Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 8
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L2
Curriculum Theme: Al’ada
Previous Lesson: Hali Na Zuciya Da Jiki.
Topic: AL’ADA
Subject Matter: Tsafta da ado, tsaftar jiki, tsaftar aji, tsaftar muhalli, tsaftar abinci, muhimmancin tsafta
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Fassara ma’anar tsafta.
- Bayyana ire-iren tsafta.
Affective Domain:
- Gane muhimmancin tsafta a rayuwarsu.
- Son kiyaye tsafta a ko’ina.
Psychomotor Domain:
- Nuna hanyoyin kiyaye tsaftar jiki da muhalli.
- Aikata tsafta a makaranta da gida.
Social Domain:
- Fadakar da abokansu kan muhimmancin tsafta.
- Haɗa kai wajen kiyaye tsaftar muhalli.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Karatun Hausa na Makarantun Sakandire na Junior (JSS 2)
- https://www.education.gov.ng
- https://www.nerdc.gov.ng
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Hotunan tsafta (hygiene pictures)
- Littafin Hausa (Hausa textbook)
- Zane-zanen kayan tsafta (cleaning tools chart)
- Hotunan tsaftar abinci (food safety pictures)
Rationale for the Lesson
Wannan darasi zai taimaka wa ɗalibai su fahimci ma’anar tsafta da ire-irenta. Zai kuma nuna musu muhimmancin kiyaye tsafta don lafiyarsu da kyakkyawan muhalli mai daɗi.
Prerequisite/Previous Knowledge
Pupils have basic knowledge of hygiene and cleanliness in their daily lives.
Lesson Content/Board Summary
AL’ADA: TSAFTA
Tsafta da Ado
Tsafta ita ce kiyaye jiki, sutura, muhalli, da komai da ke tare da mutum daga datti da ƙazanta. Ado kuma shi ne gyara ko ƙawata kai don kyau da walwala.
Ire-iren Tsafta
Akwai ire-iren tsafta kamar haka:
- Tsaftar Jiki: Wannan ya haɗa da wanka, aske gashi, yanke farce, wanke haƙora, da sanya tsaftatacciyar sutura.
- Tsaftar Aji: Wannan ya haɗa da share aji, goge tebura da kujeru, jefa shara a kwandon shara, da gyara kayan aji.
- Tsaftar Muhalli: Wannan ya haɗa da share filin makaranta, cire ciyawa, zubar da shara a wuri mai dacewa, da kiyaye tsaftar magudanun ruwa.
- Tsaftar Abinci: Wannan ya haɗa da wanke hannu kafin cin abinci, rufe abinci daga ƙura da kuda, wanke kayan abinci, da cin abinci mai tsafta.
Muhimmancin Tsafta
Tsafta tana da muhimmanci saboda dalilai kamar haka:
- Tana sa mutum ya kasance cikin koshin lafiya, saboda tana hana cututtuka.
- Tana sa mutum ya yi kyau kuma ya yi ado.
- Tana sa muhalli ya yi daɗi kuma ya zama mai kyau.
- Tana ƙara wa mutum daraja da mutunci a idon jama’a.
- Tana taimakawa wajen samun nutsuwa da kwanciyar hankali.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su abubuwan da suka sani game da tsafta da kuma dalilin da ya sa take da muhimmanci.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwa kuma su faɗi abubuwan da suka sani game da tsafta.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna da abubuwan da suka sani game da tsafta.
Step 2: Gabatar da Tsafta da Ado
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar tsafta da ado ga ɗalibai ta hanyar amfani da misalai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurare kuma su tambayi inda basu gane ba.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci ma’anar tsafta da ado.
Step 3: Tsaftar Jiki
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Hira/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci tattaunawa kan tsaftar jiki, yana mai ambaton wanka, aske gashi, yanke farce, da sauransu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su ba da gudummawa kuma su faɗi hanyoyin kiyaye tsaftar jiki da suka sani.
Learning Point: Ɗalibai za su gane hanyoyin kiyaye tsaftar jiki.
Step 4: Tsaftar Aji da Muhalli
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Hira/Nuni
Teacher’s Activity: Malamin zai nuna hotunan aji mai tsafta da muhalli mai tsabta, sannan ya tattauna hanyoyin kiyaye tsaftar aji da muhalli.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su lura da hotunan kuma su bayyana yadda za su kiyaye tsaftar ajinsu da muhallinsu.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci yadda za su kiyaye tsaftar aji da muhalli.
Step 5: Tsaftar Abinci
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Bayani/Nuni
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan tsaftar abinci, yana mai nuna hotunan abinci mai tsafta da maras tsafta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurare kuma su gane bambancin abinci mai tsafta da maras tsafta.
Learning Point: Ɗalibai za su san muhimmancin cin abinci mai tsafta.
Step 6: Muhimmancin Tsafta
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani dalla-dalla kan muhimmancin tsafta ga lafiya, kyau, da darajar mutum.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurare kuma su faɗi wasu muhimmancin tsafta da suka sani.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci dalilan da suka sa tsafta take da muhimmanci.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne ma’anar tsafta?
- Ka lissafa ire-iren tsafta guda uku (3).
- Bayyana hanyoyi biyu (2) na kiyaye tsaftar jiki.
- Me ya sa tsafta take da muhimmanci? Ka ba da dalilai biyu (2).
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Takaitawa
Teacher’s Activity: Malamin zai takaita darasin ta hanyar jaddada muhimmancin tsafta a rayuwar yau da kullum da kuma gida da makaranta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurare kuma su yi alƙawarin kiyaye tsafta a ko’ina.
Learning Point: Ɗalibai za su ƙarfafa fahimtar su game da tsafta.
Lesson Keywords
- Tsafta – Kiyaye jiki da muhalli daga datti.
- Ado – Gyara ko ƙawata kai don kyau.
- Jiki – Sashin mutum.
- Aji – Dakin karatu.
- Muhalli – Inda muke zaune.
- Abinci – Duk abin da ake ci don rayuwa.
Differentiation
For pupils who are fast learners, the teacher will encourage them to research more on the cultural aspects of cleanliness in different Nigerian communities. For slow learners, the teacher will provide simplified explanations and more visual aids to help them grasp the concepts of cleanliness.
Note for teachers using this lesson plan
Teachers should ensure they have adequate visual aids and real-life examples to make the lesson relatable and engaging for the pupils. Emphasize practical ways pupils can maintain cleanliness in their daily lives. Encourage class participation and group discussions.

Community Join the conversation Open discussion +