Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Lesson Note on Kyawawan Dabi’u Da Munana for JSS 2

This lesson note on Kyawawan Dabi’u Da Munana for JSS 2 teaches honesty, trust, family ties, theft, gossip and drug abuse.

Royal AlikorByRoyal AlikorPublishedMay 7, 2026Reading6 minComments0

Class: Junior Secondary School 2 (JSS 2 / JS2)
Term: Third Term
Week: 10
Age: 13 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Al’ada
Previous Lesson: Tasirin Cinikayyar Zamani Akan Ta Gargajiya.
Topic: AL’ADA
Subject Matter: Kyawawan dabi’u, munanan dabi’u, faɗin gaskiya, rikon amana, zumunci, sata, gulma, shaye-shaye

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

  • Fassara ma’anar al’ada.
  • Lissafa kyawawan dabi’u da munanan dabi’u a al’adar Hausa.

Affective Domain:

  • Gane muhimmancin kyawawan dabi’u.
  • Guje wa munanan dabi’u a rayuwarsu.

Psychomotor Domain:

  • Bada misalan kyawawan dabi’u da munanan dabi’u.
  • Tattauna hanyoyin inganta kyawawan dabi’u a al’umma.

Social Domain:

  • Haɓaka kyawawan halaye a tsakaninsu da kuma cikin al’ummarsu.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 9 Years Basic Education Curriculum
  • State Unified Scheme of Work
  • Koyarwar Hausa ga Makarantun Sakandire na Ƙananan Hukumomi, Littafi na Biyu.

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Tatsuniyar da ke koyar da halin kirki
  • Katinan dabi’u (misali, katin faɗin gaskiya, katin sata)
  • Littafin da ke ɗauke da al’adun Hausa
  • Jadawalin tattaunawa

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci al’adunsu da kuma bambanci tsakanin kyawawan halaye da marasa kyau. Zai kuma ba su damar amfani da waɗannan koyarwa a rayuwarsu ta yau da kullum don zama nagartattun ‘yan al’umma.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ana sa ran ɗalibai suna da masaniya game da wasu al’adu da halaye a cikin al’ummar Hausawa.

Lesson Content/Board Summary

AL’ADA

Ma’anar Al’ada

Al’ada ita ce hanyar rayuwa ta mutane ko al’umma, wacce ta haɗa da halaye, koyarwa, da kuma abubuwan da suke gado daga iyaye da kakanni. Tana shafar yadda mutane suke rayuwa, magana, cin abinci, da mu’amala da juna.

Kyawawan Dabi’u

Kyawawan dabi’u su ne halayen kirki da ake so, waɗanda suke kawo ci gaba da zaman lafiya a cikin al’umma. Suna sa mutum ya zama abin girmamawa da koyi.

Wasu daga cikin kyawawan dabi’u sun haɗa da:

  • Faɗin gaskiya: Rashin boye gaskiya ko da kuwa za ta cutar.
  • Rikon amana: Kula da dukiyar wani da kyau da kuma cika alkawari.
  • Zumunci: Dangantaka mai kyau da dangi da kuma taimakon juna.
  • Girmama na gaba: Ba da daraja ga manya da waɗanda suka girme mu.
  • Taimakon juna: Tallafa wa ‘yan’uwa a lokacin buƙata.
  • Hakuri: Jure wa wahalhalu da jarabawa.
  • Kawaici: Rashin nuna son zuciya ko haɗama.
  • Mutunci: Kiyaye darajar kai da ta wasu.

Munanan Dabi’u

Munanan dabi’u su ne halayen da ba a so, waɗanda suke kawo ruɗani, tashin hankali, da kuma rushewar al’umma. Suna sa mutum ya zama abin ƙyama da gujewa.

Wasu daga cikin munanan dabi’u sun haɗa da:

  • Sata: Ɗaukar dukiyar wani ba tare da izini ba.
  • Gulma: Faɗin maganar wani a bayan sa da nufin ɓata masa suna.
  • Shaye-shaye: Shan abubuwan da ke mayar da mutum, kamar giya da kwayoyi.
  • Zamba: Yaudarar mutane don cinye musu dukiya.
  • Karya: Faɗin abin da ba gaskiya ba.
  • Hassada: Son ganin an yi wa wani maras kyau.
  • Fita: Rashin girmama manya ko yin abin da bai dace ba.
  • Cin amana: Karya alkawarin da aka ɗauka.

Muhimmancin Kyawawan Dabi’u

  • Suna inganta zaman lafiya da haɗin kai.
  • Suna gina amana da mutuntawa.
  • Suna kawo ci gaban al’umma.
  • Suna sa mutum ya zama abin koyi.

Illolin Munanan Dabi’u

  • Suna kawo ruɗani da rashin zaman lafiya.
  • Suna ɓata suna da lalata al’umma.
  • Suna jawo hukunci daga Allah da gwamnati.
  • Suna haifar da rashin amana da gaba.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su game da wasu halayen da suke gani a cikin gidajensu ko unguwanninsu. Zai danganta hakan da darasin da za a koya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwa kuma su bada misalan halayen da suke gani.
Learning Point: Ɗalibai sun tuna da wasu halaye da kuma gabatar da darasin.

Step 2: Ma’anar Al’ada

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Fassara
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar al’ada ga ɗalibai tare da bada misalai masu sauƙi don fahimta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su rubuta ma’anar al’ada a cikin littafinsu.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci ma’anar al’ada.

Step 3: Kyawawan Dabi’u

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Misalai/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan kyawawan dabi’u kuma ya yi amfani da katinan dabi’u don nuna misalai kamar faɗin gaskiya, rikon amana, da zumunci. Zai tambayi ɗalibai su bada ƙarin misalai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su gane misalan da aka nuna musu, kuma su bada ƙarin misalan kyawawan dabi’u.
Learning Point: Ɗalibai sun gane da kuma lissafa kyawawan dabi’u.

Step 4: Munanan Dabi’u

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Misalai/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan munanan dabi’u kuma ya nuna misalai kamar sata, gulma, da shaye-shaye ta hanyar amfani da katinan dabi’u. Zai tambayi ɗalibai su bada ƙarin misalai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su gane misalan da aka nuna musu, kuma su bada ƙarin misalan munanan dabi’u.
Learning Point: Ɗalibai sun gane da kuma lissafa munanan dabi’u.

Step 5: Muhimmancin Kyawawan Dabi’u

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci tattaunawa kan muhimmancin kyawawan dabi’u a rayuwar mutum da ci gaban al’umma.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su bada ra’ayoyinsu kan yadda kyawawan dabi’u suke taimakawa al’umma.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci fa’idojin kyawawan dabi’u.

Step 6: Illolin Munanan Dabi’u

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Bayani
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci tattaunawa kan illolin munanan dabi’u ga mutum da kuma al’umma.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su bada ra’ayoyinsu kan yadda munanan dabi’u suke lalata al’umma.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci illolin munanan dabi’u.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Mene ne ma’anar al’ada?
  2. Lissafa kyawawan dabi’u guda uku (3) da ka sani.
  3. Faɗi munanan dabi’u guda uku (3) da ka sani.
  4. Wane muhimmanci kyawawan dabi’u suke da shi ga al’umma?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Takaitawa/Kammalawa
Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada muhimmancin kyawawan dabi’u da kuma guje wa munanan dabi’u. Zai kuma ba su aikin gida.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta aikin gida.
Learning Point: Ɗalibai sun ƙarfafa fahimtarsu kuma suna da aikin gida.

Lesson Keywords

  • Al’ada – Hanyar rayuwa ta mutane ko al’umma.
  • Kyawawan dabi’u – Halayen kirki da ake so.
  • Munanan dabi’u – Halayen da ba a so.
  • Faɗin gaskiya – Rashin boye gaskiya.
  • Rikon amana – Kula da dukiyar wani da kyau.
  • Zumunci – Dangantaka tsakanin dangi.
  • Sata – Ɗaukar dukiyar wani ba tare da izini ba.
  • Gulma – Faɗin maganar wani a bayan sa.
  • Shaye-shaye – Shan abubuwan da ke mayar da mutum.

Differentiation

Ga ɗalibai masu saurin fahimta, za a iya basu ƙarin misalai ko kuma a tambaye su su rubuta ɗan gajeren rubutu kan yadda za su inganta kyawawan dabi’u a yankinsu. Ga ɗalibai masu buƙatar ƙarin taimako, za a basu ƙarin lokaci don bayani da kuma jagora wajen gane misalan dabi’u daban-daban.

Note for teachers using this lesson plan

Malamin ya tabbatar ya yi amfani da misalai na zahiri da suka shafi rayuwar ɗalibai don su fi fahimtar darasin. Hakanan, a ƙarfafa ɗalibai su riƙa aiki da kyawawan dabi’u a rayuwarsu ta yau da kullum.

Export this post
Lesson Note on Kyawawan Dabi’u Da Munana for JSS 2
Community Join the conversation Open discussion +