Class: Junior Secondary School 3 (JSS 3 / JS3)
Term: Third Term
Week: 1
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L1
Curriculum Theme: Adabi
Previous Lesson: Illolin Keta Haddin Al’umma.
Topic: ADABI
Subject Matter: Ma’anar rubutaccen adabi, rukunonin rubutaccen adabi, muhimmancin rubutaccen adabi, misalan rubutaccen adabi
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Fassara ma’anar rubutaccen adabi.
- Bayyana rukunonin rubutaccen adabi.
- Faɗi muhimmancin rubutaccen adabi.
Affective Domain:
- Nuna sha’awa ga karatu da fahimtar rubutaccen adabi.
- Gane darajar rubutattun ayyukan adabi.
Psychomotor Domain:
- Kawo misalan rubutaccen adabi daban-daban.
- Bambance tsakanin rubutaccen adabi da na baka.
Social Domain:
- Tattauna kan batutuwan da suka shafi rubutaccen adabi da abokan aiki.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Littafin Koyar da Hausa na JSS 3
- Federal Ministry of Education
- Nigerian Educational Research and Development Council (NERDC)
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Littattafan adabin Hausa
- Misalan ayyukan rubutaccen adabi (kamar littafin labari, littafin waka)
- Hotuna ko allon rubutu mai dauke da bayanan adabin Hausa
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci tushen rubutaccen adabi na Hausa. Yana kuma gina musu ilimi game da nau’ukan adabi da kuma yadda suke tasiri a rayuwar al’umma.
Prerequisite/Previous Knowledge
Pupils are expected to have some basic knowledge of adabi (literature) in general from their previous lessons.
Lesson Content/Board Summary
ADABI
Ma’anar Rubutaccen Adabi
Rubutaccen adabi shi ne duk wani aikin adabi da aka rubuta shi a rubuce, ba a faɗa shi a baki ba kawai. Ya haɗa da labarai, wakoki, wasannin kwaikwayo da aka rubuta, da sauran su. Ana adana shi a cikin littattafai, jaridu, mujallu, ko kuma a kafofin watsa labarai na zamani.
Rukunonin Rubutaccen Adabi
Rubutaccen adabi yana da manyan rukunoni guda uku:
- Waka: Waƙa ce rubutacciya da ke amfani da kalamai masu sauti da kuma tsari na musamman don isar da saƙo ko tunani. Misali: Waƙoƙin Nuhu Bamalli, Sa’adu Zungur.
- Zube: Zube shi ne rubutaccen adabi da ba ya bin tsarin waƙa. Ya haɗa da labarai, tatsuniyoyi, almara, tarihin rayuwa, da makaloli. Misali: Littattafan Abubakar Imam, Alhaji Bello Kagara.
- Wasan Kwaikwayo: Wasan kwaikwayo rubutacce ne wanda aka tsara shi don a shirya shi a kan mataki ko a rediyo/talabijin. Ya ƙunshi hirarraki da ayyukan da ‘yan wasa ke yi. Misali: Wasan kwaikwayo na Umaru Ladan Ciroma.
Muhimmancin Rubutaccen Adabi
Rubutaccen adabi yana da muhimmanci saboda dalilai kamar haka:
- Adana Al’adu da Tarihi: Yana adana al’adu, tarihi, da dabi’un al’umma don tsararraki masu zuwa.
- Faɗakarwa da Ilimantarwa: Yana ilimantar da mutane, yana faɗakarwa, kuma yana koyar da darussa masu amfani a rayuwa.
- Nishaɗi: Yana ba da nishaɗi ga masu karatu ko masu kallo.
- Haɓaka Harshe: Yana taimakawa wajen haɓaka harshe da kuma bunƙasa kalmomi.
- Wayar da Kai: Yana wayar da kan jama’a game da matsalolin zamantakewa da siyasa.
Misalan Rubutaccen Adabi
Wasu misalan rubutaccen adabi sun haɗa da:
- Littattafan labari (misali: Ruwan Bagaja, Gandoki)
- Littattafan wakoki (misali: Wakokin Sa’adu Zungur)
- Wasannin kwaikwayo (misali: Bala da Balaraba)
- Tarihin rayuwa (misali: Tarihin Sardauna)
- Jaridu da Mujallu (misali: Aminiya, Garkuwa)
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su ko sun san wani abu game da adabi gaba ɗaya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwar kuma su bayar da ra’ayoyinsu game da adabi.
Learning Point: Taimakawa ɗalibai su tuna ilimin da suka samu a baya.
Step 2: Gabatar da Ma’anar Rubutaccen Adabi
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Explanation/Definition
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar rubutaccen adabi tare da nuna bambancinsa da adabin baka. Zai rubuta ma’anar a kan allo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau, su yi tambayoyi, kuma su rubuta ma’anar a cikin littattafansu.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci ma’anar rubutaccen adabi.
Step 3: Bayani kan Rukunonin Rubutaccen Adabi
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Elucidation/Classification
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani dalla-dalla kan manyan rukunonin rubutaccen adabi guda uku: waka, zube, da wasan kwaikwayo, tare da kawo misalai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta rukunonin da misalansu, kuma su yi ƙoƙarin gane bambance-bambancinsu.
Learning Point: Ɗalibai sun gane rukunonin rubutaccen adabi.
Step 4: Tattaunawa kan Muhimmancin Rubutaccen Adabi
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Discussion/Interaction
Teacher’s Activity: Malamin zai buɗe tattaunawa game da muhimmancin rubutaccen adabi ga al’umma, yana jagorantar ɗalibai su kawo nasu ra’ayoyin.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga tattaunawar, su bayar da ra’ayoyinsu game da muhimmancin rubutaccen adabi.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci dalilan da ya sa rubutaccen adabi ke da muhimmanci.
Step 5: Gabatar da Misalan Rubutaccen Adabi
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Illustration/Example-giving
Teacher’s Activity: Malamin zai nuna wa ɗalibai misalan rubutaccen adabi kamar littattafan labarai, littattafan wakoki, ko kuma wani ɓangare na wasan kwaikwayo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su duba misalan, su yi tambayoyi, kuma su ƙara fahimtar nau’ukan rubutaccen adabi.
Learning Point: Ɗalibai sun gane a zahiri misalan rubutaccen adabi.
Step 6: Bita da Karin Bayani
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Review/Reinforcement
Teacher’s Activity: Malamin zai yi taƙaitaccen bitar abin da aka koya, yana mai jaddada muhimman batutuwan darasin.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurare kuma su tuna abubuwan da aka koya.
Learning Point: An ƙarfafa fahimtar ɗalibai game da darasin.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne rubutaccen adabi?
- Ka bayyana manyan rukunonin rubutaccen adabi guda uku.
- Ka faɗi muhimmancin rubutaccen adabi guda biyu.
- Ka kawo misalan rubutaccen adabi guda uku.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 3 minutes
Teaching Skill: Summarization/Assignment
Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin kuma ya ba da aikin gida ga ɗalibai su nemo ƙarin misalan rubutaccen adabi a cikin al’ummar Hausa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta aikin gida.
Learning Point: An kammala darasin kuma an ba ɗalibai aikin gida don ƙarfafa ilimin su.
Lesson Keywords
- Adabi – Literature
- Rubutaccen adabi – Written literature
- Waka – Poetry/Song
- Zube – Prose
- Wasan kwaikwayo – Drama/Play
- Rukunoni – Categories
- Muhimmanci – Importance
- Misalai – Examples
Differentiation
For pupils who grasp concepts quickly, the teacher can encourage them to research and present on specific Hausa literary figures or works. For those who need more support, the teacher can provide simplified texts or work with them in smaller groups to ensure they understand the basic definitions and categories.
Note for teachers using this lesson plan
Teachers should ensure they have adequate Hausa literary materials (physical or digital) to show pupils, especially when discussing examples. Encouraging pupils to share any Hausa written works they have at home can also enhance engagement.

Community Join the conversation Open discussion +