Ìtumọ̀ àròsọ oníròyìn àti àwọn kókó tí ó yẹ fún ìrírí tí a ó sọ for Primary 4

Class: Primary 4
Term: First Term
Week: 3
Age: 9 years
Duration: 45 minutes
Subject: Yoruba Language
Curriculum Theme: GBÍGBỌ́ ÀTI SÍSỌ
Focal competence: Lílo ìlànà àròsọ láti sọ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ àti ìrírí
Key competencies/values: Ìbánisọ̀rọ̀; Ìrònú jinlẹ̀
Skills:

• Àròsọ ẹnu

Previous Lesson: Ìgbékalẹ̀ àròsọ oníròyìn nípa ìṣẹ̀lẹ̀ àwùjọ tàbí ìrírí ojoojúmọ́
Topic: Àròsọ Oníròyìn
Subject Matter: Ìtumọ̀ àròsọ oníròyìn àti àwọn kókó tí ó yẹ fún ìrírí tí a ó sọ

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

• ṣàlàyé ìtumọ̀ àròsọ oníròyìn;
• dárúkọ kókó tó yẹ fún àròsọ ẹnu.

Psychomotor Domain

• sọ àròsọ kúkúrú kan nípa ìrírí ojoojúmọ́.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

• 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
• Relevant State Unified Scheme of Work
• Ìwé Ẹ̀kọ́ Èdè Yorùbá fún Ilé Ìwé Alágbàáwọ̀ Kẹrin
• The HeadTeacher Scheme of work

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

• Kaadi kókó
• Àtẹ àròsọ
• Àwọn àwòrán ìṣẹ̀lẹ̀ ojoojúmọ́

Rationale for the Lesson

Ẹ̀kọ́ yìí ṣe pàtàkì nítorí pé ó kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bí wọ́n ṣe lè sọ ìrírí wọn tàbí ìṣẹ̀lẹ̀ tó ṣẹlẹ̀ ní àyíká wọn lọ́nà tó yé. Ó máa jẹ́ kí wọ́n ní agbára láti sọ̀rọ̀ dáadáa, kí wọ́n sì tún lè fi ohun tí wọ́n rí tàbí gbọ́ hàn lọ́nà tí ó fani mọ́ra.

Prerequisite/Previous Knowledge

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ti mọ bí wọ́n ṣe ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tó ṣẹlẹ̀ ní àyíká wọn ní ìgbésí ayé ojoojúmọ́.

Lesson Content/Board Summary

Àròsọ Oníròyìn

Ìtumọ̀ Àròsọ Oníròyìn

Àròsọ oníròyìn jẹ́ sísọ tàbí kíkọ ìtàn nípa ohun tí ó ti ṣẹlẹ̀, tí a rí, tàbí tí a gbọ́. Ó máa ń ní ìbẹ̀rẹ̀, àárín, àti òpin. Ète rẹ̀ ni láti fi ìṣẹ̀lẹ̀ kan hàn lọ́nà tí ó yé, tí ó sì mú kí àwọn olùgbọ́ tàbí olùkàwe mọ ohun tó ṣẹlẹ̀ dáadáa.

Àwọn Kókó Tí Ó Yẹ Fún Àròsọ Ẹnu

Àwọn kókó wọ̀nyí ni a lè lò fún àròsọ ẹnu nípa ìrírí ojoojúmọ́:

1. Bí mo ṣe lọ sí ilé ìwé lónìí.
2. Ìbẹ̀wò mi sí ọjà.
3. Bí mo ṣe ran ìyá mi lọ́wọ́ nílé.
4. Ìrìn-àjò mi sí oko.
5. Ayẹyẹ ìbí ọ̀rẹ́ mi.
6. Ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí ó ṣẹlẹ̀ ní àdúgbò wa.
7. Bí mo ṣe ṣe iṣẹ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ mi.
8. Eré tí mo gbádùn jù lọ.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Ìjíròrò, Ìṣàfihàn, Ìdánilẹ́kọ̀ọ́, Ìbéèrè àti Ìdáhùn, Ìṣàkíyèsí, Ìdánilójú.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìṣàgbékalẹ̀/Ìbéèrè

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́, yóò sì bi wọ́n léèrè nípa àwọn ohun tí ó ti ṣẹlẹ̀ sí wọn tàbí tí wọ́n rí ní àyíká wọn. Olùkọ́ yóò tún ṣe àgbékalẹ̀ kókó ẹ̀kọ́ náà.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dáhùn àwọn ìbéèrè olùkọ́, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti sọ àwọn ìrírí wọn.

Learning Point: Ìṣàgbékalẹ̀ kókó ẹ̀kọ́

Step 2: Ìtumọ̀ Àròsọ Oníròyìn

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Ìṣàlàyé

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣàlàyé ìtumọ̀ àròsọ oníròyìn lọ́nà tí ó yé, yóò sì lo àwọn àpẹẹrẹ tó rọrùn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀ dáadáa, wọ́n yóò sì bi ìbéèrè níbi tí kò bá yé wọn.

Learning Point: Ìtumọ̀ àròsọ oníròyìn

Step 3: Ìṣàfihàn Àròsọ Kúkúrú

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìṣàfihàn/Ìtàn sísọ

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò sọ àròsọ kúkúrú kan nípa ìrírí rẹ̀ tàbí ìṣẹ̀lẹ̀ kan, yóò sì fi àwọn kókó tí ó yẹ hàn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò fetí sílẹ̀, wọ́n yóò sì gbìyànjú láti mọ àwọn kókó pàtàkì nínú àròsọ olùkọ́.

Learning Point: Àpẹẹrẹ àròsọ ẹnu

Step 4: Ìdámọ̀ Kókó Láti Inú Ìrírí

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Ìdámọ̀/Ìṣàkíyèsí

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò kọ àwọn kókó tí ó yẹ fún àròsọ ẹnu sí orí àtẹ tàbí káàdì, yóò sì jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dárúkọ àwọn kókó mìíràn láti inú ìrírí ojoojúmọ́ wọn.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò dárúkọ àwọn kókó tí ó yẹ fún àròsọ ẹnu láti inú ìrírí wọn.

Learning Point: Àwọn kókó àròsọ ẹnu

Step 5: Ìjíròrò Lórí Àwọn Ànímọ́ Àròsọ Tó Dáadáa

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Ìjíròrò

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò darí ìjíròrò lórí àwọn ànímọ́ tí ó mú kí àròsọ kan dára, bíi jíjẹ́ kí ó ní ìbẹ̀rẹ̀, àárín, àti òpin, àti lílò èdè tó yé.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò kópa nínú ìjíròrò náà, wọ́n yóò sì sọ èrò wọn.

Learning Point: Ànímọ́ àròsọ tó dára

Step 6: Ìdánilójú Àròsọ Kúkúrú

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Ìdánilójú

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ láyè láti gbìyànjú sísọ àròsọ kúkúrú kan nípa ìrírí wọn, yóò sì ṣe àtúnṣe níbi tí ó bá yẹ.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbìyànjú láti sọ àròsọ kúkúrú kan.

Learning Point: Ìdánilójú àròsọ ẹnu

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

1. Kí ni àròsọ oníròyìn?
2. Dárúkọ àwọn kókó méjì tí ó yẹ fún àròsọ ẹnu.
3. Sọ àròsọ kúkúrú kan nípa ohun tí ó ṣẹlẹ̀ sí ọ lónìí.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Ìṣàgbéyẹ̀wò ìmọ̀ àròsọ

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: The teacher guides pupils/students to copy the essential Board Summary notes on Ìtumọ̀ Àròsọ Oníròyìn àti Àwọn Kókó Tí Ó Yẹ Fún Àròsọ Ẹnu into their notebooks.

Pupils’ Activity: Pupils/students copy the notes carefully into their notebooks.

Learning Point: Kíkọ àkọsílẹ̀ ẹ̀kọ́

Step 9: Conclusion

Time: 1 minute

Teaching Skill: Ìparí ẹ̀kọ́

Teacher’s Activity: Olùkọ́ yóò ṣe àtúnyẹ̀wò kókó ẹ̀kọ́ náà ní ṣókí, yóò sì fi ẹ̀kọ́ náà parí.

Pupils’ Activity: Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ yóò gbọ́, wọ́n yóò sì tún fi ohun tí wọ́n kọ́ sọ́kàn.

Learning Point: Ìparí ẹ̀kọ́ àròsọ

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Kọ àròsọ kúkúrú kan nípa ìrírí rẹ ní ọjà tàbí ibi ayẹyẹ kan. Rí i dájú pé o ní ìbẹ̀rẹ̀, àárín, àti òpin.

1. Kọ ìtàn náà sí ìwé àkọsílẹ̀ rẹ.
2. Fi àwọn àwòrán kún un bí o bá fẹ́.

Lesson Keywords

• Àròsọ – Ìtàn sísọ tàbí kíkọ.
• Oníròyìn – Ẹni tí ó ń ròyìn tàbí sọ ìtàn.
• Ìrírí – Ohun tí ó ti ṣẹlẹ̀ sí ènìyàn.
• Kókó – Ohun pàtàkì tàbí àkòrí.
• Ẹnu – Sísọ̀rọ̀ tàbí fífohùn jáde.

Differentiation

Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí kò tíì yé dáadáa, olùkọ́ yóò lo àwọn àwòrán púpọ̀ sí i láti fi ṣàlàyé, yóò sì fún wọn ní àwọn àpẹẹrẹ tó rọrùn jù. Fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó yá, olùkọ́ yóò fún wọn ní àwọn kókó àròsọ tó nira díẹ̀, yóò sì jẹ́ kí wọ́n sọ àròsọ gígùn díẹ̀.

Suggested Lesson Videos

Search on YouTube for: “Yoruba Language Primary 4 Àròsọ Oníròyìn”

Teacher Guide for Using This Lesson Plan

Olùkọ́ gbọ́dọ̀ múra àwọn ohun èlò ìkọ́ni bíi káàdì kókó àti àtẹ àròsọ sílẹ̀ kí ó tó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́. Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣàgbékalẹ̀ tó fani mọ́ra láti mú kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ìfẹ́ sí ẹ̀kọ́ náà. Ṣàlàyé ìtumọ̀ àròsọ oníròyìn dáadáa, kí o sì lo àwọn àpẹẹrẹ tó wà ní àyíká àwọn akẹ́kọ̀ọ́. Lẹ́yìn ìgbà tí o bá ti sọ àròsọ kúkúrú rẹ, rí i dájú pé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dárúkọ àwọn kókó tí ó yẹ láti inú ìrírí ojoojúmọ́ wọn. Ṣe àtúnṣe àwọn àṣìṣe èdè tàbí gbólóhùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ láti mú kí ọgbọ́n ìbánisọ̀rọ̀ wọn sunwọ̀n sí i. Ní ìparí ẹ̀kọ́, jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ àkọsílẹ̀ Board Summary sínú ìwé wọn. Rí i dájú pé gbogbo akẹ́kọ̀ọ́ ló kópa nínú àwọn iṣẹ́ tí a yàn fún wọn.