Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 10
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Pre-Vocational Studies
Curriculum Theme: Home Economics
Previous Lesson: Adabi: Cikakken Bayani Akan Nau’o’in Adabin Baka. Misali.
Topic: ADABI V: Nazari Akan Rubutaccen Wasan Kwaikwayo
Subject Matter: Jigo, Salo, Zubi da Tsari, Jarumi
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Su bayyana ma’anar rubutaccen wasan kwaikwayo.
- Su gano abubuwan da ake dubawa wajen nazarin wasan kwaikwayo kamar jigo, salo, zubi da tsari, da jarumi.
Affective Domain:
- Su nuna sha’awar nazarin adabin Hausa da wasannin kwaikwayo.
- Su fahimci mahimmancin nazarin wasan kwaikwayo.
Psychomotor Domain:
- Su nazarta wani ɗan gajeren rubutaccen wasan kwaikwayo.
- Su gabatar da abubuwan da suka gano daga nazarin su.
Social Domain:
- Su tattauna fassarorin su na wasan kwaikwayo tare da abokan aji.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum for Junior Secondary Schools.
- State Unified Scheme of Work.
- Littafin Adabin Hausa na JSS 2.
- https://www.google.com/url?q=https://www.researchgate.net/publication/339463990_Yadda_Ake_Nazarin_Rubutaccen_Wasan_Kwaikwayo_A_Adabin_Hausa&sa=U&ved=2ahUKEwjG_eD7g_uGAxXmVkEAHe01DqgQFnoECAgQAg&usg=AOvVaw0_1w4D_Jc0X0J-9Xy5w-71
- https://www.google.com/url?q=https://www.premiumtimesng.com/hausa/628795-nazari-kan-littafin-wasan-kwaikwayo-mai-suna-sa-kai-na-ummar-faruk.html&sa=U&ved=2ahUKEwjG_eD7g_uGAxXmVkEAHe01DqgQFnoECAoQAg&usg=AOvVaw1e7oQp-s5s6nJ5k45-G-0f
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Misalin rubutaccen wasan kwaikwayo (idan akwai).
- Allon rubutu da alkalama.
- Hotunan jarumai daban-daban daga wasannin kwaikwayo.
Rationale for the Lesson
Wannan darasin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci zurfin ma’anar da kuma fasahar rubutun wasannin kwaikwayo. Yana haɓaka tunaninsu game da adabin Hausa da kuma yadda ake nazarin ayyukan adabi.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai suna da masaniya kaɗan game da wasannin kwaikwayo da kuma labarai a cikin adabin Hausa.
Lesson Content/Board Summary
ADABI V: Nazari Akan Rubutaccen Wasan Kwaikwayo
Ma’anar Rubutaccen Wasan Kwaikwayo
Rubutaccen wasan kwaikwayo wani nau’i ne na adabi wanda aka rubuta don a yi wasa a kan dandalin wasan kwaikwayo ko a rediyo ko talabijin. Yana ɗauke da labari, tattaunawa (dialogue), da kuma umarni (stage directions) ga ‘yan wasa da masu shirya wasan.
Abubuwan da Ake Dubawa a Nazarin Wasan Kwaikwayo
Lokacin nazarin rubutaccen wasan kwaikwayo, ana duba abubuwa daban-daban don fahimtar sa sosai. Waɗannan sun haɗa da:
- Jigo (Theme): Babban saƙo ko tunani da marubucin ke son isarwa ga masu kallo ko masu karatu. Yana iya zama game da soyayya, yaƙi, adalci, cin amana, talauci, ko wani abu makamancin haka. Shi ne tushen labarin.
- Salo (Style): Yadda marubucin ya yi amfani da harshe da kuma fasahar rubutu don isar da saƙonsa. Wannan ya haɗa da zaɓin kalmomi, tsarin jimla, amfani da karin magana, tatsuniyoyi, ko kuma yadda yake gina tattaunawa tsakanin jarumai. Salo yana nuna yadda marubucin ya bambanta da sauran.
- Zubi da Tsari (Structure and Arrangement): Yadda aka tsara labarin wasan kwaikwayon daga farko har zuwa ƙarshe. Ya haɗa da gabatarwa (exposition), tsakiyar labari (rising action, climax), da kuma ƙarshen labari (falling action, resolution). Ana duba yadda abubuwan ke faruwa a jere da kuma yadda suke da alaƙa da juna.
- Jarumi (Character): Mutanen da ke taka rawa a cikin wasan kwaikwayon. Ana nazarin halayensu (character traits), matsayinsu a cikin labari, dangantakarsu da sauran jarumai, da kuma yadda suke tasiri ga jigon labarin. Akwai manyan jarumai (protagonist) da kuma abokan gaba (antagonist).
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su ko sun taɓa kallon ko karanta wani wasan kwaikwayo ko labari mai wasan kwaikwayo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin malamin kuma su faɗi abin da suka sani game da wasan kwaikwayo.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna abin da suka sani game da wasan kwaikwayo kuma a gabatar da sabon darasin.
Step 2: Gabatar da Ma’anar Rubutaccen Wasan Kwaikwayo
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Fassara
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar “rubutaccen wasan kwaikwayo” ga ɗalibai, yana mai jaddada cewa an rubuta shi ne don a yi wasa da shi.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara sosai kuma su rubuta ma’anar a cikin littafan su.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci ma’anar da kuma dalilin rubuta wasan kwaikwayo.
Step 3: Nazarin Jigo (Theme)
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Misalai/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar jigo a cikin wasan kwaikwayo, yana mai bada misalai na jigogi daban-daban da za a iya samu a wasanni.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta bayanin jigo da kuma misalan da aka bayar.
Learning Point: Ɗalibai za su gane yadda ake gano babban saƙo ko tunani a wasan kwaikwayo.
Step 4: Nazarin Salo (Style)
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan salo daban-daban da marubuta ke amfani da su wajen isar da saƙonsu a wasan kwaikwayo, kamar yadda ake amfani da harshe.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su yi tambayoyi don ƙarin fahimta game da salo.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci mahimmancin salo da kuma yadda yake shafar fahimtar wasan kwaikwayo.
Step 5: Nazarin Zubi da Tsari (Structure and Arrangement)
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Hoto/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan yadda ake tsara labarin wasan kwaikwayo, kamar gabatarwa, tsakiyar labari, da kuma ƙarshen labari. Idan akwai, zai nuna misali a kan allon rubutu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su gano yadda aka tsara wasan kwaikwayo da aka ba su misali.
Learning Point: Ɗalibai za su iya gane zubi da tsarin labarin wasan kwaikwayo.
Step 6: Nazarin Jarumi (Character)
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Misalai/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana yadda ake nazarin jarumai a wasan kwaikwayo, kamar halayensu da rawar da suke takawa a cikin labari.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su yi ƙoƙarin nazarin jarumai a cikin misalin wasan kwaikwayo da aka ba su, idan akwai.
Learning Point: Ɗalibai za su iya nazarin halaye da rawar jarumai a wasan kwaikwayo.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Menene rubutaccen wasan kwaikwayo?
- Ka faɗi abubuwa uku da ake dubawa wajen nazarin wasan kwaikwayo.
- Menene bambanci tsakanin jigo da salo a wasan kwaikwayo?
- Wane ne jarumi a wasan kwaikwayo?
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Taƙaitawa
Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada mahimman abubuwan da aka koya game da nazarin rubutaccen wasan kwaikwayo, sannan ya ba da aikin gida.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta taƙaitaccen darasin da kuma aikin gida.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna abubuwan da suka koya kuma su shirya don aikin gida.
Lesson Keywords
- Rubutaccen Wasan Kwaikwayo – Wasan kwaikwayo da aka rubuta don a yi wasa da shi a kan dandalin wasan kwaikwayo.
- Jigo – Babban saƙo ko tunani da marubucin ke son isarwa a cikin wasan kwaikwayo.
- Salo – Yadda marubucin ya yi amfani da harshe da fasahar rubutu don isar da saƙonsa.
- Zubi da Tsari – Yadda aka tsara labarin wasan kwaikwayon daga farko har ƙarshe.
- Jarumi – Mutanen da ke taka rawa a cikin wasan kwaikwayon.
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malam zai iya ƙarfafa su su nemo wani ɗan gajeren rubutaccen wasan kwaikwayo na Hausa su yi nazarin sa da kansu. Ga ɗalibai masu buƙatar taimako, malam zai samar da misalai masu sauƙi da kuma jagora kai tsaye wajen gano abubuwan nazari.
Note for teachers using this lesson plan
Malamai su yi ƙoƙarin samar da wani ɗan gajeren rubutaccen wasan kwaikwayo na Hausa (idan akwai) don amfani da shi a matsayin misali mai amfani a cikin aji. Wannan zai taimaka wa ɗalibai su fahimci darasin da kyau ta hanyar aikace-aikace.

Community Join the conversation Open discussion +