Ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ láwùjọ Yorùbá for JSS 1

Class: JSS 1
Term: First Term
Week: 2
Age: 12 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: ÀṢÀ
Focal competence: Ṣíṣe ìdámọ̀ àwọn ọdún ìbílẹ̀ tí ó wà fún àṣà àti ìjọsìn, wọn sì lè ṣàmúlò ẹ̀kọ́ yìí nínú iṣe ojoojúmọ́
Key competencies/values: Ìtọ́ka-àmúyẹ àti àkàkún inú ẹ̀kọ́ Àròjinlẹ̀ wáyé nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń tọ́ka sí àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ àti ìwúlò ọdún ìbílẹ̀. Ìbáṣepọ̀ bí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣe ń sọ àwọn ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ àwọn ohun èlò fún ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá. Ìmọ̀ àyíká hàn nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń kọ́ nípa ọdún ìbílẹ̀ tó wà ní agbègbè wọn, tí wọn sí ń sọ ipa tí ọdún wọ̀nyí ń kó lórí àwùjọ. Ìfarada bí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣe jùmọ̀pọ̀ ṣe àmúlò àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ láti wúre
Skills:

• Ìmọ̀: Oríkì ọdún ìbílẹ̀. Àwọn àpẹẹrẹ ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá lóríṣiríṣi. Ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ láwùjọ Yorùbá. Àlàyé lórí ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá. Àwọn ohunèlò fún ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá.
• Ìmọ̀ọ́ṣe: Ṣíṣe àmúlò ohun-èlò ìbílẹ̀ bí i obi, orógbó, ataare láti wúre

Previous Lesson: Oríkì ọdún ìbílẹ̀
Topic: ỌdúN ÌBíLẹ̀ NíLẹ̀ YorùBá: Àlàyé Àti Ohun-Èlò
Subject Matter: Ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ láwùjọ Yorùbá, Àlàyé lórí ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá, Àwọn ohun-èlò fún ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• Sọ ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ láwùjọ Yorùbá.
• Ṣe àlàyé lórí ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá.
• Sọ àwọn ohun-èlò fún ọdún ìbílẹ̀.
• Ṣe àlàyé àwọn àpẹẹrẹ ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá.

Affective Domain

• Mọyì àṣà àti ìṣe Yorùbá nípasẹ̀ àwọn ọdún ìbílẹ̀.
• Kópa nínú ìjíròrò lórí ìwúlò àwọn ọdún ìbílẹ̀.

Psychomotor Domain

• Ṣe àfihàn lílo àwọn ohun-èlò ìbílẹ̀ bíi obì, orógbó láti fi súre.
• Ṣe àfihàn àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ẹ̀kọ́ Èdè Yorùbá fún JSS 1
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àwọn fọ́nrántí àwọn ọdún ìbílẹ̀ (Fọ́nrántí Ọdún Ògún, Ọdún Ọ̀ṣun, Ọdún Ìgbálá, bbl.)
• Aṣọ ìbílẹ̀ tàbí ẹ̀kù ìlù (fún àfihàn)
• Àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ gidi bíi: obì, orógbó, àtáàre, omi, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
• Àwọn àwòrán àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀.

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó ń jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àṣà àti ìṣe Yorùbá dáadáa nípasẹ̀ àwọn ọdún ìbílẹ̀. Ó tún ń kọ́ wọn nípa ìwúlò àwọn ọdún wọ̀nyí nínú àwùjọ àti àwọn ohun-èlò tí wọ́n fi ń ṣe wọ́n. Èyí yóò jẹ́ kí wọ́n mọyì àṣà wọn, wọ́n sì lè fi sílò nínú ìgbésí ayé wọn.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa àṣà àti ìṣe Yorùbá, wọ́n sì ti gbọ́ nípa àwọn ọdún ìbílẹ̀ kan ní agbègbè wọn.

Lesson Content/Board Summary

ỌdúN ÌBíLẹ̀ NíLẹ̀ YorùBá: Àlàyé Àti Ohun-Èlò

Kí Ni Ọdún Ìbílẹ̀?

Ọdún ìbílẹ̀ jẹ́ ayẹyẹ tàbí ìrántí pàtàkì kan tí àwọn èèyàn ìbílẹ̀ kan máa ń ṣe láti fi bu ọlá fún àṣà, ìtàn, tàbí àwọn òrìṣà wọn. Wọ́n máa ń ṣe é ní àkókò kan pàtó lọ́dún, ó sì máa ń ní àwọn ìṣe àrà ọ̀tọ̀ tí ó bá àṣà wọn mu.

Àwọn Àpẹẹrẹ Ọdún Ìbílẹ̀ Yorùbá

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ìbílẹ̀ ló wà ní ilẹ̀ Yorùbá, lára wọn ni:

1. Ọdún Ògún: Ọdún yìí ni wọ́n fi ń bu ọlá fún Ògún, òrìṣà irin, ogun, àti gbogbo àwọn tí ń lo irin. Àwọn awakọ̀, alágbẹ̀dẹ, àti àwọn ọlọ́pàá máa ń ṣe é.
2. Ọdún Ọ̀ṣun: Ọdún yìí ni wọ́n fi ń bu ọlá fún Ọ̀ṣun, òrìṣà omi, ìfẹ́, àti ọmọ bíbí. Ó gbajúmọ̀ ní ìlú Ọ̀ṣogbo.
3. Ọdún Ṣàngó: Ọdún yìí ni wọ́n fi ń bu ọlá fún Ṣàngó, òrìṣà mọ̀nàmọ́ná àti àrá. Ó jẹ́ ọdún tí ó kún fún ijó àti orin.
4. Ọdún Ìgbálá: Ọdún ìgbálá jẹ́ ọdún tí wọ́n máa ń ṣe láti fi gbálá ìlú mọ́, tí wọ́n sì ń lé àwọn ẹ̀mí búburú jáde.
5. Ọdún Ẹ̀yọ́: Ọdún Ẹ̀yọ́ jẹ́ ọdún tí ó gbajúmọ̀ ní ìlú Èkó, tí wọ́n máa ń ṣe láti fi bu ọlá fún àwọn olóyè tàbí àwọn tó ti kú.
6. Ọdún Ìrẹ̀ṣì: Ọdún yìí ni wọ́n fi ń dúpẹ́ fún ìkórè tuntun, pàápàá ti ìrẹ̀ṣì.

Ìwúlò Ọdún Ìbílẹ̀ Láwùjọ Yorùbá

Ọdún ìbílẹ̀ kò kàn jẹ́ ayẹyẹ lásán, ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwúlò nínú àwùjọ Yorùbá:

1. Ìṣọ̀kan: Ó ń mú àwọn ènìyàn papọ̀, ó sì ń dá ìṣọ̀kan sílẹ̀ láàrin wọn.
2. Ìgbéga Àṣà: Ó ń jẹ́ kí àṣà Yorùbá máa tẹ̀ síwájú, ó sì ń kọ́ àwọn ọmọdé nípa àṣà wọn.
3. Ìrántí Ìtàn: Ó ń jẹ́ kí a rántí àwọn ìtàn àti àwọn akọni àtijọ́.
4. Ìdàgbàsókè Ọrọ̀ Ajé: Ó ń fa àwọn arìnrìn-àjò wá sí ìlú, ó sì ń mú owó wọlé fún àwọn ènìyàn.
5. Ìdárayá: Ó ń pèsè àyè fún ìdárayá àti ayọ̀ fún àwọn ènìyàn.
6. Ìjọsìn: Ó jẹ́ àkókò tí wọ́n fi ń jọ́sìn àwọn òrìṣà tàbí àwọn baba ńlá.
7. Ìgbani-níyànjú: Ó ń fún àwọn ènìyàn ní ìgbani-níyànjú àti ìrètí fún ọjọ́ iwájú.

Àwọn Ohun-Èlò Fún Ọdún Ìbílẹ̀ Yorùbá

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun-èlò ni wọ́n máa ń lò fún àwọn ọdún ìbílẹ̀, lára wọn ni:

1. Obì: Wọ́n máa ń lò ó fún ìwúre, ìbọ, àti láti fi bá àwọn òrìṣà sọ̀rọ̀.
2. Orógbó: Ó tún jẹ́ ohun-èlò ìwúre àti ìbọ.
3. Àtáàre: Wọ́n máa ń lò ó fún ìwúre, láti fi lé àwọn ẹ̀mí búburú jáde, àti fún ìlera.
4. Omi: Ó ṣe pàtàkì fún ìwúre, ìwẹ̀nùmọ́, àti fún jíjẹ́ kí ohun gbogbo rọrùn.
5. Ẹmu tàbí Ọtí: Wọ́n máa ń lò ó fún ìbọ àti láti fi bu ọlá fún àwọn òrìṣà.
6. Àkùkọ tàbí Ewúrẹ́: Wọ́n máa ń fi wọ́n rúbọ fún àwọn òrìṣà.
7. Aṣọ Ìbílẹ̀: Àwọn aṣọ àrà ọ̀tọ̀ ni wọ́n máa ń wọ̀ lásìkò ọdún láti fi ṣe àfihàn àṣà.
8. Ìlù àti Orin: Àwọn ìlù ìbílẹ̀ bíi Gángan, Dùndún, Batá, àti orin ìbílẹ̀ jẹ́ apá pàtàkì nínú ọdún.
9. Àwọn ohun èlò ìjọsìn mìíràn: Bíi àdó, ìrùkẹ̀rẹ̀, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Explanation, Question and Answer, Demonstration, Group Work, Practical Activity

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìbéèrè àti Ìdáhùn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ náà nípa bíbéèrè lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn ọdún ìbílẹ̀ tí wọ́n mọ̀ tàbí tí wọ́n ti gbọ́ nípa rẹ̀ ní agbègbè wọn. Yóò tún béèrè nípa ìwúlò àwọn ọdún wọ̀nyí.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n yóò sì sọ àwọn ọdún ìbílẹ̀ tí wọ́n mọ̀.

Learning Point: Ìrántí ọdún ìbílẹ̀

Step 2: Àlàyé Lórí Ọdún Ìbílẹ̀

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àlàyé/Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àlàyé nípa ohun tí ọdún ìbílẹ̀ jẹ́ àti àwọn àpẹẹrẹ rẹ̀ ní ilẹ̀ Yorùbá, bíi Ọdún Ògún, Ọdún Ọ̀ṣun, Ọdún Ṣàngó, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Yóò lo àwọn fọ́nrántí àwọn ọdún wọ̀nyí láti jẹ́ kí àlàyé náà yege.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n yóò sì wo àwọn fọ́nrántí tí olùkọ́ fi hàn.

Learning Point: Ìmọ̀ ọdún ìbílẹ̀

Step 3: Ìwúlò Ọdún Ìbílẹ̀ Láwùjọ Yorùbá

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Ìjíròrò/Àlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣákojo àwọn ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ láwùjọ Yorùbá, yóò sì ṣe àlàyé lórí wọn lọ́kọ̀ọ̀kan. Yóò fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti sọ èrò tiwọn lórí ìwúlò wọ̀nyí.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kópa nínú ìjíròrò, wọ́n yóò sì sọ àwọn ìwúlò tí wọ́n rò pé ọdún ìbílẹ̀ ní.

Learning Point: Ìwúlò ọdún ìbílẹ̀

Step 4: Àwọn Ohun-Èlò Fún Ọdún Ìbílẹ̀

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Àfihàn/Ìdámọ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fi àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ hàn àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì dárúkọ wọn. Yóò ṣe àlàyé ìwúlò ohun-èlò kọ̀ọ̀kan, bíi obì, orógbó, àtáàre, omi, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò wo àwọn ohun-èlò náà, wọ́n yóò sì dárúkọ wọn pẹ̀lú olùkọ́. Wọ́n yóò béèrè ìbéèrè nípa àwọn ohun-èlò náà.

Learning Point: Ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀

Step 5: Ìṣe Akẹ́kọ̀ọ́: Lílo Ohun-Èlò Ìbílẹ̀

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣeṣe/Ìṣàfihàn

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò pín àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí àwùjọ kékeré. Yóò fún àwùjọ kọ̀ọ̀kan ní àwọn ohun-èlò díẹ̀ (obì, orógbó, àtáàre) láti fi ṣe àfihàn bí wọ́n ṣe ń fi súre tàbí ṣe ìbọ kékeré kan. Yóò tọ́ wọn sọ́nà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣiṣẹ́ ní àwùjọ, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti lo àwọn ohun-èlò náà gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ṣe fi hàn.

Learning Point: Lílo ohun-èlò ìbílẹ̀

Step 6: Àtúnyẹ̀wò àti Ìfìdí Múlẹ̀

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Ìfìdí múlẹ̀

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún fi ìwúlò àti àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá hàn lẹ́ẹ̀kan sí. Yóò béèrè àwọn ìbéèrè tí yóò jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fi hàn pé wọ́n ti mọ ẹ̀kọ́ náà dáadáa.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n yóò sì tún sọ àwọn kókó pàtàkì ẹ̀kọ́ náà.

Learning Point: Ìfìdí ẹ̀kọ́ múlẹ̀

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Sọ ìwúlò ọdún ìbílẹ̀ méjì láwùjọ Yorùbá.
2. Ṣe àlàyé lórí ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá kan tí o mọ̀.
3. Sọ orúkọ ohun-èlò mẹ́ta tí wọ́n fi ń ṣe ọdún ìbílẹ̀.
4. Kí ni ìwúlò obì nínú ọdún ìbílẹ̀?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìmọ̀ ìwúlò àti ohun-èlò

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sọ́nà láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì láti orí tábìlì sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn. Yóò rí i dájú pé wọ́n kọ àwọn ìwúlò àti ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ sílẹ̀.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àwọn àkọsílẹ̀ náà dáadáa sí inú ìwé àkọsílẹ̀ wọn.

Learning Point: Àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́

Step 9: Conclusion

Time: 2 minutes

Teaching Skill: Ìparí ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún fi kún un pé ọdún ìbílẹ̀ jẹ́ apá pàtàkì nínú àṣà Yorùbá, ó sì gbọ́dọ̀ tọ́jú rẹ̀. Yóò dúpẹ́ lọ́wọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ ìparí ẹ̀kọ́ náà, wọ́n yóò sì dúpẹ́ lọ́wọ́ olùkọ́.

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Ṣe ìwádìí lórí ọdún ìbílẹ̀ kan tí ó gbajúmọ̀ ní agbègbè rẹ, lẹ́yìn náà, kọ orúkọ rẹ̀, ìwúlò rẹ̀ méjì, àti ohun-èlò rẹ̀ méjì sílẹ̀.

1. Orúkọ ọdún ìbílẹ̀ náà:
2. Ìwúlò rẹ̀ (1):
3. Ìwúlò rẹ̀ (2):
4. Ohun-èlò rẹ̀ (1):
5. Ohun-èlò rẹ̀ (2):

Lesson Keywords

• Ọdún ìbílẹ̀ – Ayẹyẹ àṣà tí wọ́n máa ń ṣe láti fi bu ọlá fún àṣà, ìtàn, tàbí òrìṣà kan.
• Ìwúlò – Ànfàní tàbí àǹfààní tí nǹkan kan ní.
• Ohun-èlò – Àwọn nǹkan tí wọ́n fi ń ṣe tàbí tí wọ́n fi ń ṣiṣẹ́.
• Obì – Èso tí wọ́n máa ń lò fún ìwúre àti ìbọ.
• Orógbó – Èso kan tí wọ́n máa ń lò fún ìwúre.
• Àtáàre – Èso tí wọ́n máa ń lò fún ìwúre àti ìlera.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó lọ́ra, olùkọ́ yóò tún ṣe àlàyé lórí àwọn kókó pàtàkì, yóò sì fi àwòrán kún un láti jẹ́ kí ó rọrùn fún wọn láti lóye. Fun àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó yára, olùkọ́ yóò fún wọn ní iṣẹ́ ìwádìí lórí àwọn ọdún ìbílẹ̀ mìíràn tí a kò dárúkọ nínú ẹ̀kọ́ náà.

Suggested Lesson Videos

Search YouTube for: “Ọdún Ìbílẹ̀ Yorùbá fún JSS 1” or “Traditional Yoruba Festivals for JSS 1”

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́, rí i dájú pé o ti múra gbogbo ohun-èlò ìkọ́ni sílẹ̀ dáadáa, pàápàá àwọn ohun-èlò ọdún ìbílẹ̀ gidi bíi obì, orógbó, àtáàre, láti fi hàn àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìbéèrè láti mú ìrántí wọn dìde, lẹ́yìn náà, ṣe àlàyé lórí ọdún ìbílẹ̀, àwọn àpẹẹrẹ rẹ̀, àti ìwúlò rẹ̀ láwùjọ. Lo àwọn fọ́nrántí láti jẹ́ kí ẹ̀kọ́ náà lọ́wọ́. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti ṣe àfihàn lílo àwọn ohun-èlò ìbílẹ̀ ní àwùjọ kékeré. Rí i dájú pé o ń ṣàyẹ̀wò òye wọn ní gbogbo ìgbà pẹ̀lú ìbéèrè. Ní ìparí ẹ̀kọ́, tọ́ wọn sọ́nà láti kọ àkọsílẹ̀ pàtàkì sílẹ̀ kí o tó fún wọn ní iṣẹ́ àṣekúdàá. Rí i dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ ló lóye ìwúlò àṣà àti ìṣe Yorùbá nípasẹ̀ àwọn ọdún ìbílẹ̀.