Note for teachers using this lesson plan
Malam ya kamata ya shirya hotuna ko faifan sauti na waƙoƙin yara na dandali kamar ‘Yar Fade da Shalle kafin fara darasin. Wannan zai taimaka wajen nuna wa ɗalibai yadda ake rera waƙoƙin da kuma motsa jiki tare da su. A ƙarshen darasin, ɗalibai su iya gane, rera, da kuma nuna waƙoƙin yara na dandali da suka koya.
Class: JSS 2
Term: First Term
Week: 8
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: ADABI
Previous Lesson: Hanyoyin tafiye-tafiye na da dana zamani
Topic: ADABI
Subject Matter: Ƙoyar da waƙoƙin yara na dandali. Misali yar fade, shalle ds
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils/students should be able to:
Cognitive Domain
- Fassara ma’anar waƙoƙin yara na dandali.
- Bayyana siffofin waƙoƙin yara na dandali.
- Bayar da misalan waƙoƙin yara na dandali guda biyu.
Affective Domain
- Nuna sha’awa da farin ciki yayin rera waƙoƙin yara na dandali.
- Haɗa kai da abokan aji wajen yin waƙoƙin dandali.
Psychomotor Domain
- Rera waƙar ‘Yar Fade daidai.
- Rera waƙar Shalle daidai.
- Nuna yadda ake yin motsa jiki ko wasan da ke tare da waƙoƙin dandali.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
- Relevant State Unified Scheme of Work
- Littafin Hausa na JSS 2
- The HeadTeacher Scheme of work
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Hotunan yara suna rera waƙoƙi.
- Faifan sauti na waƙoƙin ‘Yar Fade da Shalle.
- Allon rubutu da alli.
- Misalan waƙoƙin da aka rubuta.
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana koyar da ɗalibai game da wani ɓangare na al’adun Hausa, wato waƙoƙin yara na dandali. Zai taimaka musu su fahimci muhimmancin waƙoƙin gargajiya da kuma yadda ake amfani da su wajen nishadi da tarbiyya. Har ila yau, zai ƙarfafa harshen Hausa a tsakaninsu ta hanyar rera waƙoƙi.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai sun san wasu waƙoƙin yara na gargajiya kuma suna iya rera su.
Lesson Content/Board Summary
ADABI: Ƙoyar da Waƙoƙin Yara na Dandali
Ma’anar Waƙoƙin Yara na Dandali
Waƙoƙin yara na dandali waƙoƙi ne da yara ke rerawa yayin da suke wasanni ko nishadi a dandali, wato filin wasa ko wajen taro. Suna da sauƙin fahimta, suna da daɗin ji, kuma galibi suna tare da motsa jiki ko wasanni daban-daban.
Siffofin Waƙoƙin Yara na Dandali
- Suna da sauƙin rera waƙa da haddacewa.
- Suna da maimaitawa a cikin kalmomin su.
- Suna tare da wasanni ko motsa jiki.
- Suna koyar da darasi ko tarbiyya.
- Suna ƙarfafa haɗin kai tsakanin yara.
Misalan Waƙoƙin Yara na Dandali
- ‘Yar Fade: Wannan waƙa ce da yara mata kan rerawa yayin da suke wasan hannu (clapping game).
Misali:
- Yar fade, yar fade
- Ki fito mu gaisa
- Gaishe ki na zo
- Gaishe ki na tafi
- Shalle: Wannan waƙa ce da yara ke rerawa yayin da suke wasan shalle, inda suke zagaye da juna ko kuma wani ɗan wasa ya kama wani.
Misali:
- Shalle shalle
- Shalle mai gora
- Shalle ya kama ni
- Na kama shalle
Muhimmancin Waƙoƙin Yara na Dandali
- Suna nishadantar da yara.
- Suna koyar da yara haɗin kai da aiki tare.
- Suna taimaka wa yara wajen koyon harshe da kuma faɗaɗa tunaninsu.
- Suna adana al’adu da gargajiya.
- Suna koyar da tarbiyya da ɗabi’u masu kyau.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Tattaunawa, Nunawa, Aiki Tare, Tambaya da Amsa, Bayani, Rera Waƙa, Motsa Jiki.
Instructional Procedures
Step 1: Gabatarwa
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambaya da Amsa
Teacher’s Activity: Malam zai gaishe da ɗalibai sannan ya tambaye su ko sun san wata waƙar yara da ake rerawa yayin wasa. Zai saurari amsoshinsu sannan ya gabatar da darasin na yau, wato “Waƙoƙin Yara na Dandali.”
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin malam kuma su faɗi waƙoƙin yara da suka sani.
Learning Point: Tunawa da waƙoƙin yara
Step 2: Bayanin Ma’anar Waƙoƙin Yara na Dandali
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar waƙoƙin yara na dandali, yana mai jaddada cewa waƙoƙi ne da ake rerawa yayin wasanni a fili ko wajen taro.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su yi tambayoyi don fahimta.
Learning Point: Ma’anar waƙoƙin dandali
Step 3: Bayanin Siffofin Waƙoƙin Yara na Dandali
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malam zai lissafa siffofin waƙoƙin yara na dandali, kamar sauƙin rera su, maimaitawa, da kuma cewa suna tare da wasanni ko motsa jiki. Zai yi amfani da misalai don bayani.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, rubuta muhimman bayanai, kuma su bayar da gudunmawarsu.
Learning Point: Siffofin waƙoƙin dandali
Step 4: Gabatar da Waƙar ‘Yar Fade
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Rera Waƙa
Teacher’s Activity: Malam zai gabatar da waƙar ‘Yar Fade. Zai rera waƙar da kansa sannan ya nuna yadda ake yin motsa jiki ko wasan da ke tare da ita (idan akwai). Zai sake rera waƙar sau da yawa don ɗalibai su fahimta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su kalli malam, kuma su gwada rera waƙar tare da shi.
Learning Point: Waƙar ‘Yar Fade
Step 5: Gabatar da Waƙar Shalle
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Rera Waƙa
Teacher’s Activity: Malam zai gabatar da waƙar Shalle. Zai rera waƙar da kansa sannan ya nuna yadda ake yin motsa jiki ko wasan da ke tare da ita. Zai sake rera waƙar sau da yawa don ɗalibai su fahimta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su kalli malam, kuma su gwada rera waƙar tare da shi.
Learning Point: Waƙar Shalle
Step 6: Muhimmancin Waƙoƙin Yara na Dandali
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana muhimmancin waƙoƙin yara na dandali ga yara da al’umma, kamar nishadi, koyar da haɗin kai, da adana al’adu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su bayar da nasu ra’ayoyin game da muhimmancin waƙoƙin.
Learning Point: Muhimmancin waƙoƙin dandali
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Menene ma’anar waƙoƙin yara na dandali?
- Ka faɗi siffofi biyu na waƙoƙin yara na dandali.
- Ka rera waƙar ‘Yar Fade.
- Ka faɗi muhimmanci biyu na waƙoƙin yara na dandali.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Fahimtar waƙoƙin dandali
Step 8: Note-Taking
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Guided Writing
Teacher’s Activity: Malam zai jagoranci ɗalibai su rubuta muhimman bayanai na darasin daga allon rubutu zuwa littattafansu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta bayanan darasi a hankali a cikin littattafansu.
Learning Point: Rubuta bayanan darasi
Step 9: Conclusion
Time: 3 minutes
Teaching Skill: Taƙaitawa
Teacher’s Activity: Malam zai taƙaita darasin na yau, yana mai jaddada muhimmancin waƙoƙin yara na dandali a al’adun Hausa. Zai ƙarfafa ɗalibai su ci gaba da rera irin waƙoƙin nan a wajen wasanni.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su yi bankwana da malam.
Learning Point: Ƙarfafa darasin dandali
Continuous Assessment/Further Study
Type: Aikin Gida
Instruction: A rubuta waƙar ‘Yar Fade da Shalle a littafin aikin gida, sannan a kawo a darasi na gaba.
- Rubuta waƙar ‘Yar Fade da ka koya.
- Rubuta waƙar Shalle da ka koya.
- Tambayi iyayenka ko wani babba game da wata waƙar yara ta dandali da suka sani, sannan ka rubuta ta.
Lesson Keywords
- Waƙoƙin Yara – Waƙoƙin da yara ke rerawa.
- Dandali – Filin wasa ko wajen taro.
- ‘Yar Fade – Sunan wata waƙar yara ta dandali.
- Shalle – Sunan wata waƙar yara ta dandali.
- Adabi – Rubuce-rubuce ko waƙoƙi da ke nuna al’ada da tunani.
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malam zai iya ƙalubalantar su da su rera waƙoƙin ba tare da taimako ba ko kuma su koyar da abokan ajinsu. Ga ɗalibai masu buƙatar taimako, malam zai rera waƙoƙin a hankali kuma a maimaita sau da yawa, tare da nuna motsa jiki a fili don su fahimta.
Suggested Lesson Videos
Don ƙarin bayani kan waƙoƙin yara na dandali, ana iya bincika a YouTube: waqoqin yara na dandali Hausa JSS2
Teacher Guide for Using This Lesson Plan
Malam ya kamata ya shirya darasin sosai ta hanyar nemo faifan sauti ko bidiyo na waƙoƙin ‘Yar Fade da Shalle idan zai yiwu, ko kuma ya haddace su da kyau don ya iya nunawa ɗalibai. Ya kamata ya fara da gabatarwa mai jan hankali don tunatar da ɗalibai abin da suka sani game da waƙoƙin yara. Yayin darasin, ya kamata malam ya rera waƙoƙin a hankali kuma a maimaita su sau da yawa, yana mai ba da damar ɗalibai su biyo baya. Ya kamata a ba ɗalibai damar yin wasannin da ke tare da waƙoƙin don su ji daɗi kuma su fahimci darasin sosai. Malam ya tabbatar cewa kowane ɗalibi ya fahimci ma’anar waƙoƙin da kuma yadda ake rera su. A ƙarshen darasin, ɗalibai za su rubuta bayanan da aka rubuta a kan allo a cikin littattafansu.

Community Join the conversation Open discussion +