Class: Junior Secondary School 1 (JSS 1 / JS1)
Term: 3rd Term
Week: 7
Age: 12 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L1
Curriculum Theme: Al’ada
Previous Lesson: Wasan Ƙwaikwayo Kan Muhimmancin Ilimi.
Topic: AL’ADA
Subject Matter: Zane a al’adun Hausa, zane na ƙwarya, zane na tukunya, zane na gida, muhimmancin zane a al’ada
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- su iya gane ire-iren zanen Hausa na gargajiya;
- su iya ambaci inda ake amfani da zane-zanen;
- su iya bayyana muhimmancin zane a al’adun Hausa.
Affective Domain:
- su nuna sha’awa da godiya ga fasahar zane a al’adun Hausa;
- su daraja al’adun gargajiya na zane.
Psychomotor Domain:
- su iya gano zane a kan kwarya, tukunya, da gida;
- su iya zana sauƙaƙan zane-zanen gargajiya.
Social Domain:
- su iya aiki tare don tattauna da gabatar da ra’ayoyinsu game da zane-zane;
- su raba ilimi game da daban-daban nau’ikan zane.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Kwatance da Jagora don Koyar da Harshen Hausa na JSS 1
- https://www.hausa.info/art-and-culture/traditional-art-forms/
- https://www.youtube.com/watch?v=Hausa_designs
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- hotunan zane-zanen Hausa;
- samfurin kwarya mai zane;
- hotunan tukwane masu zane;
- kayan zane (takarda, fensir).
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci fasaha da al’adun zane a Hausawa. Yana ƙara musu ilimi game da muhimmancin zane a rayuwar Hausawa da yadda ake amfani da shi don ado da kuma isar da saƙo.
Prerequisite/Previous Knowledge
Pupils suna da masaniya game da wasu al’adun Hausawa na gargajiya.
Lesson Content/Board Summary
AL’ADA (Zane a Al’adun Hausa)
Ma’anar Zane
Zane shi ne fasahar ƙirƙirar siffofi, alamu ko hotuna a kan abu domin ado ko isar da saƙo. A al’adun Hausa, zane yana da muhimmiyar rawa kuma yana bayyana a sassa daban-daban na rayuwa.
Ire-iren Zane a Al’adun Hausa
Akwai ire-iren zane da yawa a al’adun Hausawa, waɗanda suka haɗa da:
- Zane na Kwarya: Ana yin zane a kan kwarya da wuka mai kaifi ko kuma da wani abu mai zane. Ana amfani da kwarya mai zane don sha, ado, ko kuma a matsayin kayan amfani na gida.
- Zane na Tukunya: Ana zana tukunya kafin a gasa ta ko kuma bayan an gasa ta. Ana amfani da tukunya mai zane don adana ruwa, dafa abinci, ko don ado.
- Zane na Gida: Ana yin zane a bangon gida, musamman a gidajen sarauta ko na manyan mutane. Zane-zanen gida suna nuna fasaha da kuma matsayin mai gidan.
- Zane na Jiki (Lalle): Mata suna amfani da lalle don yin zane a hannu ko a ƙafa, musamman a lokutan bukukuwa kamar aure da sallah.
- Zane na Kayan Saƙa: Ana zana kayan saƙa kamar tabarma, riguna, da huluna da alamu daban-daban.
Muhimmancin Zane a Al’adun Hausa
Zane yana da muhimmanci sosai a al’adun Hausa saboda dalilai kamar haka:
- Ado da Kyau: Zane yana ƙara kyau da ado ga abubuwa da wurare.
- Alama da Shaida: Wasu zane-zanen suna da ma’ana ta musamman kuma suna iya nuna matsayi, daukaka, ko kuma wani saƙo.
- Tarihi da Gadon Gado: Zane yana taimaka wajen adana tarihi da al’adun gargajiya daga tsara zuwa tsara.
- Tattalin Arziki: Yin zane da sayar da kayan zane yana samar da hanyar samun kuɗi ga mutane da yawa.
- Fasaha da Kerawa: Yana nuna hazaka da fasahar masu yin zane.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malam zai gaishe da ɗalibai kuma ya tuna musu da darasin da suka gabata. Sannan zai tambaye su ko sun san wani abu mai zane a gida ko a gari.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwa, su tuna darasin da ya gabata, kuma su faɗi abubuwan da suka sani masu zane.
Learning Point: Ɗalibai sun shirya don sabon darasi kuma sun tuna abubuwan da suka koya a baya.
Step 2: Gabatar da Ma’anar Zane a Al’adun Hausa
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Bayani/Faɗakarwa
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar zane a al’adun Hausa kuma ya nuna musu hotunan zane-zanen daban-daban.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su kalli hotunan da aka nuna musu.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci menene zane da kuma yadda yake bayyana a al’adun Hausa.
Step 3: Zane na Kwarya da Tukunya
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Nuni/Tambaya da Amsa
Teacher’s Activity: Malam zai nuna musu samfurin kwarya mai zane da hotunan tukwane masu zane. Zai tambaye su su gano ire-iren zane da suke gani.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su gano zane-zanen da ke kan kwarya da tukunya kuma su faɗi abin da suka gani.
Learning Point: Ɗalibai sun iya gane zane a kan kwarya da tukunya.
Step 4: Zane na Gida da sauran Zane-zane
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malam zai tattauna da ɗalibai game da zane a bangon gida da kuma sauran nau’ikan zane kamar lalle da na kayan saƙa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su bayar da gudunmawarsu a tattaunawar, su faɗi abin da suka sani.
Learning Point: Ɗalibai sun san cewa zane yana bayyana a wurare daban-daban a al’adun Hausa.
Step 5: Muhimmancin Zane a Al’adun Hausa
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Bayani/Misalai
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana muhimmancin zane a al’adun Hausa, kamar ado, alama, tarihin gado, da tattalin arziki.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta muhimman abubuwan da aka faɗa.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci dalilai daban-daban na muhimmancin zane.
Step 6: Aikin Zane
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Aiki/Jagoranci
Teacher’s Activity: Malam zai jagoranci ɗalibai su zana sauƙaƙan zane-zanen gargajiya a kan takarda.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su zana zane-zanen da aka nuna musu ko kuma waɗanda suka koya.
Learning Point: Ɗalibai sun sami damar nuna fasaharsu ta zane.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Menene zane a al’adun Hausa?
- Ka ambaci ire-iren zane uku da aka tattauna a darasin nan.
- A ina ake amfani da zane na kwarya?
- Ka bayyana muhimmancin zane guda biyu a al’adun Hausa.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 3 minutes
Teaching Skill: Takaitawa
Teacher’s Activity: Malam zai takaita darasin ta hanyar sake jaddada muhimman abubuwan da aka koya game da zane a al’adun Hausa. Zai kuma ba su aikin gida na bincike.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta aikin gida.
Learning Point: Ɗalibai sun sami cikakken fahimtar darasin kuma sun san abin da za su yi a gida.
Lesson Keywords
- Zane – Fasahar ƙirƙirar siffofi ko alamu don ado.
- Al’ada – Hanyoyin rayuwa da halaye na musamman na wata al’umma.
- Kwarya – Kayan amfani da ake yi da busasshiyar duma, galibi ana zana ta.
- Tukunya – Kayan da ake yi da yumbu don dafa abinci ko adana ruwa, wata kila a zana ta.
- Lalle – Abin da mata ke amfani da shi don yin zane a hannu ko ƙafa.
Differentiation
The teacher will provide additional support for struggling pupils by giving simplified examples and provide more challenging tasks for advanced pupils by asking them to research more complex Hausa designs.
Note for teachers using this lesson plan
Teachers should adapt the activities and materials to suit the specific needs and context of their pupils and school environment.

Community Join the conversation Open discussion +