Àpẹẹrẹ àṣà ohun-èlò àti àṣà tí kì í ṣe ohun- èlò and ọ̀nà ìgbélárugẹ wọn for Primary 4

Class: Primary 4
Term: First Term
Week: 2
Age: 9 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: ÀṢÀ
Focal competence: Ṣíṣe ìdámọ̀ ìpínsísọ̀rí àṣà Yorùbá àti lílo ìmọ̀ náà ní ìgbésí-ayé ojoojúmọ́
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìrònú jinlẹ̀; Ìmọ̀ àṣà; Ìfọwọ́sowọ́pọ̀
Skills:

• Yíyan ohun-èlò fún ìgbélárugẹ àṣà

Previous Lesson: Ìtumọ̀ àṣà àti ìpínsísọ̀rí rẹ̀ sí àṣà ohun-èlò àti àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò
Topic: Ìpínsísọ̀Rí Àṣà: Àpẹẹrẹ Ati Ìgbélárugẹ
Subject Matter: Àpẹẹrẹ àṣà ohun-èlò àti àṣà tí kì í ṣe ohunèlò, ọ̀nà ìgbélárugẹ wọn

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• dárúkọ àpẹẹrẹ àṣà ohun-èlò;
• dárúkọ àpẹẹrẹ àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò;
• sọ ọ̀nà tí a fi lè gbé àṣà Yorùbá lárugẹ.

Affective Domain

• fi hàn pé wọ́n fẹ́ràn àṣà Yorùbá;
• kópa nínú àwọn iṣẹ́ ìgbélárugẹ àṣà.

Psychomotor Domain

• ṣe àfihàn díẹ̀ lára àṣà ohun-èlò tàbí tí kì í ṣe ohun-èlò;
• yan ohun-èlò tó yẹ fún ìgbélárugẹ àṣà.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé ẹ̀kọ́ Yorùbá fún Ilé-ẹ̀kọ́ Alákọ̀bẹ́rẹ̀
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Àwòrán àṣà
• Ohun èlò àfihàn (bíi aṣọ ìbílẹ̀, ohun èlò orin kékeré)

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí ó jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mọ àwọn oríṣi àṣà Yorùbá, èyí tó jẹ́ ohun-èlò àti èyí tí kì í ṣe ohun-èlò. Ó tún kọ́ wọn ní ọ̀nà tí wọ́n lè gbà gbé àṣà wọn lárugẹ, kí ó má baà parẹ́. Èyí yóò ràn wọ́n lọ́wọ́ láti di ọmọ Yorùbá tó mọyì àṣà rẹ̀.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ díẹ̀ nípa àṣà àti ìṣe Yorùbá ní ẹ̀kọ́ tí ó kọjá.

Lesson Content/Board Summary

Ìpínsísọ̀Rí Àṣà: Àpẹẹrẹ Ati Ìgbélárugẹ

Àṣà Ohun-èlò

Àṣà ohun-èlò ni àwọn nǹkan tí a lè fojú rí, tí a sì lè fọwọ́ kàn nínú àṣà wa.

Àpẹẹrẹ àṣà ohun-èlò:

1. Aṣọ ìbílẹ̀ (bíi Bùbá, Ìró, Àgùbàdá)
2. Ohun èlò orin ìbílẹ̀ (bíi Gángan, Dùndún, Ìyá-ìlù)
3. Ohun èlò ìgbẹ̀yàwó (bíi Ìkó, Ọ̀pá)
4. Ohun èlò ìdáná ìbílẹ̀ (bíi Àmù, Ìkòkò)
5. Àwọn iṣẹ́ ọnà (bíi Fígọ́, Àwòrán)

Àṣà Tí Kì Í Ṣe Ohun-èlò

Àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò ni àwọn nǹkan tí a kò lè fojú rí tàbí fọwọ́ kàn, ṣùgbọ́n tí ó jẹ́ apá kan pàtàkì nínú àṣà wa.

Àpẹẹrẹ àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò:

1. Èdè Yorùbá
2. Òwe àti Àmọ̀ràn
3. Ìtàn àti Àlọ́
4. Orin àti Ewì
5. Ìjọsìn àti Ìgbàgbọ́
6. Ìṣe àti Ìwà rere
7. Ọ̀nà ìkíni

Ọ̀nà Láti Gbé Àṣà Yorùbá Lárugẹ

1. Sísọ èdè Yorùbá nígbà gbogbo.
2. Kíkọ́ àwọn ọmọdé ní ìtàn àti àlọ́ ìbílẹ̀.
3. Wíwọ aṣọ ìbílẹ̀ nígbà gbogbo tàbí ní àwọn ayẹyẹ pàtàkì.
4. Kíkópa nínú àwọn ayẹyẹ àṣà.
5. Kíkọ́ àwọn iṣẹ́ ọnà ìbílẹ̀.
6. Mímú àwọn ohun èlò ìbílẹ̀ wá sílé.
7. Kíkọ́ àwọn ọmọdé ní òwe àti àmọ̀ràn.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Demonstration, Guided Practice, Question and Answer, Explanation, Observation, Group Work

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Engagement

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì béèrè nípa àṣà àti ìṣe tí wọ́n mọ̀ láti ẹ̀kọ́ àtijọ́. Yóò tún fi àwòrán àṣà kan hàn wọ́n.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n yóò sì sọ ohun tí wọ́n rí nínú àwòrán náà.

Learning Point: Ìrántí àṣà àti ìṣe

Step 2: Àṣà Ohun-èlò

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Explanation/Demonstration

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àṣà ohun-èlò, yóò sì fi àwọn àwòrán àṣà ohun-èlò (bí aṣọ, ohun èlò orin) hàn. Yóò béèrè àpẹẹrẹ mìíràn lára àwọn akẹ́kọ̀ọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́ àlàyé náà, wọ́n yóò sì dárúkọ àpẹẹrẹ àṣà ohun-èlò tí wọ́n mọ̀.

Learning Point: Mímọ àṣà ohun-èlò

Step 3: Àṣà Tí Kì Í Ṣe Ohun-èlò

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Explanation/Discussion

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò, yóò sì fún wọn ní àpẹẹrẹ (bíi èdè, òwe, ìkíni). Yóò béèrè fún àwọn àpẹẹrẹ mìíràn lára àwọn akẹ́kọ̀ọ́.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́, wọ́n yóò sì dárúkọ àpẹẹrẹ àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò tí wọ́n mọ̀.

Learning Point: Mímọ àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò

Step 4: Ọ̀nà Ìgbélárugẹ Àṣà (Apá Kìíní)

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Explanation

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàlàyé àwọn ọ̀nà kan tí a fi lè gbé àṣà Yorùbá lárugẹ, bíi sísọ èdè Yorùbá àti kíkọ́ àwọn ọmọdé ní ìtàn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ̀lé àlàyé olùkọ́, wọ́n yóò sì fi ọwọ́ sí i.

Learning Point: Ọ̀nà ìgbélárugẹ àṣà

Step 5: Ọ̀nà Ìgbélárugẹ Àṣà (Apá Kejì)

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Discussion/Reinforcement

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tẹ̀síwájú láti ṣàlàyé àwọn ọ̀nà mìíràn bíi wíwọ aṣọ ìbílẹ̀ àti kíkópa nínú ayẹyẹ àṣà. Yóò fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láàyè láti béèrè ìbéèrè.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò tẹ̀lé, wọ́n yóò sì béèrè ìbéèrè tó bá wà.

Learning Point: Ìgbélárugẹ àṣà Yorùbá

Step 6: Àfihàn àti Ìjíròrò

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Practical Activity/Group Work

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láàyè láti ṣe àfihàn àpẹẹrẹ àṣà díẹ̀ (bíi kíkíni ìbílẹ̀, orin kúkúrú), wọ́n sì jíròrò bí a ṣe lè gbé wọn lárugẹ nínú àwùjọ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò ṣe àfihàn, wọ́n yóò sì jíròrò nínú àwọn ẹgbẹ́ wọn.

Learning Point: Ìṣe àṣà àti ìgbélárugẹ

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Dárúkọ àpẹẹrẹ àṣà ohun-èlò méjì.
2. Dárúkọ àpẹẹrẹ àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò méjì.
3. Sọ ọ̀nà méjì tí a fi lè gbé àṣà Yorùbá lárugẹ.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìṣàyẹ̀wò ìmọ̀ àṣà

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sí ọ̀nà láti kọ àwọn àkọsílẹ̀ pàtàkì nípa àṣà ohun-èlò, àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò àti ọ̀nà ìgbélárugẹ wọn sínú ìwé wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kọ àkọsílẹ̀ náà dáradára sínú ìwé wọn.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́

Step 9: Conclusion

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Summarization

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò tún fi kún àwọn kókó pàtàkì ẹ̀kọ́ nípa àṣà ohun-èlò àti àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò, àti ọ̀nà ìgbélárugẹ wọn, yóò sì parí ẹ̀kọ́ náà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́, wọ́n yóò sì béèrè ìbéèrè tó bá wà.

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́ àṣà

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Ẹ kọ àwọn àpẹẹrẹ àṣà ohun-èlò mẹ́ta (3) àti àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò mẹ́ta (3) tí ó wà ní àdúgbò yín, lẹ́yìn náà, ẹ sọ ọ̀nà méjì (2) tí a fi lè gbé wọn lárugẹ.

1. Àṣà ohun-èlò mẹ́ta (3) ní àdúgbò mi:
2. Àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò mẹ́ta (3) ní àdúgbò mi:
3. Ọ̀nà méjì (2) láti gbé àṣà wọ̀nyí lárugẹ:

Lesson Keywords

• Àṣà – Ìṣe àti ìwà kan tí ó jẹ́ ti ènìyàn tàbí agbègbè kan.
• Ohun-èlò – Nǹkan tí a lè fojú rí, tí a sì lè fọwọ́ kàn.
• Tí kì í ṣe ohun-èlò – Nǹkan tí a kò lè fojú rí tàbí fọwọ́ kàn.
• Ìgbélárugẹ – Ọ̀nà láti mú nǹkan sunwọ̀n sí i tàbí láti tọ́jú rẹ̀.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò gbọ́ yé, olùkọ́ yóò tún ṣàlàyé àwọn àpẹẹrẹ pẹ̀lú àwòrán tó pọ̀ sí i, yóò sì lò àwọn ohun èlò gidi láti fi hàn wọ́n. Fún àwọn tó yá gbọ́, olùkọ́ yóò fún wọn ní iṣẹ́ àfikún láti wá àwọn àpẹẹrẹ àṣà mìíràn tó wà ní àgbègbè wọn, wọ́n yóò sì kọ ìwé kúkúrú kan nípa bí wọ́n ṣe lè gbé àṣà náà lárugẹ.

Suggested Lesson Videos

Search YouTube for “yoruba culture types promotion primary 4”

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn ohun èlò ìkọ́ni bí àwòrán àṣà àti àwọn ohun èlò ìbílẹ̀ díẹ̀ sílẹ̀ kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣàlàyé àṣà ohun-èlò àti àṣà tí kì í ṣe ohun-èlò, kí o sì fún wọn ní àpẹẹrẹ tó pọ̀, pẹ̀lú àwọn ohun èlò gidi tàbí àwòrán. Rí i dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kópa nínú ìjíròrò àti àfihàn. Gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti kọ àkọsílẹ̀ lẹ́yìn tí ìṣàlàyé bá ti parí. Ṣe àyẹ̀wò ìmọ̀ wọn pẹ̀lú ìbéèrè tó rọrùn láti rí i dájú pé wọ́n lóye ohun tí a kọ́ wọn. Tọ́jú àyè fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò gbọ́ yé àti àwọn tó yá gbọ́ nípa fífún wọn ní iṣẹ́ tó yẹ.