Analysing Yoruba Prose, Plot, Setting, Characters and Conflict for JSS 1

Class: Junior Secondary School 1 (JSS 1 / JS1)
Term: Third Term
Week: 9
Age: 12 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: Lítírésọ̀
Previous Lesson: Èdè, Ìṣẹ́dá Ọ̀rọ̀-Orúkọ.
Topic: LÍTÍRÉSọ̀: Kíka Ìwé Lítírésọ̀ Àpilẹ̀kọ
Subject Matter: Kíkó orí, àhunpò ìtàn, ìbùdó ìtàn, ẹdá ìtàn àti ìwàwà ẹdá, ìró òde, ìṣàyọ̀ àṣà abbl

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

• Ṣàlàyé àwọn nǹkan pàtàkì inú ìwé lítírésọ̀ àpilẹ̀kọ ní èdè Yorùbá.

Affective Domain:

• Mọyì àṣà àti ìṣe Yorùbá tí a fi hàn nínú ìwé àpilẹ̀kọ náà.

Psychomotor Domain:

• Mọ̀, kí wọ́n sì lè sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tó jẹ mọ́ ìtàn bíi kíkó orí, àhunpò ìtàn àti ẹdá ìtàn.

Social Domain:

• Kópa nínú ìjíròrò pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ wọn lórí àwọn apá pàtàkì inú ìwé àpilẹ̀kọ náà.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 9 Years Basic Education Curriculum
• State Unified Scheme of Work
• Ìwé Àpilẹ̀kọ Yorùbá fún JSS 1
• https://www.waeconline.org.ng/
• https://nerdc.gov.ng/

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Ìwé lítírésọ̀ àpilẹ̀kọ Yorùbá
• Ìwé lítírésọ̀
• Àtẹ ìtàn (story chart)
• Àwọn káàdì ẹdá ìtàn (character cards)

Rationale for the Lesson

Kíka ìwé lítírésọ̀ àpilẹ̀kọ ṣe pàtàkì nítorí ó máa ń kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa àṣà àti ìṣe Yorùbá. Ó tún máa ń ràn wọ́n lọ́wọ́ láti lóye àwọn ìtàn àti láti mọ bí wọ́n ṣe lè ṣe àtúnyẹ̀wò ìwé.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti ní ìmọ̀ nípa kíkà àti kíkọ èdè Yorùbá, wọ́n sì ti gbọ́ díẹ̀ nípa àwọn ìtàn Yorùbá.

Lesson Content/Board Summary

LÍTÍRÉSọ̀: Kíka Ìwé Lítírésọ̀ Àpilẹ̀kọ

Kíkó Orí (Theme)

Kíkó orí ni ìfọkànsí tàbí èrò pàtàkì tí òǹkọ̀wé fẹ́ fi kọ́ni nínú ìtàn rẹ̀. Ó lè jẹ́ nípa ìfẹ́, ìgboyà, ìwà ipá, òtítọ́, àdúróṣinṣin, abbl.

Àhunpò Ìtàn (Plot)

Àhunpò ìtàn ni bí ìtàn ṣe tẹ̀lé ara wọn láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin. Ó máa ń ní àwọn apá bíi: ìbẹ̀rẹ̀, ìdàgbàsókè ìṣẹ̀lẹ̀, òkìtì ìṣẹ̀lẹ̀, ìdínkù ìṣẹ̀lẹ̀ àti ìparí ìtàn.

Ìbùdó Ìtàn (Setting)

Ìbùdó ìtàn ni àkókò àti ibi tí ìtàn náà ti ṣẹlẹ̀. Ó lè jẹ́ ìlú kan, abúlé kan, ilé ìwé, tàbí àkókò kan pàtó bíi àkókò ogun, tàbí ìgbà àtijọ́.

Ẹdá Ìtàn àti Ìwàwà Ẹdá (Characters and Characterization)

Ẹdá ìtàn ni àwọn ènìyàn tàbí àwọn ohun tí ó kópa nínú ìtàn. Ìwàwà ẹdá ni bí òǹkọ̀wé ṣe máa ń fi ìwà àwọn ẹdá ìtàn hàn fún àwọn olùkàwé. Ó lè jẹ́ nípasẹ̀ ohun tí wọ́n sọ, ohun tí wọ́n ṣe, tàbí bí àwọn ẹdá mìíràn ṣe rí wọn.

Ìró Òde (Conflict)

Ìró òde ni ìjà tàbí ìṣòro tí ó wà nínú ìtàn. Ó lè wà láàrin ẹdá ìtàn kan àti ẹlòmíràn, tàbí láàrin ẹdá ìtàn kan àti àyíká rẹ̀, tàbí láàrin ẹdá ìtàn kan àti ara rẹ̀.

Ìṣàyọ̀ Àṣà (Cultural Aspects)

Ìṣàyọ̀ àṣà ni àwọn àṣà àti ìṣe Yorùbá tí ó fara hàn nínú ìtàn. Ó lè jẹ́ nípa ìgbéyàwó, ìsìn, orin, ìwúre, àwọn àríyá, tàbí àwọn òwe àti àkànlò èdè.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Olùkọ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, ó sì béèrè nípa ìtàn Yorùbá tí wọ́n ti kà tẹ́lẹ̀.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dáhùn ìkíni, wọ́n sì sọ orúkọ àwọn ìtàn tí wọ́n ti gbọ́ tàbí kà.
Learning Point: Láti so ẹ̀kọ́ tuntun pọ̀ mọ́ ìmọ̀ àtijọ́ nípa ìtàn.

Step 2: Ìṣàlàyé Kíkó Orí àti Àhunpò Ìtàn

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Explanation/Demonstration
Teacher’s Activity: Olùkọ́ ṣàlàyé kíkó orí (theme) àti àhunpò ìtàn (plot), ó sì fi àwọn àpẹẹrẹ hàn láti inú ìwé lítírésọ̀ àpilẹ̀kọ tí a yàn.
Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fetí sílẹ̀, wọ́n béèrè ìbéèrè, wọ́n sì gbìyànjú láti mọ àwọn nǹkan wọ̀nyí nínú ìwé náà.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìtumọ̀ kíkó orí àti àhunpò ìtàn nínú ìwé àpilẹ̀kọ.

Step 3: Ìṣàlàyé Ìbùdó Ìtàn àti Ẹdá Ìtàn

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Discussion/Illustration
Teacher’s Activity: Olùkọ́ sọ̀rọ̀ nípa ìbùdó ìtàn (setting) àti ẹdá ìtàn (characters), ó sì ràn àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lọ́wọ́ láti ṣàlàyé wọn láti inú ìwé náà, pẹ̀lú àwọn káàdì ẹdá ìtàn.
Pupils’ Activity: Wọ́n mọ, wọ́n sì ṣàlàyé ìbùdó àti àwọn ẹdá ìtàn, wọ́n sì sọ àwọn ìwà tí wọ́n ní.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ ìbùdó àti ẹdá ìtàn, wọ́n sì lè ṣàlàyé wọn.

Step 4: Ìṣàlàyé Ìwàwà Ẹdá àti Ìró Òde

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Explaining/Questioning
Teacher’s Activity: Olùkọ́ ṣàlàyé ìwàwà ẹdá (characterization) àti ìró òde (conflict), ó sì fi hàn bí wọ́n ṣe fara hàn nínú ìtàn.
Pupils’ Activity: Wọ́n lóye bí a ṣe ń fi ìwà àwọn ẹdá àti ìjà hàn nínú ìwé.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lóye ìwàwà ẹdá àti ìró òde nínú ìtàn.

Step 5: Ìṣàlàyé Ìṣàyọ̀ Àṣà

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Highlighting/Discussion
Teacher’s Activity: Olùkọ́ tẹnu mọ́ àwọn àṣà tí ó wà nínú ìtàn (cultural aspects), ó sì sọ̀rọ̀ nípa ìjẹ́pàtàkì wọn sí àwùjọ Yorùbá.
Pupils’ Activity: Wọ́n mọ, wọ́n sì sọ̀rọ̀ nípa àwọn àṣà tí ó wà nínú ìtàn, wọ́n sì sọ ìtumọ̀ wọn.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọyì àwọn àṣà àti ìṣe tí a fi hàn nínú ìtàn.

Step 6: Akẹ́kọ̀ọ́ Ṣe Àtúnyẹ̀wò Ìtàn

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Group Work/Application
Teacher’s Activity: Olùkọ́ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní iṣẹ́ láti ka apá kan nínú ìwé àpilẹ̀kọ náà, kí wọ́n sì mọ àwọn ohun tí a ti sọ lórí pátákó.
Pupils’ Activity: Wọ́n kà, wọ́n sì mọ àwọn nǹkan náà, wọ́n sì múra sílẹ̀ fún ìjíròrò.
Learning Point: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lo ìmọ̀ wọn láti ṣe àtúnyẹ̀wò ìwé.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni kíkó orí ìtàn túmọ̀ sí?
2. Darúkọ àwọn ẹdá ìtàn méjì tí ó wà nínú ìwé tí a kà.
3. Ṣàlàyé ìbùdó ìtàn náà.
4. Mẹ́nu ba àṣà Yorùbá kan tí ó fara hàn nínú ìtàn.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Summarization/Assignment
Teacher’s Activity: Olùkọ́ tún ṣàtúnyẹ̀wò àwọn kókó pàtàkì ẹ̀kọ́ náà, ó sì fún wọn ní iṣẹ́ àṣekúdélé láti ka apá mìíràn nínú ìwé náà.
Pupils’ Activity: Wọ́n fetí sílẹ̀, wọ́n sì kọ iṣẹ́ àṣekúdélé.
Learning Point: Láti fi ẹ̀kọ́ múlẹ̀, kí wọ́n sì múra sílẹ̀ fún ẹ̀kọ́ iwájú.

Lesson Keywords

• Kíkó orí – Theme
• Àhunpò ìtàn – Plot
• Ìbùdó ìtàn – Setting
• Ẹdá ìtàn – Characters
• Ìwàwà ẹdá – Characterization
• Ìró òde – Conflict
• Ìṣàyọ̀ àṣà – Cultural aspects

Differentiation

The teacher will provide varied activities such as group reading for slower learners and individual analysis for faster learners. Pupils will be encouraged to discuss and explain concepts to their peers, fostering a collaborative learning environment.

Note for teachers using this lesson plan

Teachers should ensure they have a suitable Yoruba prose text available for the pupils to read and analyze. Encourage active participation and critical thinking by asking open-ended questions. Emphasize the connection between the literary elements and real-life experiences or cultural contexts.