Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Ci Gaba da Nazarin Rubutun Zube (L1) for JSS 3

The lesson develops understanding of ADABI: Ci gaba da nazari akan rubutun zube, misali- kula da zubi da tsarin labari tare da jigonsa with examples and practical Hausa language activities.

Royal AlikorByRoyal AlikorPublishedSep 19, 2026Reading7 minComments0

Note for teachers using this lesson plan

Wannan darasi yana mai da hankali kan ci gaba da nazarin rubutun zube a cikin adabin Hausa. Ku shirya da misalan rubutun zube daban-daban don taimakawa ɗalibai su fahimci zubi, tsarin labari, da jigo. A karshen darasin, ɗalibai ya kamata su iya gano waɗannan abubuwa a cikin kowane rubutun zube da aka ba su.

Class: JSS 3
Term: First Term
Week: 9
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Adabi
Previous Lesson: Ma’anar Ƙarin magana da misalai (L2)
Topic: Adabi
Subject Matter: ADABI: Ci gaba da nazari akan rubutun zube, misali- kula da zubi da tsarin labari tare da jigonsa.

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

  • Fahimtar ma’anar ci gaba da nazarin rubutun zube.
  • Bayyana zubi a rubutun zube.
  • Gane tsarin labari da matakai daban-daban.
  • Fahimtar jigo a rubutun zube da misalansa.

Affective Domain

  • Nuna sha’awar nazarin rubutun zube.
  • Girmama ra’ayoyin abokan aji yayin tattaunawa.

Psychomotor Domain

  • Karanta wani gajeren rubutun zube da fahimta.
  • Gano zubi, tsarin labari, da jigo a cikin wani rubutun zube da aka bayar.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 2014 9 Years Basic Education Curriculum
  • Relevant State Unified Scheme of Work
  • FCT ERC/NAPPS Scheme of work
  • Littattafan Hausa na JSS3

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Littattafan zube (misali, gajerun labarai, littattafan tarihi)
  • Allon rubutu da alli/fensir
  • Takardu masu ɗauke da misalan rubutun zube

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana zurfafa fahimtar ɗalibai game da rubutun zube a adabin Hausa. Yana taimaka musu su gane yadda ake gina labari mai inganci ta hanyar kula da zubi, tsari, da kuma jigo, wanda zai inganta basirarsu ta karatu da rubutu.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai sun riga sun san ma’anar adabi da kuma nau’o’in rubutun adabi daban-daban, ciki har da rubutun zube, a darussan da suka gabata.

Lesson Content/Board Summary

ADABI: Ci Gaba da Nazarin Rubutun Zube

Ma’anar Ci Gaba da Nazarin Rubutun Zube

Ci gaba da nazarin rubutun zube yana nufin zurfafa bincike da fahimta kan yadda ake gina rubutun zube, kamar labarai, littattafan tarihi, da wasan kwaikwayo, ta hanyar kula da muhimman abubuwa da suka haɗa shi. Wannan ya haɗa da duba zubi, tsarin labari, da kuma jigonsa.

Zubi a Rubutun Zube

Zubi yana nufin tsarin yadda aka shirya kalmomi, jimloli, da sakin layi a cikin rubutun zube don samar da ma’ana mai kyau da kuma jan hankalin mai karatu. Yana shafar:

  1. Yadda aka gina sakin layi (paragraphing).
  2. Amfani da alamomin rubutu (punctuation marks) yadda ya kamata.
  3. Salon magana ko rubutu (style of writing).
  4. Zaɓin kalmomi masu dacewa (word choice).

Tsarin Labari (Plot)

Tsarin labari shine yadda abubuwan da suka faru a cikin labari suke biyo bayan juna daga farko har karshe. Yana da matakai kamar haka:

  1. Farko (Gabatarwa): Wannan shine inda ake gabatar da jarumai, wuri, da kuma lokacin da labarin zai faru.
  2. Matsala (Rikici): Inda matsala ko kalubale ya fara bayyana, wanda hakan zai haifar da tashin hankali a labarin.
  3. Ci Gaban Labari (Rising Action): Matakan da jarumai ke ɗauka don warware matsalar, wanda hakan ke ƙara tsananta labarin.
  4. Kololuwa (Climax): Wannan shine mafi girman matakin tashin hankali a labarin, inda matsalar take kaiwa ga ƙarshe.
  5. Saukar Labari (Falling Action): Abubuwan da ke faruwa bayan kololuwa, wanda ke kaiwa ga warware matsalar.
  6. Kammalawa (Resolution): Yadda matsalar ta warware ko kuma aka kammala labarin, wanda ke nuna sakamakon abubuwan da suka faru.

Jigo a Rubutun Zube (Theme)

Jigo shine babban sako ko ra’ayi da marubuci yake son isarwa ga masu karatu ta hanyar labarinsa. Jigo yana iya zama:

  1. Soyayya.
  2. Yaudara.
  3. Jarumtaka.
  4. Adalci.
  5. Ilimi.
  6. Talauci da wadata.
  7. Gaskiya da karya.

Muhimmancin Kula da Waɗannan Abubuwa

Kula da zubi, tsarin labari, da jigo yana da muhimmanci domin yana taimakawa wajen:

  1. Fahimtar labari sosai da kuma jin dadin karatunsa.
  2. Gane manufar marubuci da kuma saƙon da yake son isarwa.
  3. Ƙara basirar ɗalibai wajen tantance rubutun zube.
  4. Inganta basirar rubutun zube na ɗalibai.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Tattaunawa, Bayani, Tambaya da Amsa, Karatu, Aiki tare.

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Gabatarwa/Tambaya

Teacher’s Activity: Malamin zai fara darasin ta hanyar tambayar ɗalibai abin da suka fahimta game da rubutun zube da kuma abubuwan da suka san ana dubawa a ciki.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su ba da amsoshi daban-daban dangane da fahimtarsu.

Learning Point: Gabatarwar rubutun zube

Step 2: Ma’anar Ci Gaba da Nazari

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Bayani/Fahimta

Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar “ci gaba da nazarin rubutun zube” da kuma abin da ake nufi da zurfafa bincike kan rubutun zube.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su rubuta muhimman bayanai.

Learning Point: Ma’anar zurfafa nazari

Step 3: Zubi a Rubutun Zube

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Bayani/Misalai

Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana abin da ake nufi da zubi a rubutun zube, tare da ba da misalai kan yadda ake amfani da sakin layi, alamomin rubutu, da kuma zaɓin kalmomi.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta bayanai, kuma su yi tambayoyi don ƙarin fahimta.

Learning Point: Fahimtar zubi

Step 4: Tsarin Labari (Plot)

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa

Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana matakai daban-daban na tsarin labari (farko, matsala, ci gaba, kololuwa, saukar labari, kammalawa) tare da misalai daga sanannun labarai.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga tattaunawa, su gano waɗannan matakan a cikin labaran da suka sani.

Learning Point: Matakan tsarin labari

Step 5: Jigo a Rubutun Zube (Theme)

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Bayani/Misalai

Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar jigo a rubutun zube kuma ya ba da misalai na jigogi daban-daban da ake samu a labarai.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su yi ƙoƙarin gano jigogi a cikin labarai da aka ba su.

Learning Point: Gane jigo

Step 6: Aiki da Misalai

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Aiki tare/Aiwatarwa

Teacher’s Activity: Malamin zai raba ɗalibai zuwa ƙungiyoyi kuma ya ba kowace ƙungiya wani gajeren rubutun zube don su gano zubi, tsarin labari, da jigonsa.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su yi aiki tare a cikin ƙungiyoyinsu don gano abubuwan da aka umarce su.

Learning Point: Aiwatar da nazari

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Mene ne kuka fahimta da “ci gaba da nazarin rubutun zube”?
  2. Bayyana abin da ake nufi da zubi a rubutun zube.
  3. Ka lissafa matakai uku na tsarin labari.
  4. Mene ne jigo a rubutun zube? Ka ba da misali ɗaya.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Fahimtar darasin

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su rubuta muhimman bayanai na darasin da aka rubuta a kan allo a cikin littattafansu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta bayanan darasin a hankali cikin littattafansu.

Learning Point: Rubuta bayanai

Step 9: Conclusion

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Kammalawa

Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita muhimman abubuwan da aka koya a darasin, ya ƙarfafa ɗalibai su ci gaba da nazarin rubutun zube a gida, kuma ya rufe darasin.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su yi godiya ga malamin.

Learning Point: Kammala darasi

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: A gida, ku karanta wani gajeren labari na Hausa, sannan ku rubuta:

  1. Taƙaitaccen bayani kan zubin labarin.
  2. Tsarin labarin da matakan da ya bi.
  3. Jigon labarin da kuma saƙon da yake son isarwa.

Lesson Keywords

  • Rubutun Zube – Adabin da ba a rubuta shi a sigar waka ba, misali labari.
  • Zubi – Tsarin yadda aka shirya kalmomi da jimloli a rubutu.
  • Tsarin Labari – Yadda abubuwan da suka faru a labari suke biyo bayan juna.
  • Jigo – Babban sako ko ra’ayi da marubuci yake son isarwa.
  • Gabatarwa – Farko ko shigar labari.
  • Kololuwa – Mafi girman matakin tashin hankali a labari.
  • Kammalawa – Ƙarshen labari ko warwarewar matsala.

Differentiation

Ga ɗalibai masu rauni, malamin zai ba su gajerun labarai masu sauƙi don nazari tare da jagora na musamman. Ga ɗalibai masu hazaka, za a ba su labarai masu zurfi ko kuma a nemi su rubuta gajeren labarinsu tare da kula da zubi, tsari, da jigo.

Suggested Lesson Videos

https://www.youtube.com/results?search_query=nazarin+rubutun+zube+Hausa+JSS3

Export this post
Ci Gaba da Nazarin Rubutun Zube (L1) for JSS 3
Community Join the conversation Open discussion +