Note for teachers using this lesson plan
Wannan shirin darasi ne na koyar da ɗalibai ƙalmominsaye da sayarwa a kasuwa. Malam ya shirya hotuna ko kayan misali na kasuwa don su taimaka wajen fahimtar darasin. A ƙarshen darasin, ɗalibai za su iya gane waɗannan kalmomi, bayyana ma’anarsu, da amfani da su yadda ya kamata a cikin jimla da tattaunawar saye da sayarwa.
Class: JSS 2
Term: First Term
Week: 10
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: ADABI
Previous Lesson: Nazarin Waƙoƙin Yara na Dandali
Topic: Ƙalmomin saye da sayarwa a kasuwa
Subject Matter: Ƙalmomin saye da sayarwa a kasuwa. Misali farashi, yayi, bashi, araha, tsada, ds
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils/students should be able to:
Cognitive Domain
- Gane ma’anar ƙalmomin saye da sayarwa kamar ‘farashi’, ‘yayi’, ‘bashi’, ‘araha’, ‘tsada’.
- Lissafo aƙalla ƙalmomisaye da sayarwa guda biyar.
- Bayyana yadda ake amfani da waɗannan kalmomi a cikin tattaunawar kasuwa.
Affective Domain
- Nuna sha’awar shiga cikin tattaunawar saye da sayarwa.
- Daraja mahimmancin sanin waɗannan kalmomi a rayuwar yau da kullum.
Psychomotor Domain
- Amfani da ƙalmomin saye da sayarwa a cikin gajerun jimla.
- Shiga cikin gajeren wasan kwaikwayo na saye da sayarwa a kasuwa.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
- Relevant State Unified Scheme of Work
- Littafin Hausa na JSS 2
- The HeadTeacher Scheme of work
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Hotunan kasuwa ko hotunan mutane suna saye da sayarwa.
- Kayan misali kamar ‘yar riga, takalmi, ko kayan abinci.
- Allon rubutu da alli.
- Flashcards masu ɗauke da kalmomin saye da sayarwa.
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci da kuma amfani da harshen Hausa a yanayin saye da sayarwa a kasuwa. Sanin waɗannan kalmomi zai ba su damar shiga cikin tattaunawar kasuwanci yadda ya kamata kuma ya ƙarfafa musu ƙwarewar harshe a rayuwar yau da kullum.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ana sa ran ɗalibai sun san wasu kalmomin Hausa na yau da kullum kuma suna iya gina jimla mai sauƙi a Hausa.
Lesson Content/Board Summary
Ƙalmomin saye da sayarwa a kasuwa
Saye da sayarwa wani muhimmin bangare ne na rayuwar yau da kullum, musamman a kasuwa. Akwai wasu kalmomi na musamman da ake amfani da su a lokacin saye ko sayar da kaya.
Wasu daga cikin ƙalmomin saye da sayarwa
- Farashi: Yana nufin adadin kuɗin da ake sayar ko sayen kaya da su.
Misali: “Mene ne farashin wannan riga?”
- Yayi: Ana amfani da shi idan farashin kaya ya yi sauƙi ko kuma ya dace da kuɗin mutum.
Misali: “Wannan riga ta yayi, zan saya.”
- Bashi: Yana nufin ɗaukar kaya ba tare da biya kuɗi nan take ba, sai daga baya.
Misali: “Ba zan iya biya yanzu ba, za ka iya bani bashi?”
- Araha: Yana nufin ragin farashi ko kuma kasancewar kaya da rahusa.
Misali: “An yi araha a kasuwa yanzu.”
- Tsada: Yana nufin farashin kaya ya yi yawa ko kuma ya fi ƙarfin mutum.
Misali: “Wannan kayan ya yi tsada sosai.”
- Kudi: Abin da ake amfani da shi wajen biyan kaya.
Misali: “Ina da kudi a aljihuna.”
- Canji: Kuɗin da mai sayarwa zai dawo wa mai saye bayan ya biya da kuɗi mai yawa.
Misali: “Don Allah ka bani canji na.”
- Ciniki: Tattaunawa kan farashin kaya don a rage.
Misali: “Mu yi ciniki don Allah.”
- Mai saye: Mutumin da yake sayen kaya.
Misali: “Mai sayen kifi ya zo.”
- Mai sayarwa: Mutumin da yake sayar da kaya.
Misali: “Mai sayarwar kayan miya tana nan.”
Misalin tattaunawar saye da sayarwa a kasuwa
Mai saye: Ina kwana, Malam. Mene ne farashin wannan tumatir?
Mai sayarwa: Lafiya lau, Hajiya. Farashin kwandon tumatir dubu biyu ne (N2,000).
Mai saye: Ah, ya yi tsada mana! Ba za ka yi mani araha ba?
Mai sayarwa: Hajiya, farashin ya riga ya yi ƙasa. Amma idan za ki saya da yawa, zan iya rage miki kaɗan.
Mai saye: To, zan saya kwanduna biyu. Za ka iya bani bashi na ɗaya?
Mai sayarwa: A’a, Hajiya. Ba na bayar da bashi yanzu. Amma idan kina da kudi yanzu, zan ba ki canji.
Mai saye: To shikenan, ga dubu huɗu (N4,000) na kwanduna biyun. Ba na buƙatar canji.
Mai sayarwa: Nagode sosai, Hajiya. Allah ya albarkaci ciniki.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Tattaunawa, Bayani, Nuna Misali, Aiki Tare, Tambaya da Amsa, Wasan Kwaikwayo.
Instructional Procedures
Step 1: Gabatarwa
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambaya da Amsa
Teacher’s Activity: Malam zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su abubuwan da suka koya a darasin baya. Daga nan sai ya tambaye su inda ake saye da sayar da kaya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwar malam kuma su tuna darasin baya. Za su faɗi wurare kamar kasuwa ko shago.
Learning Point: Tunawa da darasin baya
Step 2: Fitar da Kalmomi
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Nuna Misali/Bayani
Teacher’s Activity: Malam zai nuna hotunan kasuwa ko kayan misali, ya fara fitar da kalmomin saye da sayarwa kamar ‘farashi’, ‘yayi’, ‘bashi’, ‘araha’, ‘tsada’, da sauransu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su kalli hotuna da kayan misali, kuma su saurari malam yana faɗin kalmomin.
Learning Point: Gane sabbin kalmomi
Step 3: Bayanin Ma’anar Kalmomi
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Bayani
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar kowace kalma da misalai masu sauƙi don ɗalibai su fahimta sosai. Zai rubuta kalmomin da ma’anarsu a allo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurari bayanin malam kuma su yi ƙoƙarin fahimtar ma’anar kalmomin.
Learning Point: Ma’anar kalmomin kasuwa
Step 4: Maimaitawa da Aiki Tare
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Maimaitawa/Aiki Tare
Teacher’s Activity: Malam zai rubuta kalmomin a allo kuma ya sa ɗalibai su maimaita kalmomin ɗaiɗai da kuma gaba ɗaya. Zai gyara kuskuren furuci idan akwai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su maimaita kalmomin bayan malam, su kuma yi ƙoƙarin furta su daidai.
Learning Point: Furuci daidai na kalmomi
Step 5: Amfani da Kalmomi a Jimla
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Jagorancin Rubutu/Amfani
Teacher’s Activity: Malam zai sa ɗalibai su yi amfani da kalmomin a cikin jimla. Zai ba su misalai kuma ya sa su gina nasu jimlar.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su gina jimla ta amfani da kalmomin da aka koya, kuma su karanta wa sauran ɗalibai.
Learning Point: Ginin jimla da kalmomi
Step 6: Wasan Kwaikwayo (Role-play)
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Wasan Kwaikwayo/Aiki Tare
Teacher’s Activity: Malam zai raba ɗalibai gida biyu ko uku. Wasu su zama masu saye, wasu masu sayarwa, su yi gajeren wasan kwaikwayo na saye da sayarwa a kasuwa ta amfani da kalmomin da aka koya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga cikin wasan kwaikwayon, suna amfani da kalmomin a cikin tattaunawarsu.
Learning Point: Aiwatar da kalmomin kasuwa
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne ma’anar kalmar ‘farashi’?
- Ka lissafo aƙalla ƙalmomisaye da sayarwa guda huɗu da ka koya.
- Ka yi amfani da kalmar ‘tsada’ a cikin jimla.
- Mene ne bambanci tsakanin ‘araha’ da ‘tsada’?
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Fahimtar kalmomin kasuwa
Step 8: Note-Taking
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Guided Writing
Teacher’s Activity: The teacher guides pupils/students to copy the essential Board Summary notes on market vocabulary into their notebooks.
Pupils’ Activity: Pupils/students copy the notes carefully into their notebooks.
Learning Point: Rubuta bayanin darasi
Step 9: Conclusion
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Taƙaitawa
Teacher’s Activity: Malam zai taƙaita darasin, ya sake jaddada mahimmancin sanin waɗannan kalmomi a rayuwar yau da kullum, kuma ya yi musu fatan alheri.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurari taƙaitawar malam kuma su yi masa godiya.
Learning Point: Kammala darasin kasuwa
Continuous Assessment/Further Study
Type: Aikin Gida
Instruction: Rubuta gajeren tattaunawar saye da sayarwa tsakanin mutane biyu, ta amfani da aƙalla ƙalmomisaye da sayarwa guda biyar da aka koya.
- Rubuta sunayen ƙalmomisaye da sayarwa guda biyar da kuka koya.
- Rubuta jimla guda ɗaya ga kowace kalma da kuka rubuta.
- Kawo misalin gajeren ciniki a kasuwa.
Lesson Keywords
- Farashi – Adadin kuɗin kaya.
- Yayi – Farashin ya yi sauƙi.
- Bashi – Daukar kaya ba tare da biya ba.
- Araha – Ragin farashi.
- Tsada – Farashin ya yi yawa.
- Kudi – Abin biyan kaya.
- Canji – Kuɗin da aka dawo wa mai saye.
- Ciniki – Tattaunawar farashi.
- Mai saye – Wanda yake sayen kaya.
- Mai sayarwa – Wanda yake sayar da kaya.
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malam zai iya ƙara musu wasu kalmomin saye da sayarwa ko kuma ya sa su gina tattaunawa mai tsawo. Ga ɗalibai masu buƙatar taimako, malam zai mai da hankali kan kalmomi kaɗan, ya ba su ƙarin misalai, kuma ya jagorance su a hankali wajen gina jimla.
Suggested Lesson Videos
Don ƙarin bayani kan ƙalmomin saye da sayarwa a Hausa, zaku iya bincika a YouTube ta amfani da kalmomin: kalmomin saye da sayarwa hausa jss2
Teacher Guide for Using This Lesson Plan
Malam ya shirya kayan aiki kafin fara darasin, musamman hotuna ko kayan misali na kasuwa don su ja hankalin ɗalibai. Ya kamata a fara da gaisuwa da tuna darasin baya kafin a shiga cikin sabon darasin. A yayin bayani, malam ya tabbatar da cewa ya bayyana kowace kalma a sarari kuma ya ba da misalai masu dacewa. Yana da mahimmanci a ba ɗalibai damar yin aiki tare da kuma shiga cikin wasan kwaikwayo don su yi amfani da kalmomin a aikace. Malam ya lura da kuskuren furuci ko amfani da kalmomi, kuma ya gyara nan take. A lokacin rubuta bayani, malam ya tabbatar da cewa ɗalibai suna rubutawa da kyau kuma daidai. Bayan an gama darasi, malam ya yi taƙaitawa don ƙarfafa fahimtar ɗalibai.

Community Join the conversation Open discussion +