Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: 3rd Term
Week: 4
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L1
Curriculum Theme: Al’ada
Previous Lesson: Ibada Da Muhimmancinta.
Topic: AL’ADA
Subject Matter: Hanyoyin kyautata tattalin arziki, noma, kiwo, sana’o’in hannu, cinikayya, muhimmancin tattalin arziki
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Bayyana ma’anar tattalin arziki.
- Faɗi hanyoyi daban-daban na kyautata tattalin arziki.
- Bayyana muhimmancin tattalin arziki ga mutum da al’umma.
Affective Domain:
- Nuna sha’awa ga ayyukan tattalin arziki na gida.
- Gane buƙatar shiga cikin ayyukan da ke bunƙasa tattalin arziki.
Psychomotor Domain:
- Kawo misalan noma, kiwo, sana’o’in hannu da cinikayya a yankinsu.
- Rarraba ayyukan tattalin arziki daban-daban.
Social Domain:
- Tattauna yadda za a inganta tattalin arziki a cikin al’ummarsu.
- Haɗa kai don tunanin sabbin hanyoyin samun kuɗi.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Littafin Hausa na JSS 2.
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Hotunan noma
- Hotunan dabbobi
- Misalan sana’o’in hannu
- Hotunan kasuwanni
- Rubutun al’adun Hausa
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci hanyoyin da za su iya amfani da su don inganta rayuwarsu da kuma ta al’ummarsu. Yana kuma koya musu yadda za su shiga cikin ayyukan tattalin arziki na gida don samun ci gaba.
Prerequisite/Previous Knowledge
Pupils should have basic knowledge of daily activities in their community and some local trades.
Lesson Content/Board Summary
Hanyoyin Kyautata Tattalin Arziki
Ma’anar Tattalin Arziki
Tattalin arziki shi ne duk wani aiki da mutane ke yi don samun abincinsu, sutura, matsuguni, da sauran bukatun rayuwa. Yana nufin yadda ake sarrafa kuɗi da albarkatun al’umma.
Noma
Noma shi ne shuka amfanin gona ko kiwon dabbobi don cin abinci ko sayarwa. Yana ɗaya daga cikin manyan hanyoyin samun kuɗi a ƙasar Hausa.
Misalan amfanin gona:
- Masara
- Gero
- Dawa
- Shinkafa
- Wake
Kiwo
Kiwo shi ne reno da kula da dabbobi don samun nama, madara, fata, ko kuma don sayarwa. Yana taimakawa wajen bunƙasa tattalin arziki.
Misalan dabbobin da ake kiwo:
- Saniya
- Akuya
- Taliya (raguna)
- Kaji
- Rakumi
Sana’o’in Hannu
Sana’o’in hannu su ne ayyukan da ake yi da hannu don ƙirƙirar kayayyaki masu amfani ko na ado. Suna ba da damar samun kuɗi da kuma adana al’ada.
Misalan sana’o’in hannu:
- Saƙa (ƙirar zannu ko tabarmi)
- Sassaka (ƙirar kayan itace)
- Sassaƙa (ƙirar kayan ƙarfe)
- Fata (ƙirar takalma, jakunkuna)
- Auduga (ƙirar tufafi)
Cinikayya
Cinikayya ita ce sayarwa da sayen kayayyaki ko ayyuka. Tana haɗa mutane da al’ummomi tare, kuma tana taimakawa wajen rarraba kayayyaki da bunƙasa tattalin arziki.
Misalan kayayyakin cinikayya:
- Abinci (kayan gona)
- Tufafi
- Kayan aiki
- Dabbobi
- Kayan ado
Muhimmancin Tattalin Arziki
Tattalin arziki mai kyau yana da muhimmanci sosai saboda:
- Yana samar da ayyukan yi ga mutane.
- Yana inganta rayuwar mutane (samar da abinci, ruwa, kiwon lafiya).
- Yana kawo ci gaba ga al’umma (gina makarantu, hanyoyi).
- Yana sa al’umma ta dogara da kanta.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaisa da ɗalibai kuma ya yi musu tambayoyi kan abubuwan da suke yi a gida don taimaka wa iyayensu wajen samun kuɗi ko abinci.
Pupils’ Activity: Dalibai za su amsa tambayoyin malamin kuma su faɗi abubuwan da suke yi.
Learning Point: Wannan zai shirya ɗalibai don sabon darasin da za a koya musu.
Step 2: Gabatar da Ma’anar Tattalin Arziki
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Fahimtarwa
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar tattalin arziki da kuma muhimmancinsa a cikin al’umma, ta amfani da misalai masu sauki.
Pupils’ Activity: Dalibai za su saurara da kyau kuma su rubuta muhimman bayanai a littafinsu.
Learning Point: Fahimtar ma’anar tattalin arziki a matsayin tushen rayuwa.
Step 3: Noma a Matsayin Hanyar Kyautata Tattalin Arziki
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Misalai/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan noma a matsayin babbar hanyar kyautata tattalin arziki, ya kuma nuna hotunan amfanin gona daban-daban.
Pupils’ Activity: Dalibai za su kawo misalan amfanin gona da aka sani a yankinsu kuma su bayyana yadda ake noma.
Learning Point: Sanin rawar da noma ke takawa wajen samar da abinci da kuɗi.
Step 4: Kiwo da Sana’o’in Hannu
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai nuna hotunan dabbobi da misalan sana’o’in hannu, sannan ya yi bayani kan yadda waɗannan ayyukan ke taimakawa tattalin arziki.
Pupils’ Activity: Dalibai za su ba da misalan dabbobin da ake kiwo da sana’o’in hannu da suka sani a yankinsu.
Learning Point: Fahimtar muhimmancin kiwo da sana’o’in hannu wajen samar da albarkatu da ayyukan yi.
Step 5: Cinikayya da Kuma Muhimmancinta
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Hada kai/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar cinikayya da yadda take haɗa mutane, sannan ya nuna hotunan kasuwanni daban-daban.
Pupils’ Activity: Dalibai za su kawo misalan kayayyakin da ake cinikayya da su a kasuwannin yankinsu da kuma abin da suke sayarwa ko saye.
Learning Point: Sanin rawar da cinikayya ke takawa wajen rarraba kayayyaki da bunƙasa tattalin arziki.
Step 6: Muhimmancin Tattalin Arziki
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambayoyi/Amsoshi
Teacher’s Activity: Malamin zai yi tambayoyi kan muhimmancin tattalin arziki ga mutum da al’umma, yana jagorantar ɗalibai su bayar da amsoshi.
Pupils’ Activity: Dalibai za su bayyana wasu daga cikin muhimmancin tattalin arziki kamar samar da aikin yi da ci gaba.
Learning Point: Fahimtar fa’idodin tattalin arziki mai kyau ga rayuwar kowa.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne ma’anar tattalin arziki?
- Ka faɗi hanyoyi uku (3) na kyautata tattalin arziki.
- Ka ba da misalan sana’o’in hannu guda biyu (2).
- Me ya sa tattalin arziki yake da muhimmanci ga al’umma?
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Taƙaitawa/Aikin Gida
Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin da aka koya kuma ya ba ɗalibai aikin gida: Su rubuta hanyoyi biyar (5) da za su iya taimaka wa iyayensu wajen kyautata tattalin arziki a gida.
Pupils’ Activity: Dalibai za su saurara kuma su rubuta aikin gida a littafinsu.
Learning Point: Sanin abin da aka koya da kuma aikin da za su yi a gida.
Lesson Keywords
- Tattalin Arziki – Economy
- Noma – Farming
- Kiwo – Livestock keeping
- Sana’o’in Hannu – Crafts
- Cinikayya – Trade
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malamin zai iya ba su ƙarin tambayoyi ko aikin bincike kan yadda gwamnati ke taimakawa wajen bunƙasa tattalin arziki. Ga ɗalibai masu buƙatar ƙarin taimako, malamin zai sake bayyana muhimman abubuwa a hankali kuma ya ba su misalai masu sauƙi.
Note for teachers using this lesson plan
Malamai su tabbatar sun yi amfani da misalai daga yankin da ɗaliban suke don su fi fahimta. A ƙarfafa ɗalibai su shiga tattaunawa kuma su raba ra’ayoyinsu kan yadda za a inganta tattalin arziki a cikin al’ummarsu.

Community Join the conversation Open discussion +