Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 9
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L1
Curriculum Theme: Al’ada
Previous Lesson: Tattalin Arziki Na Zamani.
Topic: AL’ADA (Cinikayya)
Subject Matter: Cinikayyar zamani, cinikayyar gargajiya, tasirin cinikayyar zamani, bambanci tsakanin cinikayyar zamani da ta gargajiya, amfanin cinikayya
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Su bayyana cinikayyar gargajiya da cinikayyar zamani.
- Su bayyana bambance-bambance tsakanin cinikayyar gargajiya da ta zamani.
- Su lissafa tasirin cinikayyar zamani akan cinikayyar gargajiya.
Affective Domain:
- Su nuna godiya ga ci gaban da aka samu a fannin cinikayya.
- Su fahimci muhimmancin cinikayya a rayuwar al’umma.
Psychomotor Domain:
- Su fito da misalai na cinikayyar gargajiya da ta zamani.
- Su tattauna yadda cinikayya ke taimakawa tattalin arzikin gida da kasa.
Social Domain:
- Su shiga cikin tattaunawa game da nau’ukan cinikayya daban-daban.
- Su gano nau’ukan cinikayya da ake yi a yankunansu.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Littafin Hausa na JSS 2
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Hotunan kasuwanni
- Taswirar cinikayya
- Rubutun al’adun Hausa
- Hotunan shaguna da kasuwannin gargajiya
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin zai taimaka wa ɗalibai su fahimci yadda cinikayya ke gudana a al’adun Hausa, daga gargajiya zuwa zamani. Hakan zai sa su fahimci gudunmawar cinikayya ga rayuwarsu ta yau da kullum da kuma tattalin arzikin al’umma.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai suna da masaniya a kan wasu al’adu na Hausawa da kuma yadda ake gudanar da wasu harkokin tattalin arziki a cikin al’umma.
Lesson Content/Board Summary
AL’ADA: Cinikayya
Cinikayyar Gargajiya
Cinikayyar gargajiya ita ce irin cinikayyar da ake gudanarwa a da can kafin zuwan zamani, galibi ana amfani da hanyoyin musaya ko kuma saye da sayarwa da kuɗi kaɗan. Tana da alaƙa da al’adu da dabi’un gida.
Wasu siffofin cinikayyar gargajiya:
- Musayar kayayyaki (Bari-gishiri-bari).
- Amfani da kuɗaɗen gargajiya (misali: bawo, dutse).
- Ana yin ta a kasuwannin mako-mako ko na yau da kullum a cikin gari.
- Galibi ana sayar da kayayyakin gida ne.
Cinikayyar Zamani
Cinikayyar zamani ita ce irin cinikayyar da ake gudanarwa a yanzu, wacce ta haɗa da amfani da fasaha da hanyoyin biyan kuɗi na zamani. Tana da fadi sosai kuma tana iya haɗa da kasuwanci na duniya.
Wasu siffofin cinikayyar zamani:
- Amfani da bankuna da hanyoyin biyan kuɗi na zamani (misali: POS, banki ta waya).
- Kasuwanci ta yanar gizo (e-commerce).
- Amfani da manyan shaguna da manyan kasuwanni (supermarkets).
- Sayar da kayayyaki iri-iri daga ko’ina a duniya.
Bambanci tsakanin Cinikayyar Gargajiya da Cinikayyar Zamani
- Hanyar Biya: Cinikayyar gargajiya galibi musaya ko kuɗaɗen gargajiya, yayin da ta zamani ke amfani da kuɗin banki ko na lantarki.
- Wuri: Cinikayyar gargajiya a kasuwannin gida ko na yanki, yayin da ta zamani ke iya zama a manyan shaguna ko ta yanar gizo.
- Kayayyaki: Gargajiya tana mai da hankali kan kayayyakin gida, yayin da zamani ke sayar da kayayyaki daga ko’ina.
- Fasaha: Gargajiya ba ta amfani da fasaha sosai, yayin da zamani ke dogara sosai da fasaha.
Tasirin Cinikayyar Zamani akan Cinikayyar Gargajiya
- Rage muhimmancin kasuwannin gargajiya.
- Canza salon saye da sayarwa na mutane.
- Samar da damammaki na kasuwanci ga mutane da yawa ta hanyar yanar gizo.
- Taimakawa wajen ci gaban tattalin arziki.
- Wasu kayayyakin gargajiya na fuskantar barazana saboda kayayyakin zamani.
Amfanin Cinikayya
- Samar da aikin yi.
- Haɓaka tattalin arzikin gida da na ƙasa.
- Samar da kayayyaki da ayyuka ga mutane.
- Haɗa al’ummomi daban-daban.
- Taimakawa wajen ci gaban fasaha da sabbin abubuwa.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai sannan ya tambaye su ko wani ya taɓa zuwa kasuwa ko yaga ana cinikayya. Zai kuma tambaye su nau’ukan cinikayya da suka sani.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin malamin, su faɗi abin da suka sani game da kasuwa da cinikayya.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna da abubuwan da suka sani game da cinikayya da kasuwanni.
Step 2: Gabatar da Cinikayyar Gargajiya
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani dalla-dalla game da cinikayyar gargajiya, siffofinta, da kuma yadda ake gudanar da ita a da can. Zai nuna hotunan kasuwannin gargajiya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau, su yi tambayoyi don ƙarin fahimta, kuma su bayar da misalai daga yankunansu.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci menene cinikayyar gargajiya.
Step 3: Gabatar da Cinikayyar Zamani
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Bayani/Misalai
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana cinikayyar zamani, siffofinta, da kuma yadda fasaha ta canza salon cinikayya a yanzu. Zai nuna hotunan manyan shaguna da kasuwanci ta yanar gizo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta muhimman abubuwa, kuma su faɗi misalai na cinikayyar zamani da suka sani.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci menene cinikayyar zamani.
Step 4: Bambanci tsakanin Cinikayyar Gargajiya da Cinikayyar Zamani
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Kwatanta/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su kwatanta cinikayyar gargajiya da ta zamani, yana mai nuna bambance-bambance a fannin biyan kuɗi, wuri, da kuma kayayyakin da ake sayarwa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga tattaunawa, su bayyana bambance-bambancen da suka gane tsakanin nau’ukan cinikayyar guda biyu.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci bambance-bambancen da ke tsakanin cinikayyar gargajiya da ta zamani.
Step 5: Tasirin Cinikayyar Zamani akan Cinikayyar Gargajiya
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Bayani/Muhawara
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan yadda cinikayyar zamani ta shafi cinikayyar gargajiya, yana mai nuna tasiri mai kyau da maras kyau.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su yi tambayoyi, kuma su bayyana ra’ayoyinsu game da tasirin da suka gani a yankunansu.
Learning Point: Ɗalibai za su gane tasirin cinikayyar zamani akan cinikayyar gargajiya.
Step 6: Amfanin Cinikayya
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Jerantawa/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su lissafa amfanin cinikayya ga mutum da kuma al’umma baki ɗaya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su bayar da gudunmawarsu wajen lissafa amfanin cinikayya.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci muhimmancin cinikayya.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Menene cinikayyar gargajiya?
- Menene cinikayyar zamani?
- Ka bayyana bambance-bambance guda biyu tsakanin cinikayyar gargajiya da ta zamani.
- Ka lissafa tasiri guda biyu na cinikayyar zamani akan cinikayyar gargajiya.
- Ka faɗi amfani guda uku na cinikayya.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Takaitawa/Aikin Gida
Teacher’s Activity: Malamin zai takaita darasin ta hanyar sake jaddada muhimman abubuwan da aka koya. Sannan zai ba ɗalibai aikin gida.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta aikin gida.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna muhimman abubuwan darasin kuma su sami damar ƙara zurfafa fahimtarsu.
Lesson Keywords
- Cinikayya – Harkar saye da sayarwa don samun riba.
- Gargajiya – Abin da aka gada daga kakanni, na da.
- Zamani – Halin da ake ciki a yanzu, na zamani.
- Musayar Kayayyaki – Canja kayayyaki da kayayyaki ba tare da amfani da kuɗi ba.
- Tasiri – Canji ko sakamako da wani abu ya haifar.
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malamin zai iya ba su ƙarin tambayoyi ko kuma ya nemi su binciko wasu nau’ukan cinikayya na duniya. Ga ɗalibai masu jinkirin fahimta, malamin zai sake maimaita muhimman batutuwa a hankali, ya kuma yi amfani da misalai masu sauƙi da aka sani a yankinsu.
Note for teachers using this lesson plan
Malamin ya tabbatar ya yi amfani da harshen Hausa mai sauƙi da fahimta a duk tsawon darasin. Ya kuma ƙarfafa ɗalibai su shiga tattaunawa don haɓaka fahimtarsu da ƙwarewarsu ta magana a harshen Hausa. Hotuna da misalai masu dacewa za su taimaka wajen sa darasin ya zama mai ban sha’awa.

Community Join the conversation Open discussion +