Note for teachers using this lesson plan
This lesson introduces students to the concept of indirect speech in Hausa, known as ‘harshen damo’. Prepare by familiarizing yourself with the examples provided and be ready to explain their literal and implied meanings. Ensure students understand how to identify and interpret such sentences, fostering their appreciation for the nuances of the Hausa language.
Class: JSS 3
Term: First Term
Week: 1
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Harshe
Previous Lesson: First Term Hausa (Level 2) Examination
Topic: Harshe
Subject Matter: Garbatar da jimla mai harshen damo. Misalimyaron nana baki gare shi, ta ci wake, yaron ya koma.
Specific Objectives
By the end of the lesson, students should be able to:
Cognitive Domain
- Fassara ma’anar “garbatar da jimla mai harshen damo”.
- Bayyana ma’anar misalan “yaron nana baki gare shi”, “ta ci wake”, da “yaron ya koma” a harshen damo.
Affective Domain
- Gane muhimmancin amfani da harshen damo a cikin al’adar Hausawa.
- Nuna sha’awa wajen fahimtar zurfin harshen Hausa.
Psychomotor Domain
- Gano jimla mai harshen damo daga cikin jimla daban-daban.
- Fassara jimla mai harshen damo zuwa harshe kai tsaye.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 2014 9 Years Basic Education Curriculum
- Relevant State Unified Scheme of Work
- FCT ERC/NAPPS Scheme of work
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Allon rubutu da alli
- Littafin Hausa na JSS 3
- Misalai rubutattu a kan takarda
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci yadda ake amfani da harshen damo a cikin magana da rubutu. Yana inganta fahimtarsu ta al’ada da kuma zurfin harshen Hausa, yana ba su damar sadarwa yadda ya kamata a yanayi daban-daban.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai sun riga sun san yadda ake gina jimla a harshen Hausa da kuma wasu nau’ikan jimla na asali.
Lesson Content/Board Summary
Garbatar da Jimla Mai Harshen Damo
Ma’anar Harshen Damo
Harshen damo wata hanya ce ta magana a harshen Hausa inda ake faɗar wata magana amma ana nufin wata daban. Ana amfani da shi don bayyana wani abu a kaikaice, ba tare da faɗar shi kai tsaye ba, ko don guje wa faɗar wani abu da ka iya jawo matsala ko rashin jin daɗi.
Misalan Jimla Mai Harshen Damo
Ga wasu misalai na jimla mai harshen damo da ma’anarsu:
- Yaron Nana baki gare shi.
- Ma’anar kai tsaye: Yaron Nana yana da baƙar fata.
- Ma’anar harshen damo (a kaikaice): Yaron Nana yana da taurin kai ko rashin ji.
- Ta ci wake.
- Ma’anar kai tsaye: Ta ci abincin wake.
- Ma’anar harshen damo (a kaikaice): Ta yi rowa ko ta nuna haɗama.
- Yaron ya koma.
- Ma’anar kai tsaye: Yaron ya dawo gida ko ya koma baya.
- Ma’anar harshen damo (a kaikaice): Yaron ya mutu.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Tattaunawa, Bayani, Tambaya da Amsa, Aiki tare, Nunawa, Karatu.
Instructional Procedures
Step 1: Gabatarwa
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambaya/Bayani
Teacher’s Activity: Malam zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su ko sun taɓa jin wata magana da aka faɗa amma ana nufin wani abu daban. Zai gabatar da darasin a matsayin “Harshen Damo”.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin malam kuma su saurari gabatarwar darasin.
Learning Point: Gabatarwa ga harshen damo
Step 2: Ma’anar Harshen Damo
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar harshen damo, yadda ake amfani da shi da kuma dalilan amfani da shi a cikin al’adar Hausawa. Zai ba da misali guda ɗaya mai sauƙi.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau, su yi tambayoyi don ƙarin fahimta, kuma su rubuta ma’anar.
Learning Point: Fahimtar ma’anar harshen damo
Step 3: Misali na Farko: Yaron Nana Baki Gare Shi
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Bayani
Teacher’s Activity: Malam zai rubuta misalin farko a kan allo “Yaron Nana baki gare shi”. Zai tambayi ɗalibai ma’anar kai tsaye sannan ya bayyana ma’anar harshen damo (taurin kai/rashin ji).
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su karanta misalin, su faɗi ma’anar kai tsaye, sannan su saurari ma’anar harshen damo.
Learning Point: Ma’anar “yaron Nana baki”
Step 4: Misali na Biyu: Ta Ci Wake
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Bayani
Teacher’s Activity: Malam zai rubuta misali na biyu “Ta ci wake”. Zai jagoranci tattaunawa don gano ma’anar harshen damo (rowa/haɗama) bayan an gano ma’anar kai tsaye.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga tattaunawar, su bayyana ra’ayoyinsu, kuma su gano ma’anar harshen damo.
Learning Point: Ma’anar “ta ci wake”
Step 5: Misali na Uku: Yaron Ya Koma
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Tambaya
Teacher’s Activity: Malam zai rubuta misali na uku “Yaron ya koma”. Zai bayyana ma’anar kai tsaye da kuma ma’anar harshen damo (mutuwa), yana mai jaddada yadda ake amfani da shi don guje wa faɗar kalmar “mutuwa” kai tsaye.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su fahimci ma’anar harshen damo, kuma su yi tambayoyi idan ba su gane ba.
Learning Point: Ma’anar “yaron ya koma”
Step 6: Aiki Tare da Fahimta
Time: 3 minutes
Teaching Skill: Aiki Tare/Kulawa
Teacher’s Activity: Malam zai sake karanta misalan uku kuma ya nemi ɗalibai su maimaita ma’anarsu a harshen damo. Zai tabbatar sun fahimci bambancin tsakanin ma’anar kai tsaye da ta harshen damo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su maimaita ma’anar misalan a harshen damo kuma su yi ƙoƙarin gane bambancin.
Learning Point: Bambancin ma’anoni
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne harshen damo?
- Wace ce ma’anar “yaron Nana baki gare shi” a harshen damo?
- Fassara “ta ci wake” zuwa harshe kai tsaye.
- Wace ce ma’anar “yaron ya koma” a harshen damo?
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Fahimtar jimla mai harshen damo
Step 8: Note-Taking
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Guided Writing
Teacher’s Activity: The teacher guides pupils/students to copy the essential Board Summary notes on garbatar da jimla mai harshen damo and its examples into their notebooks.
Pupils’ Activity: Pupils/students copy the notes carefully into their notebooks.
Learning Point: Rubuta bayanan darasi
Step 9: Conclusion
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Takaitawa
Teacher’s Activity: Malam zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada muhimmancin harshen damo a harshen Hausa da kuma yadda yake taimakawa wajen sadarwa mai inganci. Zai kuma ƙarfafa ɗalibai su ci gaba da nazarin harshen damo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurari taƙaitawar darasin da kuma shawarwarin malam.
Learning Point: Kammala darasi
Continuous Assessment/Further Study
Type: Homework
Instruction: Rubuta jimla mai harshen damo guda biyu da ba a koyar a cikin darasi ba, sannan ka bayyana ma’anarsu ta kai tsaye da kuma ta harshen damo.
- Jimla ta ɗaya:
- Ma’anar kai tsaye:
- Ma’anar harshen damo:
- Jimla ta biyu:
- Ma’anar kai tsaye:
- Ma’anar harshen damo:
Lesson Keywords
- Harshen damo – Magana a kaikaice, ba kai tsaye ba.
- Jimla – Haɗin kalmomi masu ba da cikakkiyar ma’ana.
- Garbatarwa – Gabatarwa ko bayani.
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malam zai iya ba su ƙarin misalai na harshen damo don su fassara. Ga ɗalibai masu buƙatar ƙarin taimako, malam zai iya sake bayyana ma’anar harshen damo da misalan da aka koyar a hankali kuma ya ba su damar amfani da kalmomin su wajen bayyanawa.
Suggested Lesson Videos
Don ƙarin koyo game da harshen damo a Hausa, zaku iya bincika YouTube don: “Harshen damo a Hausa” ko “Hausa indirect speech examples”.

Community Join the conversation Open discussion +