Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Lesson Note on Rubutaccen Adabi Da Ire-Irensa for JSS 3

This lesson note on Rubutaccen Adabi Da Ire-Irensa for JSS 3 explains prose writing, drama and written poems in Hausa.

Royal AlikorByRoyal AlikorPublishedMay 7, 2026Reading6 minComments0

Class: Junior Secondary School 3 (JSS 3 / JS3)
Term: 3rd Term
Week: 1
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L2
Curriculum Theme: Adabi
Previous Lesson: Third Term Hausa (Level 2) Examination.
Topic: ADABI
Subject Matter: Ma’anar rubutaccen adabi, ire-iren rubutaccen adabi, rubutun zube, wasan ƙwaikwayo, rubutattun waƙoƙi

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

  • Bayyana ma’anar rubutaccen adabi.
  • Gano ire-iren rubutaccen adabi.

Affective Domain:

  • Gane muhimmancin rubutaccen adabi a cikin al’umma.
  • Nuna sha’awa ga karatu da rubutun littattafan adabi.

Psychomotor Domain:

  • Gano misalai na rubutun zube, wasan kwaikwayo, da rubutattun waƙoƙi daga littattafai.
  • Bambanta tsakanin nau’ikan rubutaccen adabi daban-daban.

Social Domain:

  • Tattauna ayyukan rubutaccen adabi tare da abokan aji.
  • Haɗa kai wajen fahimtar nau’ukan adabi.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 9 Years Basic Education Curriculum
  • State Unified Scheme of Work
  • Littafin Hausa na JSS3 (Misali: Littafin Harshen Hausa na Makarantun Sakandare)

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Littattafan Hausa na adabi
  • Misalan rubutun zube (labarai ko littattafan tarihi)
  • Rubutun wasan ƙwaikwayo (script)
  • Misalan rubutattun waƙoƙi
  • Allon rubutu da alli/fensir

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci tushen rubutaccen adabi da nau’ikansa daban-daban. Yana kuma ƙarfafa musu ilimin su na harshen Hausa da kuma yadda za su rarrabe ayyukan adabi daban-daban.

Prerequisite/Previous Knowledge

Pupils are familiar with the general concept of literature (adabi) and may have encountered some forms of oral literature (adabin baka).

Lesson Content/Board Summary

Rubutaccen Adabi

Ma’anar Rubutaccen Adabi

Rubutaccen adabi shi ne duk wani aikin adabi da aka rubuta shi a rubuce, ba a baka ba. Ya haɗa da labarai, waƙoƙi, wasan kwaikwayo, da sauran su da aka tsara su a rubuce.

Ire-iren Rubutaccen Adabi

Rubutaccen adabi ya kasu kashi-kashi kamar haka:

  • Rubutun Zube
  • Wasan Ƙwaikwayo
  • Rubutattun Waƙoƙi

Rubutun Zube

Rubutun zube shi ne wani nau’i na rubutaccen adabi wanda ba shi da ƙa’idojin zubi na waƙa. Yana bayyana tunani ko labari a cikin jumla ta yau da kullum. Misalai sun haɗa da labarai, littattafan tarihi, da littattafan tatsuniyoyi.

Misalai:

  • Littafin “Ruwan Bagaja” na Alhaji Abubakar Imam.
  • Littafin “Magana Jari Ce” na Alhaji Abubakar Imam.

Wasan Ƙwaikwayo

Wasan ƙwaikwayo shi ne rubutaccen adabi da aka tsara domin a yi shi a kan fage, inda ‘yan wasa ke taka rawa. Ya ƙunshi hirarraki da umarni ga ‘yan wasa kan abin da za su yi.

Misalai:

  • Wasan “Bala da Balaraba” na Tanko Zaria.
  • Wasan “Kishin Mata” na Umaru Danjuma.

Rubutattun Waƙoƙi

Rubutattun waƙoƙi su ne ayyukan adabi da aka tsara su a rubuce, kuma suna bin ƙa’idojin zubi, ma’auni, da kuma sauti. Suna bayyana ji da tunanin marubucin ta hanyar amfani da kalmomi masu zaƙi da tsari mai kyau.

Misalai:

  • Waƙoƙin Alhaji Na’ibi Wali.
  • Waƙoƙin Maimuna Abdullahi.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaisa da ɗalibai sannan ya tambaye su abin da suka sani game da adabi gaba ɗaya, musamman adabin baka da suka sani.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin malamin game da adabi, suna ba da misalai na adabin baka.
Learning Point: Tunawa da ilimin da suka samu a baya game da adabi da kuma shirya tunanin su don sabon darasin.

Step 2: Gabatar da Ma’anar Rubutaccen Adabi

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Bayani/Maganar Baki
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar rubutaccen adabi ga ɗalibai a cikin sauƙi, yana mai banbanta shi da adabin baka.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau, su rubuta ma’anar a cikin littattafan su, kuma su yi tambayoyi don ƙarin fahimta.
Learning Point: Fahimtar menene rubutaccen adabi da kuma yadda yake bambanta da adabin baka.

Step 3: Ire-iren Rubutaccen Adabi

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Jerantawa/Misalai
Teacher’s Activity: Malamin zai gabatar da manyan ire-iren rubutaccen adabi, wato rubutun zube, wasan ƙwaikwayo, da rubutattun waƙoƙi.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta ire-iren rubutaccen adabi a cikin littattafan su.
Learning Point: Sanin manyan rabe-raben rubutaccen adabi.

Step 4: Rubutun Zube

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Nuna Misali
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana rubutun zube dalla-dalla, tare da nuna musu misalai daga littattafan rubutun zube da aka kawo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta bayanin rubutun zube, da kuma gano misalan da malamin ya nuna musu.
Learning Point: Fahimtar rubutun zube da misalansa.

Step 5: Wasan Ƙwaikwayo

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Nunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana wasan ƙwaikwayo, sannan ya nuna musu wani ɗan gajeren rubutun wasan kwaikwayo ko kuma ya karanta wani ɓangare.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta bayanin wasan kwaikwayo, kuma su gane yadda yake a rubuce.
Learning Point: Fahimtar wasan ƙwaikwayo da misalansa.

Step 6: Rubutattun Waƙoƙi

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Bayani/Karatu
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana rubutattun waƙoƙi, sannan ya karanta musu ɗan gajeren rubutacciyar waƙa don su ji tsarin ta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta bayanin rubutattun waƙoƙi, kuma su gane tsarin waƙa.
Learning Point: Fahimtar rubutattun waƙoƙi da misalansu.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Mene ne rubutaccen adabi?
  2. Ka lissafo ire-iren rubutaccen adabi guda uku.
  3. Ka bayyana rubutun zube da misalansa guda biyu.
  4. Wane bambanci ke tsakanin wasan kwaikwayo da rubutattun waƙoƙi?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Takaitawa/Aikin Gida
Teacher’s Activity: Malamin zai takaita darasin da aka koya, sannan ya bai wa ɗalibai aikin gida don ƙarfafa fahimtar su.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su rubuta aikin gida.
Learning Point: Ƙarfafa fahimtar darasin da kuma shirya don darasi na gaba.

Lesson Keywords

  • Adabi – Literature
  • Rubutaccen adabi – Written literature
  • Rubutun zube – Prose
  • Wasan ƙwaikwayo – Drama
  • Waƙa – Poem

Differentiation

Don ɗalibai masu rauni, malamin zai yi amfani da misalai masu sauƙi kuma ya sake bayani a hankali. Ga ɗalibai masu hazaka, za a iya ba su ƙarin ayyuka kamar su rubuta gajeren labari ko waƙa mai sauƙi.

Note for teachers using this lesson plan

Tabbatar cewa an samar da isassun kayan aiki na koyarwa, musamman littattafan Hausa na adabi da misalan rubuce-rubuce. Ƙarfafa ɗalibai su karanta littattafan Hausa a waje da ajin. Yi amfani da tambayoyi masu motsa tunani don tabbatar da cewa kowane ɗalibi ya fahimci darasin sosai.

Export this post
Lesson Note on Rubutaccen Adabi Da Ire-Irensa for JSS 3
Community Join the conversation Open discussion +