Third Term Yorùbá Examination for JSS 1

Examination on Yorùbá
Class: JSS 1
Term: Third Term
Time: 1 Hour
Total Marks: 70

SECTION A: KÍKA ÌWE ÀPILẸ̀KỌ

Ka àpilẹ̀kọ yìí dáradára, lẹ́yìn náà, dáhùn àwọn ìbéèrè tó tẹ̀lé.

Ní ìlú Ìkòríkò, ìyá kan wà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ìyá Àgbéké. Ìyá Àgbéké jẹ́ aláboyún tí ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ bí ọmọ. Ó máa ń tẹ̀lé gbogbo ìtọ́nisọ́nà àwọn àgbàlagbà nípa oyún. Ó máa ń jẹ oúnjẹ tó dára, ó sì máa ń lọ sí ilé ìwòsàn fún yíyẹ̀wò déédéé. Àwọn ará ìlú mọ̀ pé ó ṣe pàtàkì fún aláboyún láti máa tọ́jú ara rẹ̀ dáradára. Wọ́n tún gbàgbọ́ pé àwọn oyún kan wà tí àwọn ẹ̀mí burúkú máa ń gbé. Bí àpẹẹrẹ, wọ́n máa ń pe àwọn ọmọ tí wọ́n bá kú léraléra ní àbíkú. Ìyá Àgbéké kò gbàgbọ́ nínú irú nǹkan bẹ́ẹ̀. Ó gbàgbọ́ pé pẹ̀lú ìtọ́jú tó dára, gbogbo oyún yóò dára. Ní ọjọ́ kan, Ìyá Àgbéké bí ọmọbìnrin kan tí ó rẹwà. Gbogbo ìlú yọ̀ pẹ̀lú rẹ̀, wọ́n sì ṣe ayẹyẹ.

Answer questions 1–10 based on the passage.

1. Ta ni aláboyún tí a sọ̀rọ̀ rẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ yìí? (a) Ìyá Adé (b) Ìyá Àgbéké (c) Ìyá Olú
2. Kí ni Ìyá Àgbéké máa ń ṣe láti tọ́jú oyún rẹ̀? (a) Máa ń jẹ oúnjẹ búburú (b) Máa ń lọ sí ilé ìwòsàn (c) Máa ń rìn kiri láìṣe nǹkan
3. Níbo ni Ìyá Àgbéké gbé? (a) Ìlú Èkó (b) Ìlú Ìbàdàn (c) Ìlú Ìkòríkò
4. Kí ni àwọn ará ìlú gbàgbọ́ nípa àwọn oyún kan? (a) Wọ́n jẹ́ àbùkù (b) Àwọn ẹ̀mí burúkú máa ń gbé wọn (c) Wọ́n máa ń pẹ́ bí
5. Kí ni wọ́n máa ń pe àwọn ọmọ tí wọ́n bá kú léraléra? (a) Àgàn (b) Àbíkú (c) Ìbejì
6. Kí ni Ìyá Àgbéké gbàgbọ́ nípa ìtọ́jú oyún? (a) Kò ṣe pàtàkì (b) Pẹ̀lú ìtọ́jú dára, gbogbo oyún yóò dára (c) Oyún kò lè dára láìka ohun tí èèyàn bá ṣe sí
7. Kí ni Ìyá Àgbéké bí nígbẹ̀yìn? (a) Ọmọkùnrin (b) Ọmọbìnrin (c) Àwọn ìbejì
8. Báwo ni àwọn ará ìlú ṣe ṣe sí ìbí ọmọ Ìyá Àgbéké? (a) Wọ́n kò kà á sí (b) Wọ́n yọ̀, wọ́n sì ṣe ayẹyẹ (c) Wọ́n bínú
9. Àpilẹ̀kọ yìí dá lé àkọ́kọ́ lórí ________. (a) Ìgbéyàwó (b) Oyún àti ìtọ́jú rẹ̀ (c) Òwò
10. Gbólóhùn wo ni ó fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé Ìyá Àgbéké kò fẹ́ràn àṣà àtijọ́ nípa oyún? (a) Ó máa ń jẹ oúnjẹ tó dára (b) Ó gbàgbọ́ pé pẹ̀lú ìtọ́jú tó dára, gbogbo oyún yóò dára (c) Gbogbo ìlú yọ̀ pẹ̀lú rẹ̀

Instruction: Answer all questions.

11. Ẹ̀yà ara wo ni kò sí lára àwọn ẹ̀yà ara tí a fi ń pè ìró? (a) Ètè (b) Ahọ́n (c) Ẹsẹ̀
12. Ìró tí ó máa ń jáde láìsí ìdíwọ́ ní ọ̀nà atẹ́gùn ni a pè ní ________. (a) Àfipè àkànmólẹ̀ (b) Àfipè àsúnsí (c) Àfipè oríṣì
13. Àfipè àsúnsí ni a tún ń pè ní ________. (a) Fáwẹ́lì (b) Kóńsónáńtì (c) Ọ̀rọ̀-ìṣe
14. Àfipè àkànmólẹ̀ ni a tún ń pè ní ________. (a) Fáwẹ́lì (b) Kóńsónáńtì (c) Ọ̀rọ̀-orúkọ
15. Èwo nínú àwọn wọ̀nyí ni kò sí lára eré abẹ́lé? (a) Àyò (b) Èta-ọkọ (c) Eré ìbọ́lù
16. Eré tí àwọn ọmọdé máa ń ṣe ní òru ni a pè ní ________. (a) Eré òṣùpá (b) Eré ìbọ́lù (c) Eré ìfọ̀ọ̀nà
17. Orin wo ni ó máa ń bá eré ìdárayá lọ? (a) Orin ìyìn (b) Orin eré (c) Orin sísun
18. Àwọn eré ìta gbangba máa ń jẹ́ ________. (a) Eré àtiṣe (b) Eré ìfọ̀ọ̀nà (c) Eré ìbọ́lù
19. Ọ̀rọ̀-orúkọ ni èyí tí a fi ń tọ́ka sí ________. (a) Orúkọ ènìyàn, ohun, tàbí ibi (b) Ìṣe (c) Àpèjúwe
20. Nínú gbólóhùn “Ọmọ náà sáré lọ”, ọ̀rọ̀-ìṣe ni ________. (a) Ọmọ (b) Sáré (c) Lọ
21. Ọ̀rọ̀ tí ó rọ́pò orúkọ ni a pè ní ________. (a) Ọ̀rọ̀-àpèjúwe (b) Ọ̀rọ̀-atọ́kùn (c) Ọ̀rọ̀-arọ́pò orúkọ
22. “Ó dára” nínú gbólóhùn “Ilé náà dára” jẹ́ ________. (a) Ọ̀rọ̀-ìṣe (b) Ọ̀rọ̀-àpèjúwe (c) Ọ̀rọ̀-atọ́kùn
23. Ọ̀rọ̀-atọ́kùn ni èyí tí ó máa ń fi ìbáṣepọ̀ hàn láàrin ________. (a) Ọ̀rọ̀-ìṣe àti ọ̀rọ̀-orúkọ (b) Ọ̀rọ̀-orúkọ àti ọ̀rọ̀-orúkọ mìíràn (c) Ọ̀rọ̀-àpèjúwe
24. “Ṣùgbọ́n” nínú gbólóhùn “Ó lọ, ṣùgbọ́n kò rí i” jẹ́ ________. (a) Ọ̀rọ̀-orúkọ (b) Ọ̀rọ̀-àsopọ̀ (c) Ọ̀rọ̀-ìṣe
25. Òǹkà 120 ní Yorùbá ni ________. (a) Ogóje (b) Ogórin (c) Ọgọ́fà
26. Òǹkà 145 ní Yorùbá ni ________. (a) Ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta (b) Ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta ó lé márùún (c) Ọgọ́fà ó lé márùún
27. Àwọn oyún tí ó máa ń kú léraléra ni Yorùbá máa ń pè ní ________. (a) Àgàn (b) Àbíkú (c) Ìbejì
28. Ìgbàgbọ́ Yorùbá nípa àwọn obìnrin tí kò lè bímọ ni a pè ní ________. (a) Oyún (b) Àgàn (c) Àbíkú
29. Èwo nínú àwọn wọ̀nyí ni kò sí lára ìtọ́jú aláboyún látijọ́? (a) Lílọ sí ilé ìwòsàn (b) Jíjẹ oúnjẹ tó dára (c) Lílò àwọn ewébẹ̀ kan
30. Ìkóra-ẹni-ní-ìjánu ṣe pàtàkì fún aláboyún láti ________. (a) Jẹun lọ́pọ̀lọpọ̀ (b) Yẹra fún àwọn nǹkan tó lè pa oyún lára (c) Máa rìn kiri
31. Ọ̀rọ̀-orúkọ onísílébù kan ni ________. (a) Ilé (b) Ọkọ (c) Ọmọ
32. Ìṣẹ̀dá ọ̀rọ̀-orúkọ tí a fi àfòmọ ìbẹ̀rẹ̀ ṣe ni ________. (a) Dídùn (b) Ìdùnnú (c) Dùnnú
33. Ìṣẹ̀dá ọ̀rọ̀-orúkọ tí a fi àpètúnpè ṣe ni ________. (a) Gbígbé (b) Gbé (c) Gbé-gbé
34. Àfòmọ ìbẹ̀rẹ̀ ni ________. (a) Ì- (b) -wá (c) -lọ
35. Ẹ̀yà ara wo ni èyí? (a) Ẹsẹ̀ (b) Orí (c) Ọwọ́
36. Orúkọ ẹranko wo ni èyí? (a) Àgbò (b) Ewúrẹ́ (c) Ẹranko
37. Ohun tó máa ń fi ọjà hàn sí àwọn èèyàn ni a pè ní ________. (a) Ìpolówó ọjà (b) Òwò (c) Ọjà
38. Pàtàkì òwò ni pé ó máa ń mú ________ wá. (a) Òṣì (b) Ọlà (c) Ìjà
39. Òwò ṣíṣe lè dín àìríṣẹ́-ṣe kù nípa ________. (a) Títún ọjà pa (b) Pípa ìṣẹ́ (c) Ṣíṣí iléeṣẹ́
40. Oríkì òwò ni ìyìn tí a máa ń kọ sí ________. (a) Ẹranko (b) Òwò kan (c) Ènìyàn

SECTION B: THEORY

Instruction: Answer any THREE questions.

1. (a) Darúkọ oríṣìí méjì eré ìdárayá ní ilẹ̀ Yorùbá. (3)
(b) Ṣàlàyé ọ̀kan nínú wọn pẹ̀lú àpẹẹrẹ orin tí ó máa ń bá a lọ. (3)
(c) Kí ni àwọn èrè tí ó wà nínú eré ṣíṣe fún àwọn ọmọdé? (4)

2. (a) Kí ni ìgbàgbọ́ Yorùbá nípa àbíkú? (3)
(b) Darúkọ àwọn nǹkan mẹ́ta tí aláboyún ìgbàlódé gbọ́dọ̀ máa ṣe láti tọ́jú oyún rẹ̀. (3)
(c) Ṣàlàyé ìdí tí ìkóra-ẹni-ní-ìjánu ṣe pàtàkì fún aláboyún. (4)

3. (a) Kí ni ọ̀rọ̀-orúkọ? Fún àpẹẹrẹ méjì. (3)
(b) Ṣàlàyé ìhun ọ̀rọ̀-orúkọ tí a fi àfòmọ ìbẹ̀rẹ̀ ṣe, fún àpẹẹrẹ méjì. (3)
(c) Kí ni iṣẹ́ ọ̀rọ̀-àpèjúwe nínú gbólóhùn? Fún àpẹẹrẹ gbólóhùn kan. (4)

4. (a) Darúkọ oríṣìí òwò mẹ́ta tí ó wà ní ilẹ̀ Yorùbá. (3)
(b) Kí ni pàtàkì òwò fún ìdàgbàsókè ìlú? (3)
(c) Báwo ni ìpolówó ọjà ṣe lè ran òwò lọ́wọ́? (4)

OBJECTIVE MARKING SCHEME

Question 1 – ✅ (b) Ìyá Àgbéké
Question 2 – ✅ (b) Máa ń lọ sí ilé ìwòsàn
Question 3 – ✅ (c) Ìlú Ìkòríkò
Question 4 – ✅ (b) Àwọn ẹ̀mí burúkú máa ń gbé wọn
Question 5 – ✅ (b) Àbíkú
Question 6 – ✅ (b) Pẹ̀lú ìtọ́jú dára, gbogbo oyún yóò dára
Question 7 – ✅ (b) Ọmọbìnrin
Question 8 – ✅ (b) Wọ́n yọ̀, wọ́n sì ṣe ayẹyẹ
Question 9 – ✅ (b) Oyún àti ìtọ́jú rẹ̀
Question 10 – ✅ (b) Ó gbàgbọ́ pé pẹ̀lú ìtọ́jú tó dára, gbogbo oyún yóò dára
Question 11 – ✅ (c) Ẹsẹ̀
Question 12 – ✅ (b) Àfipè àsúnsí
Question 13 – ✅ (a) Fáwẹ́lì
Question 14 – ✅ (b) Kóńsónáńtì
Question 15 – ✅ (c) Eré ìbọ́lù
Question 16 – ✅ (a) Eré òṣùpá
Question 17 – ✅ (b) Orin eré
Question 18 – ✅ (c) Eré ìbọ́lù
Question 19 – ✅ (a) Orúkọ ènìyàn, ohun, tàbí ibi
Question 20 – ✅ (b) Sáré
Question 21 – ✅ (c) Ọ̀rọ̀-arọ́pò orúkọ
Question 22 – ✅ (b) Ọ̀rọ̀-àpèjúwe
Question 23 – ✅ (b) Ọ̀rọ̀-orúkọ àti ọ̀rọ̀-orúkọ mìíràn
Question 24 – ✅ (b) Ọ̀rọ̀-àsopọ̀
Question 25 – ✅ (c) Ọgọ́fà
Question 26 – ✅ (c) Ọgọ́fà ó lé márùún
Question 27 – ✅ (b) Àbíkú
Question 28 – ✅ (b) Àgàn
Question 29 – ✅ (a) Lílọ sí ilé ìwòsàn
Question 30 – ✅ (b) Yẹra fún àwọn nǹkan tó lè pa oyún lára
Question 31 – ✅ (a) Ilé
Question 32 – ✅ (b) Ìdùnnú
Question 33 – ✅ (a) Gbígbé
Question 34 – ✅ (a) Ì-
Question 35 – ✅ (b) Orí
Question 36 – ✅ (a) Àgbò
Question 37 – ✅ (a) Ìpolówó ọjà
Question 38 – ✅ (b) Ọlà
Question 39 – ✅ (c) Ṣíṣí iléeṣẹ́
Question 40 – ✅ (b) Òwò kan