Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Nazarin Saukakan Rubutattun Waƙoƙi (L1) for JSS 3

The lesson develops understanding of ADABI: | Nazarin saukakan rubutattun waƘoƘi masu ɗango biyu-biyu zuwa uku-uku with examples and practical Hausa language activities.

Royal AlikorByRoyal AlikorPublishedSep 19, 2026Reading7 minComments0

Note for teachers using this lesson plan

This lesson focuses on guiding students to understand and analyze simple written Hausa poems with two to three stanzas. Ensure you have suitable examples of such poems ready, either written on the board, on charts, or printed for distribution. Encourage active participation, reading aloud, and discussion to help students grasp the structure and meaning of these poetic forms. By the end of the lesson, students should be able to describe the characteristics of these poems and identify examples.

Class: JSS 3
Term: First Term
Week: 3
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Adabi (Literature)
Previous Lesson: Koyar da alamomin rubutu (L2)
Topic: Adabi
Subject Matter: Nazarin saukakan rubutattun waƘoƘi masu ɗango biyu-biyu zuwa uku-uku.

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils/students should be able to:

Cognitive Domain

  • Fassara ma’anar adabi.
  • Bayyana saukakan rubutattun waƙoƙi.
  • Gano siffofin waƙoƙi masu ɗango biyu-biyu zuwa uku-uku.

Psychomotor Domain

  • Karanta saukakan waƙoƙi masu ɗango biyu-biyu zuwa uku-uku daidai.
  • Gano ɗangon waƙa a cikin rubutacciyar waƙa.

Affective Domain

  • Nuna sha’awa ga karatun waƙoƙin Hausa.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 2014 9 Years Basic Education Curriculum
  • Relevant State Unified Scheme of Work
  • FCT ERC/NAPPS Scheme of work
  • Littafin Hausa na JSS 3

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Allon rubutu ko kwalabe mai rubutattun waƙoƙi masu ɗango biyu-biyu zuwa uku-uku.
  • Alkalama da littattafan rubutu.
  • Misalan waƙoƙi a rubuce.

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci nau’ikan adabin Hausa, musamman waƙoƙi. Yana haɓaka ƙwarewarsu ta karatu, fahimta, da kuma nazarin rubutattun waƙoƙi, wanda ke ƙara musu ƙaunar harshen Hausa da adabinsa.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai sun san menene adabi gabaɗaya, kuma sun san wasu nau’ikan adabin Hausa kamar tatsuniyoyi da karin magana.

Lesson Content/Board Summary

Nazarin Saukakan Rubutattun Waƙoƙi Masu Ɗango Biyu-Biyu Zuwa Uku-Uku

Ma’anar Waƙa

Waƙa wani nau’i ne na adabi wanda ake gabatarwa da lafazi mai armashi, tsari, da kuma sauti mai daɗi. Tana iya zama ta baka ko rubutacciya.

Saukakan Rubutattun Waƙoƙi

Saukakan rubutattun waƙoƙi su ne waƙoƙin da aka rubuta da harshe mai sauƙi, ba su da zurfin ma’ana mai wahalar fahimta, kuma galibi suna da ɗango (stanzas) kaɗan. Suna da sauƙin karantawa da fahimta.

Siffofin Waƙoƙi Masu Ɗango Biyu-Biyu Zuwa Uku-Uku

Waƙoƙi masu ɗango biyu-biyu zuwa uku-uku suna da waɗannan siffofi:

  1. Adadin Ɗango: Suna da ɗango biyu (2) ko uku (3) kawai.
  2. Sauƙin Harshe: Ana amfani da kalmomi masu sauƙi da fahimta a cikinsu.
  3. Gajeren Zango: Ba su da dogon zango, wato ba su da yawan baitoci.
  4. Ma’ana A Bayyane: Ma’anarsu a bayyane take, ba ta buƙatar zurfin tunani don fahimta.
  5. Sauti da Armashi: Suna da sauti mai daɗi da armashi, koda ba a rera su ba.

Misalin Saukakar Waƙa Mai Ɗango Biyu

Waƙar Noma

  1. Noma gona, noma gonar mu,
  2. Don mu ci abinci, mu sha ruwa.
  3. Noma gona, noma gonar mu,
  4. Don mu sami arziki, mu zama masu.
  1. Aikin noma, aikin arziki,
  2. Yana sa mu farin ciki, da walwala.
  3. Aikin noma, aikin arziki,
  4. Yana sa mu dogaro da kanmu, mu yi rayuwa.

Misalin Saukakar Waƙa Mai Ɗango Uku

Waƙar Makaranta

  1. Makaranta, makarantar ilimi,
  2. Gurin koyo, gurin koyarwa.
  3. Makaranta, makarantar ilimi,
  4. Gurin tarbiyya, gurin ci gaba.
  1. Mu je makaranta, mu yi karatu,
  2. Mu koyi abubuwa, mu zama masu.
  3. Mu je makaranta, mu yi karatu,
  4. Don mu gina ƙasa, mu zama shugabanni.
  1. Ilimi haske, jahilci duhu,
  2. Mu nemi ilimi, mu rabu da duhu.
  3. Ilimi haske, jahilci duhu,
  4. Mu nemi ilimi, mu ga gaba.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Tattaunawa, Bayani, Karatu Mai Jagora, Tambaya da Amsa, Aikin Rukuni.

Instructional Procedures

Step 1: Gabatarwa

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Tambaya da Amsa

Teacher’s Activity: Malam zai yi wa ɗalibai tambayoyi game da abin da suka sani game da “Adabi” da kuma nau’ikan adabi da suka sani. Zai kuma gabatar da darasin na yau, wato “Nazarin Saukakan Rubutattun Waƙoƙi Masu Ɗango Biyu-Biyu Zuwa Uku-Uku.”

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin malam, sannan su saurari gabatarwar darasin.

Learning Point: Tunawa da ma’anar adabi

Step 2: Bayanin Ma’anar Waƙa da Saukakan Waƙoƙi

Time: 7 minutes

Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa

Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar waƙa gabaɗaya, sannan ya mai da hankali kan bayanin “saukakan rubutattun waƙoƙi” da abin da suke nufi.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau, su yi tambayoyi don ƙarin fahimta.

Learning Point: Ma’anar waƙa da sauƙaƙa

Step 3: Gano Siffofin Waƙoƙi Masu Ɗango Biyu-Biyu Zuwa Uku-Uku

Time: 8 minutes

Teaching Skill: Bayani/Jagora

Teacher’s Activity: Malam zai jagoranci ɗalibai wajen gano siffofin waƙoƙi masu ɗango biyu-biyu zuwa uku-uku, yana mai bayyana kowace siffa dalla-dalla (misali, adadin ɗango, sauƙin harshe, da sauransu).

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta siffofin, kuma su shiga tattaunawa.

Learning Point: Siffofin waƙoƙi masu ɗango

Step 4: Karatun Misalin Waƙa Mai Ɗango Biyu

Time: 6 minutes

Teaching Skill: Karatu Mai Jagora

Teacher’s Activity: Malam zai gabatar da misalin waƙa mai ɗango biyu (misali, “Waƙar Noma”) a kan allo ko kwalabe. Zai karanta waƙar da farko, sannan ya jagoranci ɗalibai su karanta tare da shi, sannan su karanta da kansu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurari karatun malam, sannan su karanta waƙar tare da shi, daga baya kuma su karanta da kansu.

Learning Point: Karatun waƙa mai ɗango biyu

Step 5: Binciken Misalin Waƙa Mai Ɗango Biyu

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Bincike/Tattaunawa

Teacher’s Activity: Malam zai jagoranci ɗalibai su binciki waƙar da suka karanta, don gano ɗangon ta, sauƙin harshenta, da kuma ma’anarta a bayyane.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su gano ɗangon waƙar, su bayyana sauƙin harshenta, da kuma ma’anarta.

Learning Point: Nazarin waƙar ɗango biyu

Step 6: Karatun da Binciken Misalin Waƙa Mai Ɗango Uku

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Karatu/Bincike

Teacher’s Activity: Malam zai gabatar da misalin waƙa mai ɗango uku (misali, “Waƙar Makaranta”) kuma ya maimaita matakan karatu da bincike kamar na waƙar mai ɗango biyu.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su karanta waƙar, sannan su gano ɗangon ta, da kuma ma’anarta.

Learning Point: Nazarin waƙar ɗango uku

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Menene ma’anar saukakan rubutattun waƙoƙi?
  2. Ka bayyana siffofi biyu na waƙoƙi masu ɗango biyu zuwa uku.
  3. Ka karanta wata waƙa mai ɗango biyu da aka koya a yau.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Fahimtar saukakan waƙoƙi

Step 8: Note-Taking

Time: 4 minutes

Teaching Skill: Guided Writing

Teacher’s Activity: The teacher guides pupils/students to copy the essential Board Summary notes on “Nazarin Saukakan Rubutattun Waƙoƙi Masu Ɗango Biyu-Biyu Zuwa Uku-Uku” into their notebooks.

Pupils’ Activity: Pupils/students copy the notes carefully into their notebooks.

Learning Point: Rubuta bayanan darasi

Step 9: Conclusion

Time: 3 minutes

Teaching Skill: Takaitawa

Teacher’s Activity: Malam zai taƙaita darasin na yau, yana mai jaddada muhimmancin nazarin waƙoƙin Hausa da kuma yadda za a gane saukakan waƙoƙi masu ɗango biyu zuwa uku.

Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurari taƙaitawar darasin, sannan su yi sallama.

Learning Point: Kammala darasin waƙoƙi

Continuous Assessment/Further Study

Type: Homework

Instruction: Amsa tambayoyi masu zuwa a cikin littafin rubutunku:

  1. Rubuta wata saukakar waƙa mai ɗango biyu da kanka.
  2. Mene ne bambanci tsakanin waƙar baka da waƙar rubuce?
  3. Ka bayyana dalilai uku da ya sa yake da muhimmanci a karanta waƙoƙin Hausa.

Lesson Keywords

  • Adabi – Hadaɗɗiyar fasahar magana ko rubutu mai nishaɗi da ilmantarwa.
  • Waƙa – Wani nau’i na adabi mai tsari da armashi, wanda ake rerawa ko rubutawa.
  • Ɗango – Sashe ko juzu’i na waƙa (stanza).
  • Rubutacciyar waƙa – Waƙar da aka rubuta a takarda ko wani wuri.
  • Saukaka – Mai sauƙin fahimta, ba mai wuya ba.

Differentiation

Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malam zai iya ba su ƙarin waƙoƙi don su karanta su kuma su gano ɗangon su da ma’anarsu. Ga ɗalibai masu buƙatar taimako, malam zai ba su ƙarin jagora wajen karatu da kuma gano siffofin waƙoƙin, yana mai amfani da misalai masu sauƙi.

Suggested Lesson Videos

Don ƙarin bayani kan nazarin waƙoƙin Hausa, bincika “Nazarin Waƙoƙin Hausa JSS 3” a YouTube.

Export this post
Nazarin Saukakan Rubutattun Waƙoƙi (L1) for JSS 3
Community Join the conversation Open discussion +