi Ìtàn

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Discussion/Classification

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò darí ìjíròrò lórí oríṣiríṣi ìtàn tí wọ́n máa ń sọ nínú lítírésọ̀ alohùn, bíi ìtàn àròsọ, ìtàn àròfọ̀, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ àwọn oríṣiríṣi ìtàn tí wọ́n mọ̀, wọ́n yóò sì kọ wọ́n sí orí tábìlì.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ oríṣiríṣi ìtàn alohùn.

Step 4: Àbùdá Ìtàn

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Explanation/Identification

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àwọn àbùdá pàtàkì tí ó máa ń wà nínú ìtàn, bíi akópa, ibi ìṣẹ̀lẹ̀, ìṣẹ̀lẹ̀ àti kókó ìtàn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tọ́ka sí àwọn àbùdá ìtàn nínú àwọn àpẹẹrẹ tí a fún wọn.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn àbùdá ìtàn.

Step 5: Àwọn Akópa àti Ibi Ìṣẹ̀lẹ̀

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Elaboration

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tẹ̀ síwájú láti ṣàlàyé àwọn akópa àti ibi ìṣẹ̀lẹ̀ nínú ìtàn, yóò sì fún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dá àwọn akópa àti ibi ìṣẹ̀lẹ̀ mọ̀ nínú ìtàn kan tí olùkọ́ sọ.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ipa akópa àti ibi ìṣẹ̀lẹ̀.

Step 6: Ìwúlò Lítírésọ̀ Alohùn

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Brainstorming/Discussion

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò jíròrò pẹ̀lú àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lórí ìwúlò lítírésọ̀ alohùn nínú àwùjọ Yorùbá.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò sọ àwọn ìwúlò lítírésọ̀ alohùn tí wọ́n mọ̀.

Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ìwúlò lítírésọ̀ alohùn.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni ìtumọ̀ lítírésọ̀ alohùn?
2. Darúkọ oríṣiríṣi ìtàn mé