Ìtọ́sọ́nà lórí ìlàpa èrò fún ọdún ìbílẹ̀ ní ìletò mi for JSS 1

Class: JSS 1
Term: First Term
Week: 3
Age: 12 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: ÀṢÀ
Focal competence: Ṣàlàyé tó pé nípa àwọn ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá, wọ́n sì lè ṣe ìdámọ̀ wọn nínú àwùjọ Ìmọ̀: 1. Ìtọ́sọ́nà lórí ìlàpa èrò fún ọdún ìbílẹ̀ ní ìletò mi. 2. Ìtọ́kasí àṣà tàbí ìjọsìn inú ìtàn kan ní ìletò mi. Ìmọ̀ọ́ṣe Ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìtàn ní ìletò mi. Àkòrí: Sẹ́kọ́ńdìrì Kékeré Ipele 1 | Àbájáde Ẹ̀kọ́: Ṣe àgbékalẹ̀ ìtàn ọdún ìbílẹ̀ pẹ̀lú èdè Yorùbá
Key competencies/values: Ìtọ́ka-àmúyẹ àti àkàkún inú ẹ̀kọ́ Àròjinlẹ̀ wáyé nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń ṣe ìlapa èrò lórí ọdún kan tí ó wáyé ní ìletò mi. Ìmọ̀ àyíká hàn nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń kọ́ nípa ọdún ìbílẹ̀ tó wà ní agbègbè wọn, tí wọn sí ń sọ àṣà tí ó jẹ yọ nínú àwọn ọdún wọ̀nyí
Skills:

• Ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìtàn ní ìletò mi

Previous Lesson: Ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ láwùjọ Yorùbá
Topic: ÀRòKọ: ỌdúN ÌBíLẹ̀ Kan Ni ÌLetò Mi: Ìlàpa Èrò
Subject Matter: Ìtọ́sọ́nà lórí ìlàpa èrò fún ọdún ìbílẹ̀ ní ìletò mi

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• Ṣe àlàyé ìtumọ̀ ìlàpa èrò.
• Ṣe àlàyé ìwúlò ìlàpa èrò fún kíkọ àròkọ ọdún ìbílẹ̀.
• Ṣe àkọsílẹ̀ àwọn ìgbésẹ̀ ìlàpa èrò fún àròkọ ọdún ìbílẹ̀.

Affective Domain

• Fi ìfẹ́ hàn sí kíkọ́ nípa àwọn ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá.
• Kópa nínú ìlàpa èrò nípa ọdún ìbílẹ̀.

Psychomotor Domain

• Ṣe àkọsílẹ̀ ìlàpa èrò tó péye fún ọdún ìbílẹ̀ kan ní ìletò wọn.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ìtọ́nisọ́nà Èdè Yorùbá fún JSS 1
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Ìṣe Akẹ́kọ̀ọ́ Àwọn Ohun-Èlò Ìkọ́ni
• Àwòrán tó ń ṣe àfihàn ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá kan
• Ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ ÀWỌN OHUN-ÈLÒ ÌKỌ́NI

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó máa ń kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe lè ṣètò èrò wọn dáadáa kí wọ́n tó kọ àròkọ. Ìlàpa èrò máa ń jẹ́ kí àròkọ ní ìtẹ̀lé àti àlàyé tó kún rẹ́rẹ́, ó sì máa ń jẹ́ kí akẹ́kọ̀ọ́ mọ bí wọ́n ṣe lè fi àṣà àti ìṣe ìletò wọn hàn nínú ìwé kíkọ.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa àwọn ọdún ìbílẹ̀ tó wà ní ìletò wọn, wọ́n sì ti kọ́ díẹ̀ nípa kíkọ àròkọ ní ìgbà àtijọ́.

Lesson Content/Board Summary

ÀRòKọ: ỌdúN ÌBíLẹ̀ Kan Ni ÌLetò Mi: Ìlàpa Èrò

Ìtumọ̀ Ìlàpa Èrò

Ìlàpa èrò (Brainstorming) ni bí a ṣe ń kó gbogbo èrò tí ó bá wá sí wa lọ́kàn jọ lórí kókó kan pàtó, láìṣe àyẹ̀wò tàbí yíyàn láàrin wọn ní ìbẹ̀rẹ̀. Ó jẹ́ ọ̀nà kan láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn èrò àti ìdámọ̀ lórí kókó kan.

Ìwúlò Ìlàpa Èrò fún Àròkọ Ọdún Ìbílẹ̀

Ìlàpa èrò ṣe pàtàkì fún kíkọ àròkọ ọdún ìbílẹ̀ nítorí pé:

1. Ó jẹ́ kí a ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ èrò láti fi kọ àròkọ.
2. Ó máa ń jẹ́ kí àròkọ ní ìtẹ̀lé tó dára.
3. Ó máa ń ràn wá lọ́wọ́ láti ṣètò èrò wa kí a tó bẹ̀rẹ̀ kíkọ.
4. Ó máa ń jẹ́ kí a rántí àwọn kókó pàtàkì tí a kò gbọ́dọ̀ gbàgbé nínú àròkọ.
5. Ó máa ń mú kí àròkọ jẹ́ èyí tó kún rẹ́rẹ́ pẹ̀lú àlàyé tó yè kooro.

Àwọn Ìgbésẹ̀ láti Ṣe Ìlàpa Èrò fún Àròkọ Ọdún Ìbílẹ̀

Láti ṣe ìlàpa èrò tó dára fún àròkọ ọdún ìbílẹ̀, o lè tẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí:

1. Yan Ọdún Ìbílẹ̀ kan: Kọ orúkọ ọdún ìbílẹ̀ tí o fẹ́ kọ nípa rẹ̀ sí àárín ìwé.
2. Kọ Àwọn Kókó Pàtàkì: Kọ gbogbo èrò tí ó bá wá sí ọ lọ́kàn nípa ọdún náà sí àyíká orúkọ ọdún náà.
3. Má Ṣe Àyẹ̀wò: Má ṣe gbìyànjú láti ṣe àyẹ̀wò tàbí yíyan èrò rẹ ní àkókò yìí. Kọ gbogbo èrò sílẹ̀.
4. Lo Àwọn Ìbéèrè: Bi ara rẹ ní àwọn ìbéèrè bíi: Ta ni? Kí ni? Níbo? Nígbàwo? Báwo? Èéṣe?
5. Ṣe Àkójọpọ̀: Lẹ́yìn tí o bá ti kó gbogbo èrò jọ, o lè bẹ̀rẹ̀ sí í ṣètò wọn sí àwọn apá kan tó jọra.

Àwọn Ohun tí ó yẹ Kí a Rò nípa Rẹ̀ nígbà Ìlàpa Èrò fún Ọdún Ìbílẹ̀

Nígbà tí o bá ń ṣe ìlàpa èrò fún àròkọ ọdún ìbílẹ̀, rò nípa àwọn kókó wọ̀nyí:

1. Orúkọ Ọdún Náà: Kí ni orúkọ ọdún náà?
2. Ìpilẹ̀ṣẹ̀ Rẹ̀: Báwo ni ọdún náà ṣe bẹ̀rẹ̀? Ta ló dá a sílẹ̀?
3. Ète tàbí Ìdí Rẹ̀: Kí ni ète ọdún náà? Kí ni ó dúró fún?
4. Àkókò tí Wọ́n Ti Ń Ṣe É: Nígbàwo ni wọ́n máa ń ṣe ọdún náà? (Oṣù, ọjọ́, àkókò)
5. Ibi tí Wọ́n Ti Ń Ṣe É: Níbo ni wọ́n ti máa ń ṣe ọdún náà? (Àdúgbò, ìlú, ibi pàtó)
6. Àwọn Iṣẹ́ tàbí Àwọn Ètò: Kí ni àwọn iṣẹ́ tí wọ́n máa ń ṣe nígbà ọdún náà? (Orin, ijó, eré, ìjọsìn, ìwúre)
7. Àwọn Oúnjẹ Pàtó: Kí ni àwọn oúnjẹ pàtó tí wọ́n máa ń jẹ nígbà ọdún?
8. Àwọn Aṣọ Pàtó: Kí ni àwọn aṣọ tí wọ́n máa ń wọ̀?
9. Àwọn Èèyàn Pàtó: Ta ni àwọn èèyàn pàtó tí wọ́n máa ń kópa nínú rẹ̀? (Ọba, ìjòyè, àwọn alufaa)
10. Ìtumọ̀ tàbí Ìjẹ́pàtàkì Rẹ̀: Kí ni ìtumọ̀ ọdún náà fún àwọn èèyàn ìletò?

Teaching Methods/Instructional Techniques

Ìjíròrò, Ìfihàn, Ìtọ́nisọ́nà, Ìbéèrè àti Ìdáhùn, Àlàyé, Iṣẹ́ Ẹgbẹ́, Iṣẹ́ Olúkúlùkù.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè àti Ìdáhùn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò béèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn ọdún ìbílẹ̀ tí wọ́n mọ̀ tàbí tí wọ́n ti rí ní ìletò wọn. Olùkọ́ yóò gba àwọn ìdáhùn wọn, yóò sì fi kún un.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dárúkọ àwọn ọdún ìbílẹ̀ tí wọ́n mọ̀.

Learning Point: Ìmọ̀ nípa ọdún ìbílẹ̀

Step 2: Ìtumọ̀ Ìlàpa Èrò

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ ìlàpa èrò (brainstorming) àti bí ó ṣe ràn wá lọ́wọ́ nínú kíkọ àròkọ, ní pàtàkì lórí ọdún ìbílẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n yóò sì béèrè ìbéèrè níbi tí kò bá yé wọn.

Learning Point: Ìtumọ̀ ìlàpa èrò

Step 3: Ìwúlò Ìlàpa Èrò

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìjíròrò

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò darí ìjíròrò lórí ìwúlò ìlàpa èrò fún kíkọ àròkọ ọdún ìbílẹ̀. Yóò tọ́ka sí bí ó ṣe máa ń jẹ́ kí àròkọ ní àlàyé tó kún rẹ́rẹ́ àti ìtẹ̀lé tó dára.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kópa nínú ìjíròrò náà, wọ́n yóò sì sọ àwọn ìwúlò mìíràn tí wọ́n rò.

Learning Point: Ìwúlò ìlàpa èrò

Step 4: Àwọn Ìgbésẹ̀ Ìlàpa Èrò

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwọn ìgbésẹ̀ pàtàkì láti ṣe ìlàpa èrò fún àròkọ ọdún ìbílẹ̀ hàn lórí pátákó. Yóò lo àpẹẹrẹ ọdún kan láti fi hàn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwọn ìgbésẹ̀ náà, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti tẹ̀lé e.

Learning Point: Àwọn ìgbésẹ̀ ìlàpa èrò

Step 5: Iṣẹ́ Ẹgbẹ́ lórí Ìlàpa Èrò

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Iṣẹ́ Ẹgbẹ́/Ìtọ́nisọ́nà

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pín àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí àwọn ẹgbẹ́ kékeré. Yóò fún ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan ní ọdún ìbílẹ̀ kan (tàbí kí wọ́n yan ọdún kan tí wọ́n mọ̀ dáadáa) láti ṣe ìlàpa èrò lórí rẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣiṣẹ́ ní ẹgbẹ́, wọ́n yóò sì ṣe ìlàpa èrò fún ọdún tí a yàn fún wọn.

Learning Point: Ìṣe ìlàpa èrò

Step 6: Ìgbékalẹ̀ Iṣẹ́ Ẹgbẹ́

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Ìtọ́nisọ́nà

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pe aṣojú láti ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan láti gbé iṣẹ́ ìlàpa èrò wọn kalẹ̀ fún gbogbo kíláàsì.

Pupils’ Activity: Àwọn aṣojú ẹgbẹ́ yóò gbé iṣẹ́ wọn kalẹ̀, àwọn yòókù yóò sì fi àwọn àbá wọn kún un.

Learning Point: Àkọsílẹ̀ ìlàpa èrò

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni ìtumọ̀ ìlàpa èrò?
2. Dárúkọ ìwúlò méjì ti ìlàpa èrò fún àròkọ ọdún ìbílẹ̀.
3. Ṣe àkọsílẹ̀ àwọn kókó mẹ́ta tí o lè rò nípa rẹ̀ nígbà tí o bá ń ṣe ìlàpa èrò fún ọdún ìbílẹ̀ kan.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìdámọ̀ ìlàpa èrò

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì lórí pátákó (Board Summary) sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà sí inú ìwé wọn dáadáa.

Learning Point: Àkọsílẹ̀ àlàyé

Step 9: Conclusion

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Àkópọ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àkópọ̀ ẹ̀kọ́ náà nípa títẹnu mọ́ ìwúlò ìlàpa èrò fún kíkọ àròkọ tó dára lórí ọdún ìbílẹ̀. Yóò gba àwọn ìbéèrè ìkẹyìn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ àkópọ̀ náà, wọ́n yóò sì béèrè ìbéèrè tí ó bá kù.

Learning Point: Àkópọ̀ ẹ̀kọ́

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Yan ọdún ìbílẹ̀ kan tí ó wáyé ní ìletò tàbí agbègbè rẹ, lẹ́yìn náà, ṣe ìlàpa èrò tó kún rẹ́rẹ́ nípa rẹ̀. Rí i dájú pé o rò nípa àwọn kókó bíi: orúkọ ọdún, ìpilẹ̀ṣẹ̀, ète, àwọn iṣẹ́, oúnjẹ, aṣọ, àti ìtumọ̀ rẹ̀.

1. Yan ọdún ìbílẹ̀ kan ní agbègbè rẹ.
2. Ṣe ìlàpa èrò (brainstorming) fún ọdún náà.
3. Kọ gbogbo èrò rẹ sílẹ̀ lórí ìwé.

Lesson Keywords

• Ìlàpa èrò – Kíkó gbogbo èrò jọ lórí kókó kan láìṣe àyẹ̀wò.
• Ọdún ìbílẹ̀ – Àjọ̀dún àṣà kan tí wọ́n máa ń ṣe ní ìletò kan.
• Àròkọ – Ìwé kíkọ lórí kókó kan.
• Ìletò – Àdúgbò tàbí ìlú kékeré.
• Àṣà – Ìṣe àti ìhùwàsí àwọn èèyàn kan.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì gbọ́ òye dáadáa, olùkọ́ lè fún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ púpọ̀ sí i, tàbí kí ó tọ́ wọn sọ́nà nípa bí wọ́n ṣe lè yan ọdún ìbílẹ̀ kan tí ó rọrùn. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ti gbọ́ òye dáadáa, olùkọ́ lè fún wọn ní àkókò láti ṣe ìlàpa èrò fún ọdún méjì tàbí kí wọ́n gbìyànjú láti kọ ìfáàrà àròkọ wọn lẹ́yìn ìlàpa èrò.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube: Yoruba brainstorming traditional festival JSS1

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra dáadáa fún ẹ̀kọ́ yìí nípa kíkó àwọn àwòrán àti àwọn ohun èlò tí ó jẹmọ́ àwọn ọdún ìbílẹ̀ jọ. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìbéèrè àti ìdáhùn láti tẹ́wọ́ gbà wọ́n sínú ẹ̀kọ́. Ṣàlàyé ìtumọ̀ àti ìwúlò ìlàpa èrò dáadáa kí o tó fi àwọn ìgbésẹ̀ rẹ̀ hàn. Lo àpẹẹrẹ ọdún ìbílẹ̀ kan tí ó wà ní agbègbè yín láti fi ṣe àlàyé. Ṣe àmójútó iṣẹ́ ẹgbẹ́ dáadáa láti rí i dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ ló kópa. Nígbà tí o bá ń ṣe ìgbéléwọ̀n, rí i dájú pé àwọn ìbéèrè rẹ wá láti inú ohun tí o kọ́ wọn. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àkọsílẹ̀ lẹ́yìn ìgbéléwọ̀n. Fi àkókò tó tó fún wọn láti kọ àkọsílẹ̀ sílẹ̀. Parí ẹ̀kọ́ náà pẹ̀lú àkópọ̀ tó kún rẹ́rẹ́ láti tẹnu mọ́ àwọn kókó pàtàkì.